پنهان کردن بیماری قبل از ازدواج | پیامدها برای زن و مرد

اگر بعد از عقد متوجه شده‌اید همسرتان بیماری مهمی داشته و قبل از ازدواج به شما نگفته، اولین سؤال این است که آیا این پنهان‌کاری از نظر حقوقی اثر دارد یا نه. پاسخ همیشه یکسان نیست. بعضی بیماری‌ها ممکن است حق فسخ نکاح ایجاد کنند، بعضی فقط در مسیر طلاق و عسر و حرج قابل بررسی‌اند، بعضی در صورت اثبات فریب می‌توانند موضوع شکایت کیفری باشند و بعضی بیماری‌ها، با وجود ناراحت‌کننده بودن، به‌تنهایی باعث فسخ یا جرم نمی‌شوند.

در چنین پرونده‌ای باید چند موضوع جداگانه بررسی شود: بیماری قبل از عقد وجود داشته یا بعد از ازدواج ایجاد شده؟ طرف بیمار از آن آگاه بوده یا نه؟ بیماری در تصمیم طرف مقابل برای ازدواج اثر اساسی داشته؟ موضوع در عقد یا مذاکرات قبل از عقد مطرح شده؟ و آیا پنهان‌کاری با مدارک پزشکی، نظریه پزشکی قانونی، پیام‌ها، شهادت یا اقرار قابل اثبات است؟

در این مقاله، حکم نگفتن بیماری قبل از ازدواج را از نظر فسخ نکاح، فریب در ازدواج، بیماری روانی، مهریه، طلاق و روش اثبات بررسی می‌کنیم؛ بدون اینکه هر بیماری یا هر پنهان‌کاری را به‌صورت خودکار جرم یا دلیل قطعی فسخ بدانیم.

پنهان کردن و نگفتن بیماری قبل از ازدواج

اگر فردی بیماری مهمی را که بر زندگی مشترک تأثیر اساسی دارد پنهان کند، این رفتار ممکن است تدلیس در نکاح تلقی شود. در واقع، رضایت طرف مقابل به ازدواج در حالی شکل گرفته که اطلاعات حیاتی از او پنهان شده است.

 فریب در ازدواج یعنی چه؟

در اصطلاح حقوقی، تدلیس یا فریب در ازدواج به معنای رفتاری است که باعث می‌شود یکی از طرفین با تصور اشتباه یا ناقص درباره طرف مقابل، عقد نکاح را بپذیرد. این فریب می‌تواند از طریق بیان نادرست، بزرگ‌نمایی، یا پنهان کردن واقعیت‌های مهم مانند بیماری‌های مزمن یا روانی انجام شود.

 نگفتن بیماری چه زمانی فریب محسوب می‌شود؟

برای آنکه دادگاه رفتار فرد بیمار را فریب تلقی کند، چند شرط مهم باید برقرار باشد:

• بیماری باید اساسی باشد؛ یعنی عرفاً در تصمیم‌گیری برای ازدواج تأثیر داشته باشد (مثل بیماری‌های مسری، لاعلاج، روانی شدید یا ناتوانی جنسی).
• فرد باید از بیماری خود آگاه بوده باشد و عامدانه آن را پنهان کرده باشد.
• طرف مقابل نباید از بیماری اطلاع داشته باشد و اگر اطلاع داشته، دیگر فریب محسوب نمی‌شود (ماده ۱۱۲۶ قانون مدنی).
• اثبات شود که اگر طرف مقابل از بیماری آگاه می‌بود، حاضر به ازدواج نمی‌شد.

نگفتن بیماری قبل از ازدواج چه حکمی دارد؟

نگفتن بیماری قبل از ازدواج زمانی اثر حقوقی جدی دارد که بیماری مهم، مؤثر و قابل اثبات باشد و طرف بیمار قبل از عقد از آن آگاه بوده اما آن را پنهان کرده یا خلاف واقع نشان داده باشد. در این حالت، بسته به نوع بیماری و شرایط پرونده، ممکن است یکی از این مسیرها مطرح شود:

وضعیت	مسیر احتمالی
بیماری از عیوب صریح قانونی باشد	فسخ نکاح
بیماری در قانون نام برده نشده، اما وصف مهم ازدواج بوده	فسخ بر اساس تدلیس یا فقدان وصف مقصود
بیماری مرد ادامه زندگی را برای زن غیرقابل تحمل کند	طلاق به دلیل عسر و حرج
پنهان‌کاری همراه با فریب مؤثر قبل از عقد باشد	شکایت کیفری فریب در ازدواج
بیماری بعد از عقد ایجاد شده باشد	معمولاً فسخ به دلیل پنهان‌کاری قبل از عقد مطرح نیست، اما طلاق یا عسر و حرج ممکن است بررسی شود
طرف مقابل قبل از عقد از بیماری اطلاع داشته باشد	اصولاً حق فسخ بابت همان بیماری ندارد

پس نگفتن بیماری همیشه جرم نیست و همیشه هم باعث فسخ نمی‌شود. باید نوع بیماری، زمان ایجاد آن، آگاهی طرف بیمار، اثر بیماری در تصمیم ازدواج و مدارک اثبات بررسی شود.

حکم پنهان‌کاری در ازدواج چیست؟

پنهان‌کاری در ازدواج همیشه یک حکم واحد ندارد. اگر موضوع پنهان‌شده کم‌اهمیت باشد یا در تصمیم به ازدواج اثر جدی نداشته باشد، معمولاً باعث فسخ نکاح یا شکایت کیفری نمی‌شود. اما اگر موضوعی مهم مثل بیماری شدید، بیماری مسری، بیماری روانی مؤثر، ناتوانی جنسی، ناباروری شناخته‌شده، سابقه درمان جدی یا وضعیت جسمی مهم پنهان شده باشد، دادگاه بررسی می‌کند آیا این پنهان‌کاری مبنای رضایت به ازدواج را مخدوش کرده است یا نه.

در پرونده‌های خانوادگی، صرف اینکه بعد از عقد یک بیماری کشف شود کافی نیست. باید روشن شود بیماری از قبل وجود داشته، طرف بیمار از آن آگاه بوده، آن را پنهان کرده، طرف مقابل از آن بی‌خبر بوده و اگر واقعیت را می‌دانست، ازدواج نمی‌کرد یا با همان شرایط عقد نمی‌کرد.

بنابراین معیار اصلی این نیست که بیماری نامش چیست؛ معیار این است که بیماری چه اثری بر زندگی مشترک داشته، آیا قبل از عقد وجود داشته، آیا پنهان شده و آیا در تصمیم به ازدواج مؤثر بوده است.

انواع بیماری‌های مؤثر در ازدواج و طلاق (جسمی، روانی و صعب‌العلاج)

در نظام حقوقی ایران، برخی بیماری‌ها به دلیل تأثیر مستقیم بر کیفیت زندگی زناشویی، در زمره‌ی دلایل قانونی برای فسخ نکاح یا طلاق قرار می‌گیرند. این بیماری‌ها معمولاً شامل عیوب جسمی، بیماری‌های روانی و بیماری‌های صعب‌العلاج هستند که در صورت پنهان شدن پیش از عقد، پیامدهای سنگینی را در پی دارند.

 عیوب و بیماری‌های مهم مرد از نگاه قانون مدنی

مطابق ماده ۱۱۲۲ قانون مدنی، بیماری‌ها یا عیوب زیر در مرد، به زن حق فسخ نکاح می‌دهند:

• عنن: ناتوانی جنسی، به شرطی که حتی یک بار رابطه زناشویی برقرار نشده باشد.
• خصاء: اختگی کامل مرد.
• مقطوع بودن آلت تناسلی: در حدی که امکان آمیزش نباشد.

نکته: این عیوب باید پیش از عقد نکاح وجود داشته و زن نیز از آن‌ها بی‌اطلاع بوده باشد. در غیر این صورت، حق فسخ از بین می‌رود.

 عیوب و بیماری‌های مهم زن از نگاه قانون مدنی

براساس ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی، اگر زن پیش از عقد مبتلا به یکی از بیماری‌های زیر باشد و مرد از آن آگاه نباشد، مرد حق فسخ نکاح دارد:

• قرن: وجود گوشت یا استخوان اضافی در مجرای تناسلی که مانع رابطه زناشویی می‌شود.
• جذام: بیماری پوستی عفونی شدید.
• برص: بیماری پیسی یا ویتیلیگو.
• افضاء: یکی شدن مجرای ادرار و قاعدگی.
• زمین‌گیری: ناتوانی شدید حرکتی.
• نابینایی از هر دو چشم.

طبق قانون، اگر این عیوب بعد از عقد ایجاد شده باشند، دیگر دلیل فسخ نکاح محسوب نمی‌شوند و صرفاً موضوع طلاق می‌تواند مطرح شود.

جنون؛ بیماری روانی مشترک در هر دو جنس

طبق ماده ۱۱۲۱ قانون مدنی، جنون مستقر (ادامه‌دار یا ادواری)، در زن یا مرد، به طرف مقابل حق فسخ می‌دهد. تفاوتی ندارد که جنون قبل یا بعد از عقد به وجود آمده باشد؛ در هر دو حالت، اگر طرف مقابل از آن آگاه نبوده باشد، حق فسخ پابرجاست.

 لیست بیماری‌های صعب‌العلاج؛ آنچه قانون نام نبرده اما اثر دارد

قانون مدنی لیست دقیقی برای بیماری‌های صعب‌العلاج ارائه نداده، اما در عمل، بسیاری از بیماری‌های زیر توسط پزشکی قانونی و بیمه سلامت ایران به‌عنوان بیماری صعب‌العلاج شناخته می‌شوند و در دادگاه‌ها مبنای عسر و حرج یا فسخ نکاح قرار می‌گیرند:

• انواع سرطان‌ها
• ایدز و بیماری‌های مقاربتی خطرناک
• MS و بیماری‌های خودایمنی
• ناباروری شدید و غیرقابل درمان
• اختلال دوقطبی شدید، اسکیزوفرنی، پارکینسون روانی
• بیماری‌های نادر ژنتیکی مانند SMA، ALS و…
• بیماری‌های پوستی پیشرفته (مثل پسوریازیس)
• ناتوانی‌های حرکتی شدید یا فلج مغزی

در این موارد، اثبات «صعب‌العلاج بودن» بیماری و تأثیر آن بر زندگی مشترک، توسط کارشناس پزشکی قانونی انجام می‌شود.

طلاق و فسخ نکاح به دلیل بیماری مرد و نگفتن آن قبل از ازدواج

در شرایطی که مرد بیماری جسمی یا روانی خود را قبل از ازدواج پنهان کرده باشد، زن با استفاده از ابزارهای قانونی می‌تواند از این رابطه خارج شود. مسیرهای پیش‌بینی‌شده در قانون، بسته به نوع بیماری، زمان اطلاع و شرایط اثبات، متفاوت هستند. در این بخش به رویه‌های عملی، راهکارهای قانونی، و تفاوت طلاق و فسخ در چنین مواردی پرداخته می‌شود.

 فسخ یا طلاق؟ کدام مسیر مناسب‌تر است؟

اول از همه باید توجه داشته باشید که فسخ نکاح با طلاق از نظر تشریفات تفاوت دارد. اگر بیماری مرد جزو عیوب صریح قانونی باشد (مثل عنن، جنون، خصاء)، مسیر فسخ نکاح پیشنهاد می‌شود، زیرا نسبت به طلاق تشریفات کمتری دارد و نیاز به رضایت مرد نیست. در سایر بیماری‌ها، یا در شرایطی که اثبات تدلیس ممکن نباشد، زن باید از مسیر طلاق بر مبنای عسر و حرج یا شروط ضمن عقد اقدام کند.

 شرط ضمن عقد نکاح؛ برگ برنده زن در مواجهه با بیماری مرد

یکی از بندهای مهم در شروط ۱۲گانه ضمن عقد ازدواج، مربوط به ابتلای مرد به بیماری صعب‌العلاج است. اگر زن بتواند ثابت کند که همسرش دچار بیماری‌ای است که ادامه زندگی را سخت یا غیرممکن کرده، می‌تواند با استناد به این بند، مستقیماً از دادگاه تقاضای طلاق کند. در این حالت نیازی به اثبات فریب یا تدلیس وجود ندارد، تنها کافی است بیماری توسط پزشکی قانونی تأیید شود.

 عسر و حرج در اثر بیماری؛ راهکار دوم زن برای طلاق

مطابق ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی، اگر ادامه زندگی به دلیل بیماری مرد همراه با مشقت غیرقابل تحمل برای زن باشد، دادگاه می‌تواند حکم طلاق صادر کند.  نمونه‌هایی از بیماری‌هایی که عسر و حرج ایجاد می‌کنند:

• اختلالات روانی کنترل‌نشده (مثل اسکیزوفرنی یا دوقطبی شدید)
• بیماری‌های لاعلاج یا پیشرونده (مثل ALS، سرطان، ایدز)
• ناتوانی شدید در مراقبت از خود
• اعتیاد روانی ناشی از اختلال‌های عصبی

 آیا زن می‌تواند بابت فریب، شکایت کیفری کند؟

اگر مرد آگاهانه بیماری مهم خود را پنهان کرده باشد، دیگر زن نیاز به دلایل محکمه پسند برای طلاق ندارد و می‌تواند علاوه بر فسخ یا طلاق، به استناد ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی، علیه او شکایت کیفری فریب در ازدواج تنظیم کند.

• مجازات: حبس تعزیری از سه ماه تا یک سال
• اثبات: سوابق پزشکی، شهادت شهود، مدارک درمانی، نظریه پزشکی قانونی

طلاق و فسخ نکاح به دلیل بیماری زن و پنهان کردن بیماری قبل از عقد

اگر زن قبل از ازدواج به یکی از بیماری‌های قرن، جذام، برص، افضاء، زمین‌گیری یا نابینایی از هر دو چشم مبتلا باشد و مرد از آن بی‌اطلاع بوده باشد، مطابق ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی، مرد می‌تواند نکاح را فسخ کند. شرط مهم این است که مرد بلافاصله پس از آگاهی اقدام کند؛ در غیر این صورت حق فسخ از بین می‌رود.

اگر زن دچار جنون مستمر یا ادواری باشد و مرد هنگام عقد از آن بی‌خبر بوده یا بیماری پس از عقد ایجاد شده باشد، مرد می‌تواند عقد نکاح را فسخ کند. این مورد محدود به زمان خاصی نیست و در هر مرحله از زندگی زناشویی قابل استناد است.

وقتی بیماری زن در قانون نیامده باشد؛ طلاق به‌جای فسخ

اگر بیماری زن جزو موارد ماده ۱۱۲۳ نباشد (مثل افسردگی شدید، وسواس شدید، نازایی، یا بیماری‌های صعب‌العلاج)، مرد نمی‌تواند عقد را فسخ کند، اما همچنان می‌تواند طلاق دهد.

نکات مهم در این مسیر این است که مرد نیازی به اثبات تدلیس یا عسر و حرج ندارد؛ طلاق برای او در قانون اصل است. اما در پرونده‌های مربوط به مهریه، نفقه یا حتی حضانت فرزند، ممکن است دادگاه نقش پنهان‌کاری زن را در نظر بگیرد و آرای خاصی صادر کند.

آیا پنهان کردن بیماری زن، جرم محسوب می‌شود؟

بله. در صورتی که زن آگاهانه بیماری مهمی را پنهان کرده باشد و مرد بتواند این پنهان‌کاری را اثبات کند، علاوه بر حق فسخ یا طلاق، شکایت کیفری بر مبنای ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی هم ممکن خواهد بود. البته اثبات این موضوع نیاز به:

• سوابق پزشکی
• نظریه پزشکی قانونی
• شهادت اطرافیان یا پرسنل درمانی
• مدارک کتبی یا الکترونیکی (مثل چت، پیامک،…)

دارد و در صورت اثبات، ممکن است زن به حبس تعزیری بین سه ماه تا یک سال محکوم شود.

روش اثبات بیماری همسر و پنهان کردن بیماری قبل از ازدواج

یکی از مهم‌ترین چالش‌های حقوقی در پرونده‌های مربوط به فریب در ازدواج، اثبات وجود بیماری و پنهان‌کاری عمدی از سوی همسر است. صرف ادعا برای فسخ نکاح یا شکایت کیفری کافی نیست؛ بلکه باید با ادله قانونی و مستند، این موضوع نزد دادگاه اثبات شود. در این بخش، به مهم‌ترین راه‌های اثبات فریب در ازدواج می‌پردازیم.

 مهم‌ترین ادله قانونی برای اثبات بیماری همسر

مطابق ماده ۱۲۵۸ قانون مدنی ایران، ادله اثبات دعوی عبارتند از:

• اقرار
• اسناد کتبی
• شهادت شهود
• امارات (قرائن)
• سوگند

در پرونده‌های فریب در ازدواج یا فسخ نکاح به دلیل بیماری، بیشترین استفاده از اقرار، اسناد پزشکی و نظریه پزشکی قانونی می‌شود.

۱. اسناد و مدارک پزشکی

مهم‌ترین و مؤثرترین دلیل اثبات بیماری، پرونده درمانی بیمار در بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها یا پزشکان متخصص است. این مدارک اگر تاریخ آن‌ها پیش از عقد نکاح باشد، نقش کلیدی در اثبات پنهان‌کاری دارند.

همچنین اگر درمان یا بستری بیمار به صورت محرمانه و بدون اطلاع خانواده انجام شده باشد، می‌تواند نشان‌دهنده قصد فریب و کتمان عمدی باشد.

۲. نظریه پزشکی قانونی

در اغلب پرونده‌ها، دادگاه به‌صورت رسمی از پزشکی قانونی می‌خواهد که:

• نوع و شدت بیماری را مشخص کند
• تشخیص دهد بیماری از چه زمانی شروع شده
• تأثیر آن بر زندگی زناشویی را بررسی نماید
• احتمال کنترل یا درمان بیماری را توضیح دهد

در مواردی مانند عنن، جنون، نازایی، بیماری‌های صعب‌العلاج یا بیماری‌های روانی مزمن، گزارش پزشکی قانونی ملاک تصمیم‌گیری دادگاه خواهد بود.

۳. شهادت شهود و استشهادیه محلی

اگر افراد نزدیک (مانند اعضای خانواده، دوستان، همکاران یا همسایگان) اطلاع داشته باشند که فرد مورد نظر قبل از ازدواج بیمار بوده و عامدانه این موضوع را پنهان کرده، می‌توانند به‌عنوان شاهد در دادگاه حاضر شوند یا استشهادیه کتبی ارائه دهند.

توجه: شهادت تنها زمانی پذیرفته می‌شود که همراه با سایر قرائن و مدارک باشد و صرفاً بر پایه شنیده‌ها نباشد.

۴. پیام‌ها، مکالمات و شواهد الکترونیکی

در مواردی که فرد بیمار از طریق پیامک، شبکه‌های اجتماعی یا چت خصوصی درباره بیماری خود صحبت کرده یا به دروغ سلامت خود را اعلام کرده باشد، این پیام‌ها می‌توانند دلیل بر سوء نیت و پنهان‌کاری باشند.

جمع‌آوری این اسناد باید با حفظ ضوابط قانونی و بدون ورود غیرمجاز به حریم خصوصی انجام شود.

تکلیف مهریه در صورت پنهان کردن بیماری و فسخ نکاح

یکی از سوالات رایج زوجین در شرایطی که بیماری یکی از طرفین بعد از ازدواج آشکار می‌شود، این است که «تکلیف مهریه چه می‌شود؟» پاسخ این سوال بستگی به زمان فسخ نکاح، وقوع نزدیکی، و نوع بیماری یا تدلیس دارد. در این بخش به‌صورت دقیق وضعیت مهریه در سناریوهای مختلف بررسی می‌شود.

 حالت اول: فسخ نکاح قبل از نزدیکی

اگر نکاح به دلیل پنهان کردن بیماری و وجود عیب قانونی، قبل از رابطه زناشویی فسخ شود، اصل بر این است که زن مستحق مهریه نیست. استثنا این است که اگر فسخ نکاح به دلیل عنن (ناتوانی جنسی مرد) باشد، زن مستحق نصف مهریه خواهد بود، حتی اگر نزدیکی صورت نگرفته باشد (ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی).

 حالت دوم: فسخ نکاح بعد از نزدیکی

در صورتی که رابطه زناشویی انجام شده باشد و سپس یکی از طرفین متوجه بیماری پنهان‌شده طرف مقابل شود و نکاح را فسخ کند:

• اگر زن فریب‌خورده باشد (مثلاً مرد بیماری را پنهان کرده)، زن مستحق تمام مهریه است.
• اگر زن تدلیس کرده باشد و بیماری خود را پنهان کرده باشد، مرد می‌تواند علاوه بر فسخ نکاح، مهریه را پس بگیرد (اگر پرداخت کرده) یا از پرداخت آن خودداری کند؛ چراکه پرداخت مهریه در این حالت از مصادیق ایفای ناروا تلقی می‌شود.

 آیا امکان بخشش یا استرداد مهریه وجود دارد؟

بله. در صورت اثبات تدلیس و فریب توسط زن (یا حتی مرد)، طرف مقابل می‌تواند درخواست استرداد مهریه پرداخت‌شده را بدهد یا از پرداخت مهریه آینده خودداری کند. این موضوع در رویه قضایی، بسته به نوع پرونده و تشخیص قاضی، ممکن است با استناد به اصول انصاف، اسناد موجود، و نظریه پزشکی قانونی، متفاوت بررسی شود.

 اگر بیماری بعد از عقد به وجود آمده باشد چه؟

در صورتی که بیماری بعد از عقد به وجود آمده باشد و فسخ نکاح مطرح نباشد (بلکه طلاق انجام شود) زن مستحق تمام مهریه خواهد بود، چون مهریه به محض عقد بر ذمه زوج قرار می‌گیرد و ارتباطی با تداوم یا انحلال زندگی مشترک ندارد.

سوالات متداول

در این قسمت از مقاله سوالات متداول پیرامون نگفتن بیماری قبل از ازدواج و پیامدهای آن برای زن و مرد مطرح شده است:

❓ اگر بعد از ازدواج بفهمم همسرم اختلال دوقطبی دارد و قبل عقد به من نگفته، می‌توانم عقد را فسخ کنم؟

 بله، اگر اختلال روانی در حدی باشد که توسط پزشکی قانونی جنون مستقر تشخیص داده شود و شما در زمان عقد از آن بی‌اطلاع بوده‌اید، می‌توانید طبق ماده ۱۱۲۱ قانون مدنی، نکاح را فسخ کنید. اگر امکان اثبات فریب وجود نداشته باشد، می‌توان از مسیر عسر و حرج یا شروط ضمن عقد برای طلاق اقدام کرد.

❓ اگر همسرم نابارور باشد ولی قبل از ازدواج این موضوع را پنهان کرده باشد، آیا می‌توانم مهریه پرداخت‌شده را پس بگیرم؟

 در صورتی که ناباروری قبل از عقد وجود داشته (مثلا در ازدواج قبلی همسر) و شما نمی‌دانستید، امکان فسخ نکاح به دلیل تدلیس وجود دارد. اگر فسخ انجام شود و نزدیکی صورت نگرفته باشد، زن مستحق مهریه نیست و شما می‌توانید مهریه پرداخت‌شده را استرداد کنید. در صورت نزدیکی، شرایط بازپس‌گیری مهریه بستگی به رأی دادگاه و نظر قاضی دارد.

❓ اگر بعد از ازدواج متوجه شوم همسرم تحت درمان بیماری اعصاب و روان است و این را پنهان کرده، آیا می‌توانم شکایت کیفری کنم؟

 اگر بتوانید اثبات کنید که همسر شما آگاهانه بیماری‌اش را پنهان کرده و این بیماری در تصمیم‌گیری شما برای ازدواج تأثیرگذار بوده، می‌توانید علاوه بر فسخ نکاح، با استناد به ماده ۶۴۷ قانون مجازات اسلامی، علیه او شکایت کیفری فریب در ازدواج تنظیم کنید. مدارکی مانند پرونده پزشکی، نظریه پزشکی قانونی و شهادت اطرافیان می‌توانند به اثبات فریب کمک کنند.

❓نگفتن بیماری قبل از ازدواج چه حکمی دارد؟

اگر بیماری مهم و مؤثر قبل از عقد وجود داشته، طرف بیمار از آن آگاه بوده و آن را پنهان کرده باشد، ممکن است فسخ نکاح، طلاق، شکایت کیفری یا مطالبه خسارت مطرح شود. اما هر بیماری یا هر نگفتنی، خودبه‌خود فریب یا جرم نیست.

❓آیا پنهان کردن بیماری قبل از ازدواج همیشه فریب است؟

خیر. باید بیماری مهم و مؤثر باشد، قبل از عقد وجود داشته باشد، طرف بیمار از آن آگاه بوده باشد، طرف مقابل از آن بی‌اطلاع باشد و عقد بر پایه همان تصور نادرست واقع شده باشد.

❓فریب در ازدواج به دلیل بیماری روانی چگونه ثابت می‌شود؟

باید نوع و شدت بیماری، زمان شروع، آگاهی شخص از بیماری، پنهان‌کاری و اثر آن در تصمیم به ازدواج ثابت شود. در این پرونده‌ها نظریه پزشکی قانونی معمولاً نقش مهمی دارد. هر بیماری روانی، خودبه‌خود جنون یا دلیل فسخ نیست.