شکایت از آرایشگر زمانی معنا پیدا میکند که موضوع فقط نپسندیدن نتیجه کار نباشد. کوتاهی بیش از مقدار توافقشده، سوختن مو با مواد، آسیب به پوست یا ابرو، استفاده از مواد نامناسب یا انجام اقداماتی مانند تزریق ژل میتواند از یک نارضایتی ساده فراتر برود و بسته به مورد، تخلف صنفی، مسئولیت جبران خسارت یا حتی صدمه بدنی ایجاد کند.
برای انتخاب مسیر درست، باید اول مشخص شود چه اتفاقی افتاده است. آیا فقط نتیجه از نظر ظاهری مطلوب نیست، آیا آرایشگر برخلاف توافق عمل کرده، یا آسیب واقعی و قابل اثباتی ایجاد شده است؟ مرجع شکایت نیز در همه این حالتها یکسان نیست. گاهی اتحادیه و سامانه ۱۲۴ مسیر مناسبتری هستند و در مواردی مثل تزریق غیرمجاز یا صدمه بدنی، گزارش به مراجع حوزه سلامت و پیگیری قضایی اهمیت پیدا میکند.
در ادامه، موارد قابل شکایت از آرایشگر، تفاوت نارضایتی با تخلف، مدارک لازم و مسیر اقدام در سناریوهایی مثل سوختن مو، کوتاهی نامناسب، آسیب ابرو و تزریق ژل را جداگانه بررسی میکنیم.
شکایت از آرایشگر؛ موارد قابل شکایت، مدارک و مرجع رسیدگی
هر نتیجهای که مشتری از آن ناراضی باشد، لزوماً تخلف آرایشگر نیست. اگر مدل مو یا فرم ابرو صرفاً مطابق سلیقه شما نشده باشد، اثبات تخلف دشوارتر است. وضعیت زمانی فرق میکند که آرایشگر برخلاف توافق عمل کرده، خدمت بهطور عینی معیوب بوده، خسارت مالی ایجاد شده یا به مو، پوست، ابرو یا بدن شما صدمه وارد شده باشد.
تزریق ژل و بوتاکس نیز باید از خدمات معمول آرایشگاهی جدا شود. انجام امور پزشکی بدون صلاحیت و پروانه مربوط، موضوع متفاوتی است و حتی اگر هنوز عارضهای ایجاد نشده باشد میتواند قابل گزارش باشد. قانون نیز اشتغال بدون پروانه به امور پزشکی و حرف پزشکی پروانهدار را ممنوع کرده است.
برای انتخاب مسیر شکایت، ابتدا ببینید اتفاق شما در کدام گروه قرار میگیرد:
| اتفاق | مسیر اولیه |
|---|---|
| فقط مدل نهایی را نمیپسندید | بررسی توافق و مذاکره با آرایشگاه |
| کار برخلاف توافق یا ناقص انجام شده | شکایت صنفی و حسب مورد مطالبه خسارت |
| مو با مواد آسیب دیده ولی صدمه بدنی ایجاد نشده | مستندسازی خسارت و شکایت بابت خدمت معیوب |
| پوست، مو یا ابرو آسیب جسمی دیده | درمان، مستندسازی و حسب مورد پزشکی قانونی و شکایت قضایی |
| ژل یا بوتاکس در آرایشگاه تزریق شده | گزارش تخلف حوزه سلامت و حسب مورد شکایت قضایی |
چه زمانی میتوان از آرایشگر شکایت کرد؟
قانون حمایت از حقوق مصرفکنندگان، ارائهدهندگان خدمات را نیز مسئول صحت و سلامت خدمتی میداند که طبق قرارداد، قانون و عرف ارائه میکنند. اگر خدمت معیوب باشد و در نتیجه آن خسارتی به مشتری وارد شود، امکان مطالبه جبران خسارت وجود دارد.
اما برای شکایت بهتر است از عبارتهای کلی مانند «کارم را خراب کرد» فاصله بگیریم و مشخص کنیم دقیقاً چه اتفاقی افتاده است.
فقط از نتیجه کار راضی نیستید
فرض کنید آرایشگر مو را در اندازهای که توافق شده کوتاه کرده، اما بعد از دیدن نتیجه احساس میکنید این مدل به صورت شما نمیآید. یا فرم ابرویی انتخاب کردهاید و پس از پایان کار از آن خوشتان نیامده است.
این وضعیت با حالتی که آرایشگر برخلاف توافق عمل کرده فرق دارد. صرف نپسندیدن نتیجه معمولاً برای اثبات تخلف یا مطالبه خسارت کافی نیست، مگر اینکه بتوانید نشان دهید آرایشگر تعهد مشخصی را رعایت نکرده است.
آرایشگر برخلاف توافق عمل کرده است
برای مثال:
-
گفتهاید فقط دو سانتیمتر از مو کوتاه شود اما بخش زیادی از مو کوتاه شده؛
-
رنگ مشخصی انتخاب کردهاید ولی بدون اطلاع شما رنگ دیگری استفاده شده؛
-
فرم ابروی مورد توافق با نتیجه نهایی تفاوت آشکار دارد؛
-
بابت خدمت مشخصی پول گرفته شده ولی بخشی از آن انجام نشده؛
-
درباره نوع یا برند مواد توافق شده ولی ماده دیگری استفاده شده است.
در این پروندهها، پیامهای قبل از مراجعه، عکس مدل انتخابی، تصاویر قبل و بعد و حتی پیام آرایشگر بعد از اتفاق میتواند اهمیت پیدا کند.
از آرایشگر به کجا شکایت کنیم؟
مرجع مناسب برای شکایت به نوع تحلف صورت گرفته و نوع آسیب وارد شده بستگی دارد.
شکایت صنفی از آرایشگاه
اگر موضوع درباره کیفیت خدمت، قیمت، انجام ناقص کار یا سایر تخلفات صنفی است، میتوان شکایت را به اتحادیه صنفی مربوط ارائه کرد. ماده ۷۲ قانون نظام صنفی به مصرفکنندگان اجازه میدهد شکایت خود را درباره تخلفات صنفی به اتحادیه مربوط اعلام کنند. اتحادیه باید شکایت را بررسی کند و در صورت احراز تخلف یا اعتراض شاکی، پرونده حسب مورد برای رسیدگی به تعزیرات ارسال میشود.
سامانه ۱۲۴ نیز در حال حاضر برای ثبت گزارشها و شکایتهای صنفی فعال است. مقامهای وزارت صمت در سال ۱۴۰۵ نیز استفاده از این سامانه را برای گزارش تخلفات صنفی اعلام کردهاند.
شکایت برای دریافت خسارت
اگر علاوه بر نامناسب بودن خدمت، خسارت مشخصی ایجاد شده است، ممکن است موضوع فقط با رسیدگی صنفی تمام نشود. ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی مقرر کرده است کسی که عمداً یا در نتیجه بیاحتیاطی به جان، سلامتی، مال یا حقوق دیگری زیان وارد کند، در صورت وجود شرایط قانونی مسئول جبران آن است. مثلاً ممکن است مشتری بابت این موارد ادعای خسارت داشته باشد:
-
هزینهای که برای خدمت معیوب پرداخت کرده؛
-
هزینه اصلاح مو یا رنگ نزد متخصص دیگر؛
-
هزینه درمان سوختگی یا عفونت؛
-
خسارت بدنی در صورت اثبات صدمه.
وجود خسارت به معنای محکومیت خودکار آرایشگر نیست. باید ارتباط میان اقدام او و زیان ایجادشده اثبات شود.
شکایت از آرایشگر برای سوزاندن مو
عبارت «مویم را سوزاند» میتواند چند وضعیت کاملاً متفاوت را توصیف کند. این موضوع می تواند آسیب سطحی باشد و یا آسیب جدی که شامل دیه شود که در ادامه بررسی خواهیم نمود.
اگر فقط ساقه مو با دکلره یا مواد آسیب دیده باشد
ممکن است مو خشک، کشسان، خرد یا از قسمت ساقه قطع شده باشد، بدون اینکه پوست سر یا ریشه مو آسیب دائمی دیده باشد. در این وضعیت، موضوع معمولاً بیشتر به خدمت معیوب و خسارت مالی نزدیک است. عکسهای قبل و بعد، گزارش آرایشگر یا متخصصی که برای اصلاح مو مراجعه کردهاید و هزینههای ترمیم میتواند در اثبات موضوع مؤثر باشد.
نباید هر آسیب ناشی از دکلره را خودکار «دیه سوختن مو» نامید.
اگر پوست سر هم سوخته باشد
اگر مواد شیمیایی باعث زخم، تاول، سوختگی، عفونت یا آسیب پوست سر شده است، دیگر فقط درباره خراب شدن مو صحبت نمیکنیم. در این حالت ابتدا درمان را در اولویت قرار دهید. مدارک اورژانس، متخصص پوست، نسخهها، عکسهای تاریخدار و هزینههای درمان را نگه دارید. در صورت طرح پرونده قضایی، ممکن است برای تعیین نوع و میزان صدمه به پزشکی قانونی ارجاع شوید.
اگر مو از ریشه از بین رفته و دوباره رشد نکند
این وضعیت با خرد شدن ساقه مو تفاوت اساسی دارد. قانون مجازات اسلامی برای از بین رفتن موی سر احکام مشخصی دارد. برای مثال، اگر تمام موی سر زن از بین برود و دیگر نروید، ماده ۵۷۷ دیه کامل زن را مقرر کرده است. اگر فقط قسمتی از مو از بین برود، ماده ۵۷۸ میزان آن را متناسب با قسمت آسیبدیده بررسی میکند. تشخیص روییدن یا نروییدن مو نیز طبق ماده ۵۸۰ موضوع کارشناسی است.
بنابراین اگر بعد از دکلره یا اقدام دیگری بخشی از مو دچار ریزش شده، برای ادعای دیه صرف عکس روز اول کافی نیست. باید مشخص شود مو دوباره رشد میکند یا آسیب به فولیکول پایدار است.
آیا برای کوتاه کردن زیاد مو میتوان از آرایشگر شکایت کرد؟
اگر صرفاً مدل نهایی را دوست ندارید، معمولاً ادعای ضعیفتری دارید. اما اگر درباره مقدار کوتاهی توافق روشن وجود داشته و آرایشگر بهطور قابل توجهی از آن فراتر رفته باشد، میتوان موضوع را از جهت خدمت خلاف توافق بررسی کرد.
مثلاً تفاوت این دو وضعیت مهم است «گفتم هر مدلی فکر میکنید مناسب است کوتاه کنید و بعد خوشم نیامد.» با «در پیام قبل از مراجعه تأکید کردم طول مو از روی شانه کوتاهتر نشود، اما مو تا بالای گردن کوتاه شد.»
در حالت دوم، پیامها و تصاویر میتوانند توافق و میزان عدول از آن را نشان دهند. صرف کوتاه شدن مو معمولاً نباید بدون بررسی بهعنوان صدمه بدنی و دیه مطرح شود؛ بهویژه زمانی که مو بهطور طبیعی رشد میکند و آسیبی به پوست یا ریشه وارد نشده است.
شکایت از آرایشگر برای ابرو
در شکایت مربوط به ابرو نیز باید نارضایتی ظاهری را از آسیب واقعی جدا کرد که به دلیل تاثیر زیاد ابرو در زیبایی صورت، آسیب به آن می تواند به صورت جدی پیگیری شود.
فرم یا تقارن ابرو مورد پسند شما نیست
اگر فقط معتقدید ابرو زیبا نشده یا مدل دیگری مناسبتر بوده، صرف این موضوع برای اثبات تخلف کافی نیست. اما اگر توافق مشخصی وجود داشته و نتیجه بهطور آشکار خارج از آن است، وضعیت متفاوت میشود. برای نمونه:
-
فقط مرتب کردن اطراف ابرو خواسته شده اما مقدار زیادی از ابرو برداشته شده؛
-
یک طرف ابرو به شکل محسوسی کوتاهتر از طرف دیگر شده؛
-
بخش انتهایی یک ابرو برخلاف توافق کامل برداشته شده است.
عکس قبل از کار در این نوع اختلاف بسیار مهم است. بدون آن، تشخیص اینکه ابرو قبلاً چه وضعیتی داشته دشوارتر میشود.
پوست اطراف ابرو زخم یا سوخته است
اگر وکس، مواد شیمیایی، دستگاه یا روش دیگر باعث زخم، سوختگی یا عفونت شده باشد، موضوع صرفاً عدم تقارن نیست. در این حالت باید صدمه پوستی جداگانه مستند شود و در صورت لزوم میزان جراحت توسط پزشکی قانونی ارزیابی شود.
اگر ابرو دیگر رشد نکند
از بین رفتن واقعی ابرو میتواند موضوع دیه یا ارش باشد. ماده ۵۸۱ قانون مجازات اسلامی مقرر کرده است از بین بردن هر یک از ابروها در شرایط قانونی، در صورت نروییدن دوباره، یک چهارم دیه کامل دارد و اگر دوباره بروید ارش مطرح میشود. در از بین رفتن بخشی از ابرو نیز میزان رویش یا عدم رویش و مقدار قسمت آسیبدیده اهمیت دارد.
این حکم را نباید به عدم تقارن معمول بعد از اصلاح ابرو تعمیم داد. باید خود مو یا ریشه ابرو واقعاً از بین رفته باشد و ارتباط آن با اقدام آرایشگر اثبات شود.
شکایت از آرایشگر برای تزریق ژل یا بوتاکس
تزریق ژل و بوتاکس را نباید مانند رنگ مو یا اصلاح ابرو بررسی کرد. ارائه خدمات پزشکی بدون پروانه و صلاحیت مربوط ممنوع است. ماده ۳ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی نیز برای اشتغال بدون پروانه به امور پزشکی و حرف پزشکی پروانهدار ضمانت اجرا در نظر گرفته است.
مراجع حوزه سلامت نیز درباره انجام تزریقهای زیبایی در آرایشگاهها و مراکز غیرمجاز هشدار دادهاند. برای مثال، مدیر گروه بیماریهای پوستی دانشگاه علوم پزشکی ایران نسبت به تزریق بوتولینوم در آرایشگاهها و اماکن غیرمجاز هشدار داده است.
اگر تزریق انجام شده ولی آسیب مشخصی ندارید
برای گزارش فعالیت غیرمجاز لازم نیست منتظر بروز صدمه بمانید. میتوان مشخصات محل، شخص انجامدهنده، تبلیغات و مدارک پرداخت را برای گزارش تخلف حوزه سلامت ارائه کرد.
سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت برای دریافت شکایت و گزارشهای مرتبط با حوزه سلامت فعال است و وزارت بهداشت نیز سامانه آنلاین ثبت و پیگیری شکایات مردمی دارد.
اگر تزریق باعث آسیب شده است
اگر بعد از تزریق مشکلاتی مانند عفونت، زخم، آسیب بافتی، تغییر شکل پایدار، آسیب عصبی یا عارضه مهم دیگری ایجاد شده، موضوع علاوه بر مداخله غیرمجاز ممکن است به مسئولیت ناشی از صدمه نیز منجر شود. در این حالت:
-
درمان را برای تهیه مدرک به تعویق نیندازید.
-
نام و مشخصات فرد تزریقکننده را ثبت کنید.
-
جعبه، لیبل یا مشخصات ژل را در صورت دسترسی نگه دارید.
-
تصاویر قبل و بعد را حفظ کنید.
-
مدارک هزینه درمان را نگه دارید.
-
حسب روند پرونده، درخواست ارجاع به پزشکی قانونی مطرح کنید.
آیا عدم تقارن بعد از تزریق برای شکایت کافی است؟
نه لزوماً. باید مشخص شود عدم تقارن یک وضعیت گذرا پس از تزریق است، نتیجه مورد انتظار روش بوده، یا ناشی از اقدام اشتباه و صدمهای است که نیاز به اصلاح یا درمان دارد.
در پرونده قضایی، صرف اینکه نتیجه زیبایی مطلوب نیست لزوماً اثباتکننده تقصیر نیست؛ اما انجام اصل تزریق توسط شخص فاقد صلاحیت موضوع مستقلی است.
اگر آرایشگاه مجوز نداشته باشد چه میشود؟
فعالیت بدون پروانه کسب میتواند تخلف مستقلی باشد، اما نباید نداشتن مجوز را با بد انجام شدن خدمت یکی دانست. ممکن است یک سالن پروانه داشته باشد ولی در یک خدمت تخلف کرده باشد؛ یا برعکس، محل بدون مجوز فعالیت کند اما موضوع شکایت مشتری آسیب بدنی نباشد.
همچنین نداشتن تابلو بهتنهایی دلیل قطعی نداشتن پروانه نیست. اگر این موضوع برای شکایت مهم است، بهتر است وضعیت واحد صنفی از مسیر اتحادیه یا مراجع صنفی بررسی شود.
در مورد آرایشگاههای خانگی نیز فعالیت در منزل بهتنهایی تکلیف تمام مجوزها را مشخص نمیکند؛ باید نوع فعالیت و مجوز شخص بررسی شود.
برای شکایت از آرایشگر چه مدارکی لازم است؟
قبل از اصلاح دوباره نتیجه کار، تا حدی که به درمان فوری آسیبی نزند، وضعیت را مستند کنید. مدارک مفید میتواند شامل این موارد باشد:
- عکس واضح قبل از انجام خدمت؛
- عکس بلافاصله بعد از کار؛
- تصاویر روزهای بعد در صورت ایجاد سوختگی یا ریزش؛
- فیلم موجود؛
- رسید کارتخوان یا انتقال وجه؛
- فاکتور، در صورت وجود؛
- پیامهای مربوط به مدل، قیمت یا نوع خدمت؛
- عکس یا لینکی که مدل مورد توافق را نشان میدهد؛
- تبلیغات صفحه آرایشگاه؛
- نام فردی که خدمت را انجام داده است؛
- نام صاحب یا مدیر سالن؛
- مشخصات ماده مصرفشده، در صورت امکان؛
- پرونده پزشکی، نسخه و هزینههای درمان؛
- مشخصات شاهدان.
اگر صدمهای ایجاد شده که نیازمند درمان است، فقط برای حفظ ظاهر صدمه درمان را عقب نیندازید. مستندات پزشکی میتوانند وضعیت را ثبت کنند.
بدون فاکتور هم میتوان از آرایشگر شکایت کرد؟
بله، نبود فاکتور لزوماً شکایت را غیرممکن نمیکند. ممکن است بتوان مراجعه و پرداخت را با این مدارک نشان داد:
- تراکنش بانکی؛
- پیام رزرو وقت؛
- مکالمه درباره قیمت؛
- پیام بعد از انجام کار؛
- تصاویر داخل سالن؛
- شهادت همراه؛
- پذیرش خود آرایشگر در پیامها.
فاکتور مدرک مفیدی است، اما تنها راه اثبات رابطه میان مشتری و آرایشگاه نیست.
از خود آرایشگر شکایت کنیم یا صاحب سالن؟
باید مشخص شود چه کسی کار را انجام داده و خسارت به چه رفتاری مربوط است. فرض کنید سالن متعلق به شخصی است ولی دکلره را یک آرایشگر دیگر انجام داده است. یا شخص ثالثی چند روز در هفته داخل همان سالن تزریق ژل انجام میدهد.
در شکایت بهتر است نقش افراد دقیق نوشته شود تزریق توسط خانم … انجام شد و مبلغ به حساب آقای/خانم … صاحب سالن واریز شد یا مواد توسط آرایشگر … استفاده شد و مدیر سالن هنگام اعتراض من در محل حضور داشت.
این کار بهتر از آن است که بدون اطلاع از نقش افراد، همه را با عنوان کلی «آرایشگاه» طرف شکایت قرار دهید.
چه خسارتی میتوان از آرایشگر خواست؟
نوع مطالبه به اتفاقی که افتاده بستگی دارد. ممکن است حسب شرایط پرونده این موارد مطرح شوند:
هزینه خدمت معیوب
اگر خدمت اساساً ناقص یا خلاف توافق انجام شده باشد، ممکن است بازگرداندن تمام یا بخشی از مبلغ مورد مطالبه قرار گیرد. بازگشت وجه در هر اختلافی خودکار نیست و کیفیت خدمت و توافق طرفین باید بررسی شود.
هزینه اصلاح نتیجه
مثلاً برای ترمیم رنگ یا اصلاح آسیب مجبور شدهاید به سالن دیگری مراجعه کنید. این هزینه زمانی قابل دفاعتر است که ضرورت آن و ارتباطش با کار اولیه قابل اثبات باشد.
هزینه درمان
در سوختگی، عفونت یا آسیب ناشی از تزریق، نسخهها، فاکتور دارو و هزینه درمان را نگه دارید.
دیه یا ارش
دیه و ارش زمانی مطرح میشود که صدمه بدنی قانونی وجود داشته باشد، نه صرف اینکه نتیجه یک خدمت زیبایی مطلوب نبوده است. مثلاً از بین رفتن دائمی بخشی از مو یا ابرو، زخم پوست یا صدمات دیگر ممکن است پس از کارشناسی موضوع دیه یا ارش قرار گیرد.
سؤالات متداول
آیا برای کوتاه کردن بیش از حد مو میتوان از آرایشگر شکایت کرد؟
اگر فقط مدل را نپسندیدهاید، اثبات تخلف دشوارتر است. اگر مقدار کوتاهی از قبل مشخص بوده و آرایشگر بهطور آشکار برخلاف توافق عمل کرده باشد، میتوان موضوع را از جهت خدمت معیوب و خسارت بررسی کرد.
آیا عدم تقارن ابرو برای شکایت کافی است؟
عدم تقارن آشکار برخلاف توافق میتواند موضوع شکایت صنفی باشد؛ اما هر تفاوت جزئی یا نپسندیدن فرم ابرو بهتنهایی تخلف را ثابت نمیکند. عکس قبل و بعد برای چنین ادعایی اهمیت زیادی دارد.
اگر ابرو بعد از کار آرایشگر دیگر رشد نکند، دیه دارد؟
ممکن است. قانون برای از بین رفتن ابرو در صورت عدم رویش دوباره دیه مقرر کرده است و در صورت رویش، ارش مطرح میشود. مقدار و دائمی بودن آسیب باید کارشناسی شود.
برای تزریق ژل در آرایشگاه به کجا شکایت کنیم؟
اصل فعالیت غیرمجاز حوزه سلامت را میتوان از طریق سامانه ۱۹۰ وزارت بهداشت گزارش کرد. اگر تزریق باعث صدمه شده باشد، علاوه بر گزارش تخلف ممکن است شکایت قضایی و ارجاع به پزشکی قانونی نیز لازم شود.
اگر آرایشگر پول را پس ندهد باید به تعزیرات شکایت کرد؟
صرف پس ندادن پول همیشه تخلف تعزیراتی مستقل نیست. ابتدا باید مشخص شود چرا مشتری استحقاق بازگشت وجه دارد. اگر موضوع تخلف صنفی یا خدمت معیوب باشد میتوان شکایت را از اتحادیه یا مسیر ۱۲۴ شروع کرد و پرونده حسب نتیجه رسیدگی ممکن است به تعزیرات برسد.