اگر بعد از تصادف به پلیس زنگ نزنید، نتیجه به نوع حادثه و توافق طرفین بستگی دارد. در یک تصادف صرفاً مالی که هر دو خودرو بیماً مالی کهه معتبر دارند و رانندگان درباره مقصر اختلافی ندارند، نداشتن کروکی پلیس لزوماً مانع دریافت خسارت از بیمه نیست.
مشکل معمولاً زمانی آغاز میشود که راننده مقصر بعداً حرف خود را پس میگیرد، برای مراجعه به بیمه حاضر نمیشود یا ادعا میکند خسارت مربوط به حادثه دیگری بوده است. در این وضعیت، نبود گزارش پلیس میتواند اثبات نحوه وقوع تصادف و میزان تقصیر را دشوار کند.
در تصادف جرحی شرایط متفاوت است. اگر کسی مصدوم شده یا احتمال آسیب بدنی وجود دارد، باید با پلیس و اورژانس تماس گرفت و از ترک صحنه یا رها کردن مصدوم خودداری کرد. تماس نگرفتن با پلیس همیشه به معنای فرار از صحنه نیست، اما در حوادث جرحی ممکن است برای راننده پیامد کیفری داشته باشد که در ادامه شرایط را در حالات مختلف بررسی خواهیم نمود.
اگر در تصادف به پلیس زنگ نزنیم چه میشود؟
اگر تصادف فقط خسارت مالی داشته باشد، هر دو خودرو بیمه شخص ثالث معتبر داشته باشند و رانندگان درباره مقصر اختلافی نداشته باشند، تماس نگرفتن با پلیس لزوماً مانع دریافت خسارت نیست. در چنین حالتی شرکت بیمه باید خسارت مالی را تا سقف قانونی و بدون گزارش پلیس بررسی و پرداخت کند.
اما اگر کسی آسیب دیده باشد، طرف مقابل تقصیر خود را نپذیرد، مدارک خودرو را ارائه نکند یا پس از ترک محل دیگر پاسخگو نباشد، نداشتن گزارش پلیس میتواند اثبات تصادف و دریافت خسارت را دشوار کند.
تماس نگرفتن با پلیس نیز همیشه با فرار از صحنه تصادف یکسان نیست. در تصادف جرحی، اگر راننده مصدوم نیازمند کمک را رها کند یا برای فرار از تعقیب محل را ترک نماید، ممکن است مشمول تشدید مجازات ماده ۷۱۹ قانون مجازات اسلامی شود.
آیا تماس نگرفتن با پلیس بعد از تصادف جرم است؟
در یک تصادف صرفاً مالی، تماس نگرفتن با پلیس بهخودیخود جرم نیست. اگر رانندگان درباره نحوه وقوع حادثه و مقصر توافق داشته باشند و شرایط دریافت خسارت بدون گزارش پلیس فراهم باشد، میتوانند پس از ثبت مدارک لازم از محل خارج شوند و به شرکت بیمه مراجعه کنند.
وضعیت در تصادف جرحی یا فوتی متفاوت است. راننده باید وسیله نقلیه را متوقف کند، علائم هشداردهنده قرار دهد، از تغییر غیرضروری صحنه خودداری کند و برای انتقال مصدوم و اطلاعرسانی به مراجع مربوط اقدام نماید. بنابراین در چنین حادثهای نباید موضوع را با یک تصادف مالی ساده یکسان دانست.
در تصادف خسارتی میتوان بدون پلیس از محل رفت؟
اگر حادثه فقط خسارت مالی ایجاد کرده است، ابتدا باید مطمئن شوید کسی حتی بهظاهر آسیب ندیده است. سپس پیش از جابهجایی خودروها این موارد را ثبت کنید:
- محل دقیق قرار گرفتن خودروها؛
- پلاک و نمای کامل هر دو خودرو؛
- محل برخورد و آسیبهای ایجادشده؛
- خطکشی خیابان، تابلوها، چراغ راهنمایی و مسیر حرکت؛
- آثار ترمز یا قطعات باقیمانده در محل؛
- مشخصات گواهینامه، کارت خودرو و بیمهنامه طرف مقابل؛
- شماره تماس و نشانی راننده و مالک خودرو؛
- نام و شماره تماس شاهدان احتمالی.
اگر خودروها قابلیت حرکت دارند، نگه داشتن آنها در وسط راه برای انتظار پلیس اقدام درستی نیست. ماده ۸۹ آییننامه راهنمایی و رانندگی مقرر کرده است در تصادف صرفاً مالی، رانندگان باید خودروهای قابل حرکت را به کنار راه منتقل کنند تا موجب سد معبر نشوند. بعد از مستندسازی، در صورت توافق کامل طرفین میتوان برای تشکیل پرونده خسارت به شرکت بیمه مراجعه کرد.
آیا بیمه بدون کروکی و گزارش پلیس خسارت میدهد؟
بله، اما فقط در صورت وجود شرایط قانونی. مطابق ماده ۴۰ قانون بیمه اجباری، شرکت بیمه مکلف است خسارت مالی را بدون گزارش مقامات انتظامی پرداخت کند، مشروط بر اینکه حادثه فقط خسارت مالی داشته باشد، خودروی مقصر و زیان دیده هنگام حادثه بیمه شخص ثالث معتبر داشته باشد و درباره وقوع تصادف و مقصر حادثه اختلافی وجود نداشته باشد.
همچنین مبلغ خسارت از سقف تعهد مالی قابل پرداخت بدون گزارش پلیس بیشتر نباشد. مبلغ این سقف ممکن است با تغییر تعهدات بیمه در هر سال تغییر کند؛ بنابراین بهتر است پیش از مراجعه، میزان معتبر همان سال از شرکت بیمه استعلام شود.
شرکت بیمه نمیتواند در پروندهای که تمام شرایط ماده ۴۰ را دارد، فقط به دلیل نداشتن کروکی از بررسی خسارت خودداری کند. با این حال، اگر درباره مقصر اختلاف ایجاد شود یا یکی از شرایط بالا وجود نداشته باشد، ممکن است گزارش پلیس یا نظر کارشناس لازم شود.
اگر هر دو طرف از محل رفتهاند و هنوز اختلافی ندارند
اگر هر دو راننده همچنان درباره مقصر توافق دارند، خودروها بیمه معتبر داشتهاند و کسی مصدوم نشده است، در اولین فرصت به شرکت بیمه مراجعه کنید. تا پیش از بازدید کارشناس بیمه خودرو را تعمیر نکنید؛ قطعات آسیبدیده را تعویض یا دور نیندازید؛ عکسها و فیلمهای اصلی را نگه دارید؛ پیامها و توافقهای میان طرفین را حذف نکنید و زمان، نشانی و شرح حادثه را یادداشت کنید.
بهتر است در یک پیام مکتوب، اطلاعات تصادف دوباره تأیید شود. برای مثال، راننده مقصر بنویسد که در تاریخ و محل مشخص، برخورد میان دو خودرو رخ داده و برای مراجعه به شرکت بیمه همکاری خواهد کرد.
این پیام جای گزارش پلیس را در همه پروندهها نمیگیرد، اما در صورت اختلاف بعدی میتواند یکی از دلایل وقوع حادثه و توافق اولیه طرفین باشد.
اگر مقصر ابتدا قبول کند ولی بعداً انکار کند
یکی از مهمترین خطرهای رفتن از محل بدون پلیس این است که راننده مقابل بعداً تقصیر خود را انکار کند یا مدعی شود خسارت در حادثه دیگری ایجاد شده است. در این وضعیت، مدارک زیر اهمیت پیدا میکند.
هر مدرکی که شامل عکس و فیلم صحنه؛ تصاویر دوربین داخل خودرو؛ فیلم دوربین فروشگاهها، ساختمانها یا معابر؛ رسید یا نوشتهای که در محل تنظیم شده است یا آثار برخورد روی دو خودرو باشد می تواند مهم ارزیابی شود.
اگر طرف مقابل دیگر برای بیمه حاضر نمیشود یا اصل تصادف را انکار میکند، باید پیگیری از پلیس و مرجع قضایی را بدون تأخیر آغاز کنید. ممکن است تعیین نحوه وقوع حادثه و میزان تقصیر به کارشناسی تصادفات یا کارشناسی رسمی نیاز داشته باشد.
در این شرایط تعمیر فوری خودرو میتواند بخشی از دلایل فنی را از بین ببرد. بهتر است ابتدا وضعیت خسارت با بازدید بیمه، کارشناسی یا حسب مورد تأمین دلیل ثبت شود.
آیا تماس نگرفتن با پلیس همان فرار از صحنه تصادف است؟
خیر. این دو رفتار همیشه یکسان نیستند. اگر تصادف فقط مالی باشد و طرفین با رضایت و پس از ثبت مشخصات از محل خارج شوند، موضوع معمولاً فرار از صحنه تصادف جرحی محسوب نمیشود.
اما در حادثهای که شخصی مصدوم شده است، ترک محل اهمیت کیفری پیدا میکند. ماده ۷۱۹ زمانی قابل اعمال است که مصدوم به کمک فوری نیاز داشته باشد و راننده با وجود امکان کمک او را به مرکز درمانی نرساند و یا برای فرار از تعقیب محل را ترک کند و مصدوم را بدون کمک رها سازد، در این وضعیت، مجازات راننده ای که از صحنه تصادف فرار کرده بر اساس ماده ۷۱۹ تشدید میشود و قانون نیز اعمال تخفیف معمول را درباره این ماده محدود کرده است.
بنابراین هر خروج از محل تصادف را نمیتوان فرار کیفری دانست؛ نوع حادثه، وجود مصدوم، نیاز او به کمک و علت ترک محل باید بررسی شود.
زنگ نزدن به پلیس در تصادف جرحی
در تصادف جرحی نباید به توافق شفاهی کنار خیابان اکتفا کرد. حتی اگر مصدوم در همان لحظه بگوید حالش خوب است، بعضی آسیبها ممکن است بعداً آشکار شوند. در چنین حادثهای باید با پلیس و اورژانس تماس بگیرید، از جابهجایی غیرضروری خودرو و آثار صحنه خودداری کنید و برای کمک و انتقال مصدوم اقدام کنید.
آییننامه راهنمایی و رانندگی راننده تصادف جرحی یا فوتی را موظف به توقف، حفظ صحنه و اقدام فوری برای انتقال مجروحان کرده است. فقط وقتی وسیله دیگری برای انتقال فوری مصدوم در دسترس نباشد، راننده میتواند با علامتگذاری محل چرخها، خودروی خود را برای انتقال مصدوم حرکت دهد.
اگر مصدوم بعداً احساس درد کند
ممکن است شخص در محل حادثه درد واضحی نداشته باشد، اما چند ساعت بعد با علائمی مانند سردرد، سرگیجه، گردندرد، کمردرد یا محدودیت حرکتی روبه رو شود.
در این وضعیت باید حادثه را به پلیس گزارش دهد و عکسها، پیامها و مشخصات طرف مقابل را ارائه کند و همچنین از امضای تسویه کلی پیش از مشخص شدن وضعیت بدنی خودداری کند.
نبود گزارش پلیس در لحظه حادثه الزاماً مطالبه خسارت بدنی را ناممکن نمیکند، اما اثبات اینکه آسیب ایجادشده ناشی از همان تصادف بوده است دشوارتر خواهد شد.
تصادفاتی که حتما باید پلیس را با خبر کنید
در این موارد نباید فقط به توافق شخصی اکتفا کرد:
- شخصی مجروح شده یا احتمال آسیب بدنی وجود دارد؛
- حادثه منجر به فوت شده است؛
- درباره مقصر اختلاف دارید؛
- راننده مقابل مشخصات واقعی خود را ارائه نمیکند؛
- طرف مقابل قصد ترک محل دارد؛
- یکی از رانندگان گواهینامه معتبر ندارد و یا زمان بیمه تمام شده است؛
- چند خودرو در تصادف درگیر شدهاند؛
- خسارت سنگین است یا نحوه برخورد پیچیدگی دارد؛
- عابر پیاده، دوچرخهسوار یا موتورسوار آسیب دیده است؛
- به اموال عمومی، تأسیسات یا خودروهای بدون راننده خسارت وارد شده است؛
- احتمال مستی، مصرف مواد یا رفتار غیرعادی راننده وجود دارد؛
- شماره پلاک یا هویت وسیله نقلیه مقابل مشخص نیست.
در بعضی از این موارد اطلاع به پلیس تکلیف قانونی است و در برخی دیگر، گزارش پلیس برای حفظ دلیل و جلوگیری از اختلاف بعدی اهمیت اساسی دارد.
اگر بعد از تصادف به پلیس زنگ نزدیم، الان چه کنیم؟
اقدام مناسب به شرایط فعلی بستگی دارد که می توانید بر اساس موضوع اقدامات زیر را انجام دهید.
هنوز با طرف مقابل توافق دارید
با مدارک خودروها و بیمهنامهها به شرکت بیمه مراجعه کنید. از طرف مقابل بخواهید برای تشکیل پرونده و بازدید خودرو همکاری کند.
طرف مقابل پاسخ نمیدهد
پیامهای قبلی، شماره پلاک، تصاویر صحنه و مشخصات او را جمعآوری کنید و موضوع را از پلیس و مرجع قضایی پیگیری نمایید. خودرو را پیش از ثبت خسارت تعمیر نکنید.
مقصر بودن خود را انکار کرده است
دلایل حادثه را حفظ و برای کارشناسی اقدام کنید. عکس، فیلم و پیامها بهتنهایی همیشه تعیینکننده نیستند، اما میتوانند مبنای بررسی کارشناس قرار گیرند.
خودرو قبلاً تعمیر شده است
فاکتورها، تصاویر قبل از تعمیر، قطعات تعویضشده، گزارش تعمیرگاه و رسید پرداخت را نگه دارید. مطالبه خسارت همچنان ممکن است مطرح شود، اما اثبات ارتباط همه هزینهها با همان تصادف دشوارتر خواهد بود.
بعداً مشخص شده کسی مصدوم است
درمان را در اولویت قرار دهید و حادثه را فوراً گزارش کنید. مدارک پزشکی، تصاویر حادثه، مشخصات طرفین و زمان مراجعه درمانی را حفظ نمایید.
عکس و فیلم برای اثبات تصادف
عکس و فیلم میتواند وقوع برخورد، موقعیت خودروها، محل خسارت و شرایط راه را نشان دهد، اما همیشه بهتنهایی برای تعیین مقصر کافی نیست.
برای مثال، یک عکس از سپر آسیبدیده الزاماً مشخص نمیکند برخورد چگونه رخ داده یا کدام راننده مقررات را رعایت نکرده است. کارشناس ممکن است به جهت حرکت، آثار ترمز، تابلوها، نقطه برخورد، اظهارات طرفین و فیلم کامل حادثه نیز نیاز داشته باشد.
شرایط رضایت نامه دستی بعد از تصادف
رضایت نامه یا توافق دستی میتواند در اثبات دریافت پول یا پذیرش بعضی تعهدات مؤثر باشد، اما نباید مبهم نوشته شود. عبارتهایی مانند «هیچ ادعایی ندارم» ممکن است بعداً درباره خسارت پنهان خودرو یا آسیب بدنی اختلاف ایجاد کند. در متن باید دقیقاً مشخص شود حادثه در چه تاریخ و محلی رخ داده است و مشخصات خودروها و رانندگان چیست.
همچنین در صورت پرداخت مبلغ چه مبلغی پرداخت شده است و بابت کدام خسارت است و از همه مهمتر آیا تسویه فقط مربوط به خسارت مالی ظاهری خودروست و یا در مورد خسارت بدنی وارد شده نیز خسارت پرداخت شده است و آیا خسارت بدنی وجود داشته یا هنوز بررسی نشده است.
نمونه توافق اولیه بعد از تصادف
در تاریخ … ساعت … در محل …، خودروی … به شماره پلاک … با خودروی … به شماره پلاک … برخورد کرده است.
آقای/خانم … اعلام میکند برای تشکیل پرونده خسارت نزد شرکت بیمه … و انجام بررسی کارشناسی همکاری خواهد کرد.
مبلغ … تومان بهعنوان علیالحساب خسارت مالی پرداخت شد. این مبلغ تا زمان ارزیابی نهایی، به معنای تسویه خسارتهای پنهان یا خسارت بدنی احتمالی نیست.
نام و مشخصات طرفین
شماره تماس
تاریخ و امضا
این نوشته جای گزارش پلیس یا نظر کارشناس را در پروندههای اختلافی و جرحی نمیگیرد.
سوالات متداول
اگر در تصادف به پلیس زنگ نزنیم، بیمه خسارت میدهد؟
اگر حادثه فقط مالی باشد، هر دو خودرو بیمه معتبر داشته باشند و درباره مقصر اختلافی وجود نداشته باشد، بیمه باید تا سقف قانونی خسارت را بدون گزارش پلیس بررسی و پرداخت کند.
آیا تصادف بدون کروکی قابل پیگیری است؟
بله. عکس، فیلم، پیامها، شاهدان، آثار برخورد و نظر کارشناس میتواند برای اثبات استفاده شود؛ اما نبود کروکی در صورت بروز اختلاف، پیگیری را دشوارتر میکند.
آیا تماس نگرفتن با پلیس همان فرار از صحنه است؟
خیر. در تصادف مالی و با توافق طرفین، تماس نگرفتن لزوماً فرار نیست. در حادثه جرحی، ترک محل و رها کردن مصدوم برای فرار از تعقیب میتواند موجب تشدید مجازات شود.
اگر مقصر بعداً انکار کند چه کنیم؟
مدارک حادثه را جمعآوری کنید، خودرو را پیش از ثبت خسارت تعمیر نکنید و برای گزارش حادثه، کارشناسی و پیگیری قضایی اقدام نمایید.
اگر بعد از تصادف از محل رفتیم، میتوانیم شکایت کنیم؟
بله، اما هرچه زمان بیشتری بگذرد جمعآوری دلیل دشوارتر میشود. عکسها، فیلمها، پیامها و مشخصات شاهدان را حفظ و سریعتر اقدام کنید.
اگر بعداً گردندرد یا آسیب بدنی ایجاد شود چه کنیم؟
فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید، حادثه را گزارش دهید و مدارک پزشکی و مشخصات تصادف را نگه دارید. تأخیر زیاد ممکن است اثبات ارتباط آسیب با حادثه را دشوار کند.
آیا رضایتنامه دستی معتبر است؟
میتواند بهعنوان دلیل توافق یا پرداخت مبلغ استفاده شود، اما باید موضوع و حدود تسویه دقیق باشد و در تصادف جرحی جای مدارک رسمی و پزشکی را نمیگیرد.