فروش سهمیه دولتی آرد با وسایل مغازه
باسلام ۵ روز پیش با شخصی به صورت دستی مبایعه نامه نوشتم که سهمیه آرد مغازه را با وسایل مغازه بهش فروختم و ۳میلیارد هم گرفتم قرار شد برم اتحادیه نانوایان و کتبی درخواست انتقال جواز به نام اون آقا را بدم ولی متوجه شدم که فروش سهمیه آرد غیرقانونی و نشدنی است با خریدار تماس گرفتم و گفتم قضیه این طوریه و من اطلاع نداشتم بیا پولت را بگیر ومعامله را فسخ کن ولی ایشون گفت من مغازه را ازت میگیرم و کاری به این حرفا ندارم با توجه به اینکه جوازکسب به نام منه و دستگاه نانینو و کارت آرد و اجاره نامه مغازه به نام منه و وکالت هم به ایشون ندادم آیا ایشون میتونن از من بگیرن مغازه را
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود؛
اگر قبل از تعیین تکلیف قرارداد، مغازه یا مدارک جواز و سهمیه را تحویل بدهید، ممکن است خریدار بعداً به استناد همین مبایعه‌نامه ادعای حق کند و پس گرفتن تصرف یا بی‌اثر کردن معامله برایتان سخت و پرهزینه شود. از آن طرف هم اگر فقط پول را نگه دارید و اقدامی رسمی برای برهم زدن معامله نکنید، ممکن است خریدار علیه شما دادخواست الزام به انجام تعهد یا مطالبه خسارت بدهد. اما موضوعی در قرارداد شما هست که می‌تواند ورق را برگرداند؛ چون فروش مغازه، وسایل، جواز و سهمیه آرد از نظر قانونی یک حکم واحد ندارند.
نکته مهم این است که «مغازه و وسایل»، «پروانه کسب» و «سهمیه آرد» الزاماً یک چیز محسوب نمی‌شوند. طبق قانون نظام صنفی، انتقال محل صنفی و پروانه کسب باید از مسیر اتحادیه انجام شود؛ پروانه قبلی ابطال و در صورت واجد شرایط بودن خریدار، پروانه جدید به نام او صادر می‌شود. بنابراین صرف مبایعه‌نامه دستی باعث نمی‌شود جواز شما خودبه‌خود متعلق به خریدار شود.
درباره سهمیه آرد هم موضوع حساس‌تر است. آردی که در شبکه رسمی برای مصرف واحدهای تعیین‌شده تحویل شده تحت هیچ عنوانی قابل فروش آزادانه نیست و خرید و فروش آن تابع سامانه و زنجیره رسمی است. بنابراین اگر منظور قرارداد شما فروش مستقل «حق سهمیه آرد» بوده، این بخش قرارداد می‌تواند با ایراد جدی قانونی مواجه شود.
اما این به معنی آن نیست که شما صرفاً تلفنی بگویید «فسخ کردم» و کل قرارداد تمام شود. اگر قرارداد شامل وسایل مغازه و حقوق دیگری هم بوده، ممکن است دادگاه بخش قابل انتقال را از بخش غیرقابل انتقال جدا کند. قانون مدنی هم در فرضی که معامله نسبت به بخشی از مورد معامله باطل باشد، برای خریدار حق فسخ کل معامله یا قبول قسمت صحیح و پس گرفتن بخشی از ثمن را در نظر گرفته است.
در مورد خود مغازه نیز اگر اجاره‌نامه به نام شماست، خریدار صرفاً با داشتن این مبایعه‌نامه حق ندارد خودش مغازه را تصرف کند یا شما را بیرون کند. برای اجبار شما باید از مسیر قانونی اقدام کند و آنجا متن دقیق قرارداد تعیین‌کننده است؛ مخصوصاً اینکه نوشته‌اید «مغازه را فروختم» یا فقط «وسایل و سهمیه آرد» را.
بهتر است همین حالا یک اظهارنامه رسمی برای خریدار ارسال کنید و در آن اعلام کنید پس از مراجعه و بررسی مقررات متوجه عدم امکان انتقال بخش موردنظر شده‌اید، آماده استرداد کامل ۳ میلیارد تومان هستید و از او بخواهید برای اقاله و تسویه مراجعه کند. اگر قبول نکرد، قبل از تحویل مغازه باید متن مبایعه‌نامه بررسی شود تا مشخص شود اقدام بعدی «اعلام بطلان تمام یا بخشی از قرارداد»، «فسخ» یا مسیر دیگری است.
اگر متن دقیق مبایعه‌نامه، مخصوصاً قسمتی که نوشته‌اید چه چیزی را در برابر ۳ میلیارد فروخته‌اید، بفرستید می‌شود خیلی روشن‌تر گفت خریدار دقیقاً چه چیزی را می‌تواند از شما مطالبه کند و آیا امکان دارد قرارداد را علیه شما اجرا کند یا نه.