سوء استفاده از حساب بانکی و اثبات بی گناهی
من یه دانشجو هستم و خیلی خیلی دنبال پول و کار میگشتم و واقعا جوری بود که خیلی نیاز داشتم توی چنل تلگرام دیدم یه استخدامی گذاشتن و کاملا جدی به نظر میرسید چون آمده بود از استوری اشخاصی که داخل اینستاگرام بود گذاشته بود و اصلا هم بهش نمیخورد که هوش مصنوعی یا همچین چیزی باشه.
منم فکر کردم جدی هستش قبل از این همه برای کار های آنلاین جاهای دیگه رو هم نگاه کرده بودم و ایشون جواب منو داد بهم گفتش به بخاطر اینکه در و بدل و تراکنش ها زیاد هستن ما به کمک نیاز داریم به شماره کارت های متفاوت که بتونیم این کار رو انجام بدیم، و شما هم برای اینکه کمک کردی یه سودی میکنید من واقعا شک نکرده بودم اولش چون واقعی به نظر میومد بهم گفت شماره کارتم رو بهش بدم به حساب من خودش واریز میکنه من براش گیفت کارت بخرم
منم برای ایشون خریدم فرداش دیدم که عابر بانک من نمیتونم اصلا باهاش جابجا بکنم فکر کردم به سقف رسیده آخه اینا گفته بودن بخاطر همین موضوع ها بود که نیاز به کارت های متفاوتی داشتند یکم بعدش که مشکوک شدم رفتم از خود همون پشتیبانی پرسیدم گفتن از من شکایت شده دیگه نمیخواستم ادامه بودم ولی دیدم طرف چت رو دوطرفه پاک کرده الان اینا به من زنگ شدن گفتن ازت شکایت شده و باید پول طرف رو بدی و با اینکه بهشون توضیح دادم ولی قبول نکردن تمام همکاری های لازمه رو انجام دادم و بهشون هم گفتم من سودی از این ماجرا نکردم اصلا ولی الان پرونده تشکیل دادن داخل یک شهر دیگه که من حتی پول رفتنش رو هم ندارم چیزی هم بهم نگفتن و من الان نمیدونم چیکار کنم
همه مدارکی که لازم هم بود رو جمع کردم، الان من میخوام این پرونده برای اون چنل و گروه و اون شخصی که هنوز فعالیت داره و معلوم نیست با چند نفر دیگه اینکار رو کرده باشه بیوفته و به راهنمایی نیاز دارم که یکاری بکنم که بیگناهی من ثابت بشه.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر. با توضیحاتی که دادهاید، وضعیت شما جدی است ولی صرف اینکه پول مالباخته وارد حساب شما شده، بهتنهایی به معنی اثبات کلاهبرداری عمدی از طرف شما نیست اگرچه تمامی شواهد تا به اینجای کار بر علیه شماست.
نکته اصلی این است که آیا شما میدانستید پول منشأ مجرمانه دارد و آگاهانه در انتقال آن همکاری کردهاید یا واقعاً تصور میکردید یک کار اینترنتی قانونی انجام میدهید. برای معاونت در جرم نیز وجود وحدت قصد و آگاهی نسبت به رفتار مجرمانه اهمیت دارد.
البته باید توجه داشته باشید که استفاده کلاهبرداران از حساب اشخاص دیگر برای انتقال پول، موضوعی است که پلیس فتا نسبت به آن هشدار داده و صاحب حساب ممکن است در ابتدا در مظان اتهام قرار بگیرد؛ چون اولین رد مالی پرونده به حساب او میرسد. بنابراین دفاع شما باید مستند باشد، نه فقط اینکه شفاهی بگویید «نمیدانستم».
هر مدرکی که نشان میدهد ماجرا برای شما به شکل «استخدام» معرفی شده را حفظ کنید مانند آگهی کانال، نام و لینک کانال و گروه، آیدی شخص، شماره تلفنها، اسکرینشات یا فیلم از فعالیت فعلی کانال، استوریهایی که برای جلب اعتماد منتشر کرده بودند، رسید ورود پول به حسابتان، رسید خرید گیفتکارتها، مشخصات گیفتکارتها و اینکه آنها را برای چه حساب یا شخصی ارسال کردهاید. اگر پیامی دارید که در آن درباره «کار»، «حقوق»، «کمک در تراکنشها» یا خرید گیفتکارت توضیح دادهاند، این موارد برای دفاع شما بسیار مهم است.
اینکه طرف چت تلگرام را دوطرفه پاک کرده نیز حتماً در پرونده اعلام کنید. اگر کانال و اشخاص هنوز فعال هستند، فوراً اطلاعات فعلی آنها را ثبت کنید و از مرجع قضایی بخواهید موضوع برای بررسی فنی به پلیس فتا ارجاع شود و نسبت به شناسایی گردانندگان کانال، شمارهها، حسابها، مسیر وجوه و مقصد گیفتکارتها تحقیق شود. قانون برای کشف جرایم رایانهای و بررسی دادههای مرتبط، سازوکارهای تحقیق قضایی پیشبینی کرده است.
همچنین شما خودتان میتوانید علیه شخص یا اشخاصی که با عنوان استخدام شما را وارد این ماجرا کردهاند شکایت کنید و توضیح دهید که با فریب شما، حساب بانکیتان به عنوان واسطه دریافت وجوه استفاده شده است. در شکواییه اطلاعات کانال و تمام مدارکی را که دارید ارائه کنید و تقاضای شناسایی عوامل اصلی را بدهید. فعال بودن فعلی کانال میتواند برای تحقیقات پلیس فتا بسیار مهم باشد.
درباره پروندهای که در شهر دیگری تشکیل شده، آن را رها نکنید. ابتدا در ثنا بررسی کنید شماره پرونده، شعبه و نوع ابلاغ چیست. اگر برای تحقیقات مقدماتی لازم باشد از شما در شهر دیگری تحقیق شود، قانون امکان انجام برخی تحقیقات از طریق نیابت قضایی به حوزه قضایی محل اقامت شما را پیشبینی کرده است. میتوانید لایحه بدهید و با ذکر دانشجو بودن، وضعیت مالی و فاصله محل اقامت، درخواست کنید اخذ دفاع شما از طریق نیابت قضایی در شهر محل سکونتتان انجام شود؛ پذیرش این درخواست با مقام قضایی است. اگر احضاریه رسمی برای حضور شخصی صادر شد، بدون موافقت شعبه آن را نادیده نگیرید.
در دفاع نیز روی واقعیتها تمرکز کنید. آگهی را استخدام واقعی تصور کردهاید، از منشأ پول اطلاع نداشتهاید، از مالباخته شناختی نداشتهاید، پول برای خودتان برداشت نکردهاید و مطابق دستور فرد ناشناس گیفتکارت تهیه کردهاید، پس از اطلاع از شکایت همکاری را متوقف کردهاید و اکنون نیز برای شناسایی عامل اصلی تمام اطلاعاتتان را در اختیار مرجع قضایی قرار میدهید. اگر واقعاً هیچ سودی نگرفتهاید، گردش حساب شما نیز میتواند این موضوع را نشان دهد.
یک نکته مهم هم این است که نگویید «چون سودی نبردم پس جرمی نکردهام»؛ نفع مالی نداشتن به تنهایی کافی نیست. دفاع اصلی شما باید نبود علم و قصد مجرمانه و فریب خوردن توسط گردانندگان کانال باشد. از طرف دیگر، اگر بعد از زمانی که متوجه مشکوک بودن موضوع شدهاید دیگر هیچ تراکنشی انجام ندادهاید، تاریخ دقیق آن را هم مشخص کنید.
با مدارکی که گفتید، امکان دفاع جدی برای شما وجود دارد، ولی نمیتوان بدون دیدن پرونده گفت حتماً قرار منع تعقیب یا حکم برائت صادر میشود. مهمترین کارتان الان این است که هم دفاع مستند را در پرونده موجود ثبت کنید و هم اطلاعات گردانندگان کانال را رسماً برای تعقیب عامل اصلی به پلیس فتا و مرجع قضایی ارائه دهید.