عدم ثبت ازدواج در ثبت احوال

وقت بخیر؛
با توجه به اینکه شما سند رسمی ازدواج مربوط به سال ۱۳۷۰ دارید، پاسخ ثبت احوال مبنی بر اینکه «ازدواجی ثبت نشده» الزاماً به این معنا نیست که ازدواج شما از نظر قانونی ثبت نشده است. ممکن است واقعه ازدواج در دفترخانه ازدواج ثبت شده ولی اطلاعات آن به ثبت احوال منتقل نشده باشد، در انتقال سوابق قدیمی به سامانه‌های جدید نقصی رخ داده باشد یا مشخصات هویتی در سوابق قدیمی با اطلاعات فعلی تطبیق کامل نداشته باشد. اولین اقدام این است که با اصل سند ازدواج به همان دفترخانه‌ای که ازدواج را ثبت کرده یا در صورت تعطیلی دفترخانه به اداره ثبت مربوط مراجعه و سابقه ثبت واقعه و شماره دفتر را بررسی کنید و سپس برای اصلاح سابقه در ثبت احوال اقدام شود.
در مورد مجازات هم، اگر ازدواج شما همان زمان در دفتر رسمی ازدواج ثبت شده و سند رسمی دارید، صرف اینکه اکنون در استعلام ثبت احوال نمایش داده نمی‌شود معمولاً موجب مسئولیت کیفری همسرتان نیست؛ چون ظاهراً اصل ثبت رسمی انجام شده و مشکل مربوط به انعکاس یا انتقال اطلاعات است. فقط اگر مشخص شود اساساً واقعه ازدواج برخلاف تکلیف قانونی ثبت نشده، موضوع متفاوت خواهد بود.
درباره سؤال سوم، ثبت نبودن ازدواج شما در سامانه ثبت احوال حق ناشی از سند ازدواج را از بین نمی‌برد. اگر شرط شماره ۱۲ سند ازدواج شما امضا شده باشد، اصل سند رسمی ازدواج برای اثبات رابطه زوجیت و شروط ضمن عقد قابل استناد است. بنابراین اگر همسرتان ازدواج دیگری انجام دهد، نمی‌تواند صرفاً به این استناد کند که ازدواج اول در سامانه ثبت احوال دیده نمی‌شود.
ازدواج موقت نیز در همه موارد الزام به ثبت رسمی ندارد و به همین علت ممکن است در استعلام عادی ثبت احوال دیده نشود. اگر چنین ازدواجی واقعاً واقع شده باشد، مسئله اصلی برای استفاده از شرط ۱۲، اثبات ازدواج دوم است. اینکه ازدواج موقت دقیقاً مشمول شرط ۱۲ شما می‌شود یا خیر، بهتر است بر اساس عبارت دقیق همان شرط در سند ازدواج بررسی شود؛ چون متن شرط و نحوه اثبات ازدواج دوم در نتیجه پرونده اهمیت دارد.
به نظرم قبل از هر اقدام دیگری، همین نقص ثبت احوال را اصلاح کنید. اصل سند ازدواج، شناسنامه‌ها و اگر دفترخانه هنوز فعال است، گواهی یا رونوشت ثبت واقعه ازدواج را بگیرید و به ثبت احوال ارائه کنید تا بعداً در موضوع معافیت فرزند یا هر پرونده خانوادگی دیگری دوباره با همین ایراد مواجه نشوید.