اثبات سهم در سرقفلی مغازه به نام شریک
سال ۱۳۶۴ پدرم با برادر زاده اش شریکی سر قفلی مغازه ای را می‌خرن چون پدرم کارمند بود ناچارا مغازه به اسم برادر زاده پدرم ثبت میشه.. برادر زاده پدرم بعد از چند سال فوت میشه. از اونجایی که پدرم مدرکی نداره. همسر برادر زاده پدرم مغازه رو به اسم خودش میزنه به پدرم میگه تو سهمی توی این مغازه نداری.. خواستم ببینم چطور میشه سهم پدرم پس گرفته بشه
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
با توضیحی که دادید، اصل مشکل پدرتان این است که مغازه یا حق سرقفلی از ابتدا فقط به نام برادرزاده ثبت شده و الان بعد از فوت او، پدرتان باید ثابت کند که در خرید اولیه شریک بوده است. صرف اینکه سال‌ها در جریان کار بوده یا خانواده از شراکت اطلاع داشته‌اند کافی نیست؛ باید هر مدرکی که نشان دهد بخشی از پول خرید را پدرتان پرداخت کرده یا توافق بر شراکت وجود داشته، جمع شود.
اگر رسید بانکی یا نوشته‌ای از سال ۱۳۶۴ وجود ندارد، باز هم پرونده الزاماً از بین نرفته است. راهکار شما استفاده از شاهدانی که از همان زمان در جریان خرید مشترک بوده‌اند، اقرار یا نوشته‌ای از برادرزاده مرحوم، دفاتر حساب، رسیدهای قدیمی، مدارک مربوط به پرداخت اجاره یا هزینه‌های مغازه توسط پدرتان، مکاتبات، مالیات، جواز کسب یا هر سندی که حضور و سهم مالی پدرتان را نشان دهد می‌تواند اهمیت پیدا کند. حتی اگر همسر برادرزاده یا سایر وراث قبلاً جایی به شراکت پدرتان اشاره کرده باشند، همان اظهارات نیز ارزش بررسی دارد.
نکته مهم این است که بهتر است بدون بررسی مدارک، دعوا را با عنوان «مالکیت مغازه» مطرح نکنید. اگر موضوع واقعاً خرید مشترک سرقفلی یا حقوق مربوط به محل کسب بوده، ممکن است دعوای مناسب اثبات شراکت و مطالبه سهم پدرتان از سرقفلی یا حقوق کسب و پیشه باشد. اگر بعداً این حقوق به نام همسر متوفی منتقل شده، ممکن است لازم باشد انتقال فعلی نیز نسبت به سهم مورد ادعای پدرتان مورد اعتراض قرار بگیرد و شخصی که الان حق به نام اوست حتماً طرف دعوا قرار داده شود.
از طرف دیگر چون معامله مربوط به سال ۱۳۶۴ است، باید دقیق مشخص شود چیزی که آن زمان خریداری شده واقعاً «سرقفلی» بوده، «حق کسب و پیشه» بوده یا حق اجاره و منافع مغازه؛ چون عنوان حقوقی اینها یکی نیست و روی نوع دادخواست اثر مستقیم دارد.
اگر هیچ مدرک مکتوبی وجود نداشته باشد و تنها دلیل، گفته پدرتان باشد، پرونده سخت می‌شود؛ مخصوصاً که طرف اصلی معامله هم فوت کرده است. ولی اگر شاهد قدیمی یا هر مدرکی از پرداخت سهم پدرتان وجود داشته باشد، هنوز ارزش پیگیری دارد.
پیشنهاد می‌کنم اول هر مدرکی که درباره خرید سال ۱۳۶۴، مبلغ پرداختی، اجاره‌نامه قدیمی، جواز کسب، مالیات، شاهدان و نحوه انتقال فعلی به همسر متوفی وجود دارد جمع کنید. بعد باید بر اساس همین مدارک مشخص شود دعوا «اثبات شراکت و مطالبه سهم» باشد یا همراه آن درخواست ابطال یا بی‌اعتباری انتقال فعلی هم مطرح شود.
آیا هیئت امنا مسجد تایید کنن که پدرم مغازه رو خریده در اثبات ادعا موثر است؟
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
بله، می‌تواند مؤثر باشد، مخصوصاً اگر اعضای هیئت‌امنای مسجد از همان زمان در جریان خرید مغازه بوده‌اند و شخصاً می‌دانند پدرتان در خرید و پرداخت وجه شریک بوده است.
اما صرف اینکه امروز یک نامه کلی بدهند و بنویسند «ایشان مالک بوده» به تنهایی دلیل قطعی محسوب نمی‌شود. ارزش اصلی زمانی است که افرادی که از ماجرا اطلاع مستقیم دارند، مشخص کنند از چه زمانی، به چه علت و بر چه اساسی می‌دانند پدرتان در خرید مغازه سهم داشته است و در صورت لزوم در دادگاه نیز حاضر به شهادت باشند.
اگر اعضای قدیمی هیئت‌امنا، کسبه قدیمی محل یا افرادی که هنگام خرید سال ۱۳۶۴ حضور داشته‌اند این موضوع را تأیید کنند، ارزش اثباتی آن بیشتر است. بهتر است مشخصات کامل آنها و نحوه اطلاعشان هم ثبت شود، نه اینکه صرفاً یک تأییدیه بدون توضیح امضا شود.
البته اگر هیچ مدرک مالی یا مکتوب دیگری وجود نداشته باشد، بهتر است فقط به همین تأییدیه اکتفا نکنید و هر قرینه دیگری مثل پرداخت اجاره، هزینه‌های مغازه، جواز، مالیات یا اقرار قبلی وراث را نیز جمع کنید.