شروط ضمن عقد برای حق طلاق، مهریه و حضانت
سلام، وقت بخیر
در شرف ازدواج هستم
و طرف مقابل رو ۶ سال میشناسم
درخواست حقوق زن رو بهش اعلام کردم، ولی زیاد موافقت نکرد و می‌گفت هر حقی بخوای همینطوری بهت میدم
حقوق درخواستی من:
حق طلاق
حق حضانت فرزند
حق تصنیف اموال
حق اشتغال به کار
حق ادامه تحصیل
حق خروج از کشور
ایشون روی موضوع حق طلاق اعلام کرد که قید کنیم بهت ممهریه تعلق نگیره اگر درخواست طلاق از سمت من باشه
مهریه هم نظرشون روی ۱۴ تا هست که میگه میتونم همینقدر بدم
اما بنظرم هم کم هست، هم اینکه حق طلاق رو داره ازم در ازای مهریه میگیره، یکم بنظرم درست نیست
نظر شما چی هست؟
به عنوان یک خانم مجرد ۲۴ ساله، چه تصمیمی درست هست برام؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام
جمله‌ای مثل «هر حقی بخواهی بعداً بهت می‌دهم» از نظر حقوقی جای شرط مکتوب و قابل اجرا را نمی‌گیرد. بعد از ازدواج ممکن است شرایط، روابط و حتی نظر هر دو نفر تغییر کند و چیزی که امروز شفاهی پذیرفته شده، فردا قابل اثبات یا اجرا نباشد.
در مورد حق طلاق، چیزی که معمولاً برای زن تنظیم می‌شود وکالت رسمی در طلاق است. اگر قرار باشد این وکالت فقط به شرط بخشیدن تمام مهریه قابل استفاده باشد، در واقع امتیازی که به شما داده می‌شود با یک تعهد مالی مهم محدود شده است. این شرط را نباید بدون بررسی متن دقیق بپذیرید؛ چون ممکن است روزی حتی در شرایطی که علت جدایی رفتار همسرتان بوده، برای استفاده از وکالت مجبور شوید مهریه را هم ببخشید. می‌توان متن را به شکل دیگری تنظیم کرد؛ مثلاً مشخص شود در چه شرایطی بذل مهریه لازم است یا اساساً وکالت در طلاق مستقل از مهریه باشد.
مهریه ۱۴ سکه به خودی خود نه می‌شود گفت کم است و نه زیاد؛ این تصمیم به توافق شما و وضعیت مالی طرفین بستگی دارد. اما باید آن را در کنار سایر شروط ببینید. اگر مهریه ۱۴ سکه باشد و در عین حال برای استفاده از وکالت در طلاق مجبور شوید همان را هم ببخشید، عملاً حمایت مالی شما در زمان جدایی بسیار محدودتر می‌شود. بنابراین بهتر است فقط درباره تعداد سکه مذاکره نکنید و مجموعه حقوق و تعهدات را با هم ببینید.
در مورد حضانت نیز بهتر است تصور نشود با یک جمله می‌توان برای همیشه حضانت هر فرزند آینده را قطعی کرد. توافق والدین اهمیت دارد، اما در اختلافات مربوط به کودک، مصلحت فرزند هم برای دادگاه اهمیت اساسی دارد. بنابراین متن شرط باید توسط فردی که در حقوق خانواده تخصص دارد تنظیم شود تا بعداً معلوم نشود چیزی که تصور می‌کردید «حق قطعی حضانت» است، چنین اثری نداشته است.
شرط اشتغال، ادامه تحصیل و خروج از کشور هم بهتر است مبهم نوشته نشود. مثلاً درباره خروج از کشور باید اختیار گرفتن و تمدید گذرنامه و سفرهای متعدد به شکل روشن پیش‌بینی شود و بهتر است علاوه بر درج شرط در عقدنامه، در موارد لازم وکالت‌نامه رسمی جداگانه نیز تنظیم شود. درباره اشتغال و تحصیل هم هرچه عبارت دقیق‌تر باشد، احتمال اختلاف آینده کمتر است.
در مورد تنصیف اموال هم شرط معمولی که در عقدنامه‌ها دیده می‌شود به این معنا نیست که در هر نوع طلاق و تحت هر شرایطی نیمی از تمام اموال همسر به زن می‌رسد. اگر این موضوع برای شما اهمیت دارد، باید دقیقاً مشخص شود چه اموالی، چه میزان و در چه شرایطی مشمول توافق خواهد بود. این بخش را هم بهتر است با یک عبارت کلی رها نکنید.
اگر بخواهم از نظر عملی یک توصیه بدهم، قبل از عقد هیچ‌کدام از این موارد را به وعده بعد از ازدواج موکول نکنید. پیش‌نویس شروط مورد توافق را قبل از عقد تهیه کنید و به یک وکیل خانواده یا دفترخانه بدهید تا از نظر قابلیت اجرا بررسی و درست تنظیم شود. اگر طرف مقابل با اصل این حقوق موافق است، مکتوب و رسمی شدن آنها نباید تفاوت بزرگی با همان قول شفاهی داشته باشد.
در نهایت تصمیم اینکه با این شرایط ازدواج کنید یا نه، تصمیم شخصی شماست، اما از نظر حقوقی بهتر است قبل از عقد دقیقاً بدانید چه چیزی را گرفته‌اید و در مقابل چه چیزی را از دست داده‌اید. مخصوصاً شرطی که وکالت در طلاق را به بخشیدن مهریه گره می‌زند، بدون دیدن متن آن قابل قبول یا رد کردن قطعی نیست و باید خیلی دقیق بررسی شود.
اگر متن پیشنهادی ایشان برای شروط ضمن عقد را دارید، همان متن را بفرستید؛ از روی عبارت دقیق می‌شود گفت کدام قسمت واقعاً به نفع شماست و کدام قسمت ممکن است بعداً خلاف تصورتان عمل کند همچنین اگر تمایل داشته باشید ما هم می توانیم برایتان متنی تنظیم کنیم.
لطفا متن مناسبی برای گرفتن این حقوق در محضر رسمی بهم بگید
همچنین مهریه ۱۴ تا رو نمی‌خوام در ازای حق طلاق بدم
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
بله، اگر نمی‌خواهید مهریه ۱۴ سکه در مقابل وکالت در طلاق از بین برود، باید این موضوع کاملاً جدا از مهریه تنظیم شود و در متن صریحاً قید شود که استفاده شما از وکالت در طلاق منوط به بذل، ابراء یا بخشش مهریه نیست. اگر این عبارت روشن نباشد، ممکن است بعداً اختلاف ایجاد شود.
برای وکالت در طلاق می‌توانید از دفترخانه بخواهید متنی با این مضمون تنظیم شود:
«زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر ولو کراراً اعطا نمود تا زوجه هر زمان که اراده نماید، با مراجعه به مراجع قضایی و اداری ذی‌صلاح نسبت به درخواست و انجام کلیه مراحل طلاق، انتخاب وکیل دادگستری، شرکت در جلسات، اسقاط حق تجدیدنظرخواهی و فرجام‌خواهی در صورت لزوم، مراجعه به دفتر رسمی طلاق و اجرای صیغه طلاق و ثبت آن اقدام نماید. اعمال این وکالت منوط به بذل یا اسقاط مهریه، نفقه یا سایر حقوق مالی زوجه نبوده و زوجه در صورت استفاده از این وکالت، همچنان نسبت به مهریه و سایر حقوق قانونی خود دارای حق مطالبه خواهد بود.»
مهم‌ترین قسمت برای شما همین جمله آخر است. اگر طرف مقابل اصرار داشته باشد که «هر وقت خودت خواستی طلاق بگیری باید مهریه را ببخشی»، این دقیقاً همان شرطی است که شما نمی‌خواهید و نباید در متن وکالت‌نامه وارد شود.
برای اشتغال می‌توانید شرط کنید:
«زوج ضمن عقد لازم، حق اشتغال زوجه به هر شغل مشروع و قانونی مورد انتخاب وی را پذیرفت و متعهد گردید از اشتغال زوجه ممانعت ننماید.»
برای ادامه تحصیل:
«زوج ضمن عقد لازم، حق ادامه تحصیل زوجه در کلیه مقاطع و رشته‌های تحصیلی و در هر محل مورد انتخاب زوجه را پذیرفت و متعهد گردید از ادامه تحصیل وی ممانعت ننماید.»
برای خروج از کشور بهتر است علاوه بر شرط ضمن عقد، وکالت‌نامه رسمی جداگانه هم تنظیم شود. متن باید طوری باشد که اختیار گرفتن و تمدید گذرنامه و خروج مکرر از کشور را پوشش دهد، مثلاً:
«زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر اعطا نمود تا نسبت به اخذ، تمدید و تعویض گذرنامه و خروج از کشور به دفعات و به هر مقصد و برای هر مدت، بدون نیاز به اخذ اجازه مجدد از زوج اقدام نماید.»
در مورد تنصیف اموال بهتر است به همان شرط چاپی عقدنامه اکتفا نکنید. می‌توانید توافق روشن‌تری داشته باشید که مثلاً اموالی که بعد از ازدواج و در دوران زندگی مشترک تحصیل می‌شود، در صورت جدایی با شرایط مورد توافق شما تقسیم شود. متن این قسمت باید دقیقاً بر اساس توافق شما تنظیم شود، چون تفاوت زیادی دارد که منظور نصف تمام اموال باشد، نصف اموال به‌دست‌آمده بعد از ازدواج باشد یا فقط اموال مشخصی مثل منزل و خودرو.
در مورد حضانت هم بهتر است متن مطلقی مثل «حضانت همه فرزندان برای همیشه با مادر است» نوشته نشود، چون دادگاه در نهایت مصلحت فرزند را هم در نظر می‌گیرد. می‌توان توافق کرد که در صورت جدایی، زوج با حضانت فرزندان نزد مادر موافقت داشته باشد و اختیارات لازم برای امور فرزند را نیز به مادر بدهد، اما این قسمت باید با توجه به مقررات حضانت دقیق تنظیم شود.
پیشنهاد من این است که این شروط فقط داخل عقدنامه به صورت کوتاه نوشته نشوند. مخصوصاً برای طلاق و خروج از کشور، علاوه بر درج شرط ضمن عقد، همان روز یا بلافاصله بعد از عقد در دفتر اسناد رسمی وکالت‌نامه بلاعزل جداگانه تنظیم کنید و نسخه آن را نزد خودتان نگه دارید.
همچنین درباره مهریه اگر توافق شما ۱۴ سکه است و نمی‌خواهید در مقابل وکالت در طلاق آن را از دست بدهید، در متن وکالت طلاق باید صریحاً ذکر شود که «اعمال وکالت در طلاق هیچ‌گونه ملازمه‌ای با بذل یا ابراء مهریه ندارد». این عبارت برای شرایطی که توضیح دادید بسیار مهم است.
اگر بخواهید، می‌توانیم متن کامل و یکپارچه شروط ضمن عقد و وکالت‌نامه‌هایی که باید در دفترخانه تنظیم شوند را به شکلی آماده کنیم که مستقیماً برای بررسی به محضر ارائه دهید.