گرفتن حضانت فرزند در صورت اعتیاد پدر به الکل
سلام، من یک پسر 1ساله دارم، شوهرم اعتیاد به الکل داره، همه هم متوجه شدن، هنوز داریم باهم زندگی میکنیم اگر بخوام حضانت پسرم رو بگیرم باید چه مدارکی جمع کنم، که حداقل بتونم تا دوسه سال آینده با خیال راحت ازش جداشم، البته وضع مالیش بد نیست، منم تا دوسال آینده صددرصد وارد بازار کار میشم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
در شرایط شما یک نکته مهم به نفع تان وجود دارد اینکه پسرتان الان یک ساله است و اگر دو سه سال دیگر هم جدا شوید، هنوز زیر هفت سال خواهد بود. طبق قانون، در صورت جدایی پدر و مادر، تا هفتسالگی اولویت حضانت با مادر است. بنابراین صرف اینکه وضعیت مالی پدر بهتر باشد، باعث نمیشود حضانت را از شما بگیرند.
اما چون میگویید همسرتان اعتیاد به الکل دارد، از الان بهتر است مدارکی را که بهطور قانونی در اختیار دارید نگه دارید. خود قانون «اعتیاد زیانآور به الکل» را صراحتاً یکی از مواردی دانسته که اگر سلامت جسمی یا تربیت اخلاقی کودک را به خطر بیندازد، دادگاه میتواند بر اساس آن درباره حضانت تصمیم دیگری بگیرد.
برای شما صرف اینکه فامیل و اطرافیان بگویند «ایشان مشروب میخورد» کافی نیست. مدارکی ارزش بیشتری دارند که نشان دهند مصرف الکل جدی و مستمر است و روی زندگی یا نگهداری بچه اثر گذاشته؛ مثلاً سابقه مراجعه به بیمارستان یا مرکز درمانی، پرونده یا گزارش پلیس در صورت وقوع درگیری، پیامهایی که خودش در آنها به مصرف یا مشکلش اقرار کرده، شهادت افرادی که مستیهای مکرر یا رفتار خطرناک او را دیدهاند، و هر اتفاق مشخصی مثل رانندگی با کودک در حالت مستی، خشونت یا ناتوانی در مراقبت از بچه. اگر بعداً پرونده حضانت تشکیل شود، میتوانید از دادگاه بخواهید موضوع از طریق پزشکی قانونی و مراجع مربوط هم بررسی شود.
مدرک جمع کردن به این معنی نیست که وارد گوشی یا حسابهای شخصی او شوید یا غیرقانونی چیزی ضبط یا استخراج کنید. مدارکی را نگه دارید که بهطور عادی و قانونی در اختیار خودتان قرار گرفته است. همچنین از اتفاقات مهم تاریخ و جزئیات را برای خودتان یادداشت کنید؛ بعد از دو سه سال معمولاً یادآوری دقیق وقایع و پیدا کردن شاهد سختتر میشود.
یک نکته دیگر هم این است که شما برای گرفتن حضانت مجبور نیستید از نظر مالی همسطح همسرتان باشید. اینکه میگویید تا دو سال آینده وارد بازار کار میشوید برای نشان دادن ثبات زندگیتان مفید است، ولی حتی اگر حضانت با شما باشد، نفقه فرزند اصولاً همچنان بر عهده پدر است.
اگر مصرف الکل او فقط در حد مصرف شخصی نیست و مواردی مثل پرخاشگری، کتککاری، بستری شدن، رانندگی در مستی یا بیتوجهی به بچه هم اتفاق افتاده، این موارد را بگویید؛ چون دقیقاً بر اساس همین جزئیات میشود گفت از الان چه مدارکی برای پرونده حضانت دو سه سال آینده ارزش بیشتری دارد.
رانندگی در مستی و بی توجهی به بچه هم همیشه داره، اینو چطوری میتونم ثابت کنم یا مدرکی ازش داشته باشم؟
اگر کمپ ترک اعتیاد بستری بشه مدرک قابل قبول برای دادگاه هست؟
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اگر رانندگی در حالت مستی و بیتوجهی به بچه تکرار میشود، این بخش برای پرونده حضانت خیلی مهمتر از صرف اثبات «مصرف الکل» است؛ چون مستقیماً نشان میدهد رفتار پدر میتواند امنیت کودک را به خطر بیندازد. اما بهتر است مدارکی جمع کنید که بعداً قابل استعلام و انکارناپذیر باشد، نه اینکه فقط به گفته بستگان متکی بمانید.
اگر زمانی که مست است با ماشین رانندگی میکند، خصوصاً وقتی بچه همراه اوست، در همان موقع میتوانید موضوع را به پلیس اطلاع دهید. اگر پلیس در محل حاضر شود و گزارش تنظیم کند یا آزمایش مربوط به مصرف الکل انجام شود، چنین گزارشی برای دادگاه ارزش زیادی دارد. همینطور اگر مستی باعث درگیری، افتادن، حادثه، مراجعه به اورژانس یا دخالت پلیس شده، گزارشهای آن اتفاقات را نگه دارید. پیامهایی که خودش در آنها درباره مصرف مشروب یا مست بودن صحبت کرده و شاهدانی که موارد مشخص و متعدد را دیدهاند هم میتوانند در کنار این مدارک استفاده شوند.
در دعوای حضانت نیز میتوانید صریحاً از دادگاه بخواهید درباره اعتیاد زیانآور او تحقیق و در صورت لزوم وی را به پزشکی قانونی یا مرجع تخصصی معرفی کند. ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی «اعتیاد زیانآور به الکل» را صراحتاً از مواردی میداند که در صورت به خطر افتادن سلامت یا تربیت کودک میتواند در تصمیم دادگاه درباره حضانت مؤثر باشد. پزشکی قانونی هم در صورت ارجاع قضایی میتواند بررسی تخصصی و آزمایشهای لازم را انجام دهد.
درباره کمپ ترک اعتیاد، بله؛ اگر همسرتان در یک مرکز مجاز بستری شود و در پرونده درمانی او وابستگی به الکل یا علت بستری ثبت شده باشد، این میتواند مدرک مفیدی باشد. ولی صرف اینکه یک بار وارد کمپ شده، بهتنهایی مساوی با سلب حضانت نیست. دادگاه معمولاً میخواهد ببیند مصرف الکل «زیانآور» بوده و برای کودک خطر یا بیتوجهی ایجاد کرده است. اگر مرکز غیرمجاز باشد یا صرفاً یک گواهی غیررسمی بدهد، ارزش اثباتی آن کمتر است؛ سابقهای که دادگاه بتواند مستقیماً از مرکز درمانی استعلام کند خیلی بهتر است.
شما هم لازم نیست مخفیانه پرونده پزشکی او را تهیه کنید. اگر میدانید در چه مرکز یا بیمارستانی بستری شده، مشخصات مرکز و حدود تاریخ بستری را نگه دارید و بعداً در پرونده حضانت از دادگاه درخواست استعلام کنید.
