مطالبه خسارت مالی پس از محکومیت کیفری مرتکب
طرف ده سال پیش مغازمو آتیش زد شکایت کیفری کردم ثابتم شد زندونم رفت ولی خسارتی پرداخت نکرد به من پرونده مختومه شد چون وکیل گرفته بود الان میشه واسه خسارتی که به من زده دوباره شکایت حقوقی کنم اصلا کار ساز هست یا نه این دفه هم الکی
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود؛
گذشت حدود ده سال، به‌تنهایی حق شما برای مطالبه خسارت را از بین نمی‌برد؛ اما مشکل اینجاست که هرچه زمان گذشته باشد، اثبات میزان خسارتی که آن زمان به مغازه و وسایل شما وارد شده سخت‌تر می‌شود. در دعاوی حقوقی عادی، اصل بر این است که صرف گذشت زمان مانع طرح دعوا نیست، مگر جایی که قانون خاص مهلت مشخصی تعیین کرده باشد.
راهکار فعلی شما این است که اگر در همان پرونده کیفری به طور قطعی ثابت شده که این شخص عمداً مغازه شما را آتش زده و به همین دلیل هم محکوم و زندانی شده، اتفاقاً بخش مهمی از کار شما قبلاً انجام شده است. رأی قطعی کیفری، وقتی وقوع عمل و انتساب آن به شخص را ثابت کرده باشد، برای دادگاه حقوقی هم اثر دارد و دادگاه حقوقی نمی‌تواند برخلاف آن، مثلاً بگوید آتش‌سوزی کار آن شخص نبوده است.
اگر آن زمان بابت خسارت مغازه دادخواست ضرر و زیان نداده‌اید و در رأی قبلی هم درباره خسارت شما تصمیمی گرفته نشده، می‌توانید الان دادخواست «مطالبه خسارات ناشی از جرم» مطرح کنید. قانون صراحتاً مسئولیت کسی را که عمداً به مال دیگری خسارت وارد کرده پذیرفته است.
کارساز بودن پرونده بیشتر به دو چیز بستگی دارد: اول اینکه بتوانید مقدار خسارت را ثابت کنید؛ مثلاً رأی کیفری، گزارش آتش‌نشانی، گزارش کلانتری، نظریه کارشناسی آن زمان، عکس، فاکتور اجناس و تجهیزات سوخته یا مدارکی که داخل همان پرونده کیفری وجود دارد. دوم اینکه طرف مقابل الان مال یا درآمد قابل توقیفی داشته باشد. حتی اگر حکم خسارت بگیرید ولی مالی از او پیدا نشود، وصول پول ممکن است طول بکشد.
قبل از ثبت دادخواست، حتماً پرونده قدیمی را بگیرید و ببینید در رأی نهایی دقیقاً درباره خسارت چه نوشته شده است. اگر متن قسمت آخر دادنامه کیفری که در آن محکومیتش آمده و هر قسمتی که درباره خسارت مغازه نوشته شده را بفرستید، می‌شود دقیق‌تر گفت الان چه خواسته‌ای باید در دادخواست بنویسید و آیا لازم است دوباره کارشناسی خسارت انجام شود یا می‌توان از مدارک همان پرونده استفاده کرد.