امکان بازنشستگی با سوابق پراکنده در چند اداره

با سلام؛

اگر سال‌هایی که این آقا در نیروی هوایی، هلال‌احمر، محیط‌زیست، کفش ملی و شهرداری کار کرده فقط «سابقه کار» باشد ولی بابت آنها حق بیمه یا کسور بازنشستگی پرداخت نشده باشد، یا هنگام استعفا کسوراتش را پس گرفته باشد، سامانه مستمری جمع نمی‌تواند آن سال‌ها را تبدیل به مستمری کند. اما با شرحی که دادید، ارزش پیگیری جدی دارد؛ چون اگر در چند محل برای او کسور بازنشستگی پرداخت شده و آن وجوه را پس نگرفته باشد، ممکن است بخشی از این سابقه‌ها هنوز در صندوق‌های مختلف محفوظ باشد.

سامانه «مستمری جمع» در سال ۱۴۰۵ برای افرادی راه‌اندازی شده که در دو یا چند صندوق سابقه بیمه‌پردازی دارند تا هر صندوق متناسب با سال‌های پرداخت حق بیمه، سهمی از مستمری را پرداخت کند. صرف کارکردن کافی نیست و باید سابقه واقعی بیمه یا کسور وجود داشته باشد. ضمن اینکه اگر شخص در گذشته بعد از استعفا یا ترک خدمت، کسورات بازنشستگی خود را دریافت و تسویه کرده باشد، آن سابقه مشمول مستمری جمع نیست.

در مورد این آقا یک مانع مهم وجود دارد: قانون و آیین‌نامه برای مستمری جمع، «فعال بودن در صندوق مقصد» را پیش‌بینی کرده‌اند. با توجه به اینکه اکنون ۸۰ ساله است، شاغل نیست و ظاهراً عضو فعال هیچ صندوقی نیست، ممکن است درخواست مستمری جمع از همین جهت با ایراد مواجه شود. با این حال ثبت درخواست و استعلام سوابق ارزش دارد، چون بررسی نهایی شرایط بر عهده آخرین صندوق بیمه‌ای است.

همچنین سابقه صندوق نیروهای مسلح یک استثنای مهم دارد؛ تبصره ۳ ماده ۶، مشترکان سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح را از مقررات «مستمری جمع» خارج کرده است. بنابراین دو سال سربازی یا سابقه‌ای که بعد از سربازی در نیروی هوایی و تحت صندوق نیروهای مسلح داشته، لزوماً از طریق همین سامانه با سایر سوابق جمع نمی‌شود. ۱۷ سال رانندگی تاکسی هم اگر واقعاً در تمام آن مدت هیچ بیمه‌ای پرداخت نشده باشد، سابقه بازنشستگی محسوب نمی‌شود.

دفترچه درمان نیروهای مسلح که به دلیل تحت تکفل بودن پسرش گرفته نیز برای او سابقه بازنشستگی ایجاد نمی‌کند؛ این صرفاً پوشش درمانی تبعی است.

بهترین کار این است که ابتدا در سامانه مستمری جمع درخواست ثبت شود و هم‌زمان از تأمین اجتماعی، صندوق بازنشستگی کشوری و محل‌های سابق کار او درباره «مدت سابقه و وضعیت کسورات» استعلام بگیرید. مخصوصاً باید روشن شود هنگام استعفا از هر دستگاه آیا کسورات را دریافت کرده یا خیر.

یک مسیر دیگر هم بسیار مهم است: اگر معلوم شود مثلاً در کفش ملی، هلال‌احمر، شهرداری یا سایر محل‌ها مجموعاً سابقه قابل قبول نزد تأمین اجتماعی دارد، موضوع بازنشستگی از خود تأمین اجتماعی باید جداگانه بررسی شود. قانون برای مردان بالای ۶۰ سال که حداقل ۱۰ سال سابقه تأمین اجتماعی دارند مستمری متناسب با سابقه را پیش‌بینی کرده و برای سابقه کمتر از ۱۰ سال نیز در شرایط قانونی امکان پرداخت مابه‌التفاوت تا ده سال پیش‌بینی شده است. بنابراین برای این آقای ۸۰ ساله ممکن است این مسیر حتی از «مستمری جمع» مهم‌تر باشد.