هزینه افراز زمین مشاع بین وراث

وقت بخیر؛

اگر پلاک ثبتی است و جریان ثبتی آن تمام شده، اصولاً برای شروع افراز لازم نیست مستقیم دادگاه بروید و همکاری همه شرکا هم شرط نیست. حتی یک شریک می‌تواند از اداره ثبت محل وقوع ملک درخواست افراز کند؛ مخالفت ورثه یکی از مالکین مانع ثبت درخواست و رسیدگی نمی‌شود. ماده ۱ قانون افراز و فروش املاک مشاع همین اختیار را به یک یا چند شریک داده است.

بنابراین اول باید مشخص شود این پلاک شرایط افراز در اداره ثبت را دارد یا نه. اگر اداره ثبت ملک را غیرقابل افراز تشخیص دهد، بعد از قطعی‌شدن این تصمیم، هر یک از شرکا می‌تواند از دادگاه درخواست فروش ملک مشاع را بدهد و مبلغ فروش به نسبت سهم‌ها تقسیم می‌شود. فقط اگر وضعیت خاصی مثل وجود وارث محجور یا غایب مفقودالاثر باشد، صلاحیت دادگاه از ابتدا مطرح می‌شود.

در مورد هزینه هم معمولاً آن چیزی که ممکن است بالا برود خود «هزینه دادرسی دادگاه» نیست. افراز و تقسیم در اصل از دعاوی‌ای است که مانند یک دعوای مالی چنددرصدی از قیمت روز زمین هزینه دادرسی نمی‌گیرد. بخش قابل توجه هزینه معمولاً مربوط به کارشناسی رسمی، نقشه‌برداری، تعیین حدود و ارزش قطعات است. در تعرفه کارشناسی نیز برای افراز، علاوه بر هزینه ارزیابی، مبلغی بابت خود افراز و در صورت نیاز هزینه جداگانه نقشه‌برداری در نظر گرفته شده است.

پس اینکه گفته‌اند دادگاه برای افراز مبلغ خیلی سنگینی می‌گیرد به این شکل کلی درست نیست. مبلغ دقیق بدون دانستن مساحت زمین، ارزش تقریبی آن، کشاورزی یا مسکونی بودن، داشتن یا نداشتن نقشه و اینکه پرونده در ثبت رسیدگی می‌شود یا دادگاه، قابل محاسبه نیست. ممکن است کارشناسی چندمرحله‌ای هزینه‌بر شود، ولی قرار نیست مثلاً چند درصد قیمت کل زمین را صرفاً برای ثبت درخواست افراز به دادگاه بدهید.

اگر بفرمایید زمین چند متر است، حدوداً چه ارزشی دارد و سند رسمی آن به نام همان سه مالک مشاع است یا هنوز سهم مالک فوت‌شده به نام ورثه منتقل نشده، می‌شود مسیر و حدود هزینه را دقیق‌تر گفت.