تنظیم صحیح شرط عدم اشتغال و ادامه تحصیل زن قبل از ازدواج

درود؛

ریسک اصلی این است که شرط را خیلی کلی بنویسید؛ مثلاً «زوجه تا پایان عمر حق کار کردن یا ادامه تحصیل ندارد». چنین عبارتی می‌تواند به دلیل سلب کلی حقوق و آزادی‌های شخصی محل ایراد قرار بگیرد. مواد ۹۵۹ و ۹۶۰ قانون مدنی هم سلب کلی حقوق مدنی و آزادی را محدود کرده‌اند.

اما اصل اینکه قبل از ازدواج درباره اشتغال و ادامه تحصیل توافق کنید و آن را به‌عنوان شرط ضمن عقد وارد کنید، از نظر قانونی امکان‌پذیر است؛ ماده ۱۱۱۹ اجازه داده زوجین هر شرطی را که مخالف مقتضای عقد نباشد، در خود عقد ازدواج یا حتی در یک عقد لازم جداگانه قرار دهند.

راه مطمئن‌تر این است که شرط دقیقاً در قسمت «شروط ضمن عقد» سند ازدواج نوشته و توسط هر دو نفر امضا شود؛ مثلاً مشخص شود منظور از عدم اشتغال چه نوع کاری، برای چه مدت یا در چه شرایطی است و درباره ادامه تحصیل هم محدوده توافق روشن باشد. اگر قبل از عقد توافق جداگانه‌ای می‌نویسید، بهتر است در عقدنامه هم صراحتاً به همان توافق اشاره و دوباره تأیید شود تا بعداً درباره اعتبار یا مفاد آن اختلاف کمتری ایجاد شود.

ضمن اینکه حتی بدون چنین شرطی، شوهر اختیار مطلق برای منع همسر از هر شغلی ندارد؛ ماده ۱۱۱۷ فقط اجازه منع از حرفه‌ای را داده که با مصالح خانوادگی یا حیثیت زن یا شوهر منافات داشته باشد. درباره تحصیل هم بهتر است صرفاً به توافق شفاهی اکتفا نشود و اگر موضوع برای ازدواج شما اساسی است، دقیقاً در شروط عقد ذکر شود.

پس می‌شود چنین شرطی گذاشت، ولی نمی‌شود تضمین کرد که زن بعداً اصلاً «ادعایی» مطرح نکند؛ هر شخصی می‌تواند به دادگاه مراجعه کند. چیزی که اهمیت دارد این است که شرط آن‌قدر دقیق و قانونی تنظیم شده باشد که اگر بعداً اختلافی ایجاد شد، بتوان به آن استناد کرد.