آیا کسری حساب کارمند خیانت در امانت محسوب می‌شود؟
سلام وقت بخیر
من حدود دو سال در یک شرکت باربری بارنامه صادر میکردم و متصدی بودم، بعد از دو سال کارفرمای من اومده همه این دو سال رو حساب کتاب کرده برمبنای ۱۴ درصد و میگه فلان قدر تو اون دو سال کسری داشتیم، الان هم منو تهدید میکنه که اگه کسری ها رو ندی ازت شکایت میکنم و تو به جرم خیانت در امانت همون جلسه اول دادگاه محکوم به حبس و جریمه میشی، این در صورتیه که اول کار هیچ قراردادی با من نبستن که تو باید ۱۴ درصد تحویل بدی، میخواستم بدونم اگر بریم دادگاه چی میشه؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام
اگر کارفرما بتواند با بارنامه‌ها، اسناد مالی و گردش حساب ثابت کند مبالغ مشخصی در اختیار شما بوده و طبق روال کاری موظف به تحویل آن مبالغ بوده‌اید، وجود کسری می‌تواند علیه شما مورد استناد قرار بگیرد. اما صرف اینکه بعد از دو سال حساب کرده و حالا می‌گوید «باید ۱۴ درصد تحویل می‌دادی» برای اثبات خیانت در امانت کافی نیست؛ باید اصل این تعهد و همچنین تصاحب یا مصرف عمدی وجه توسط شما را هم اثبات کند. البته اگر اسناد مالی و مدارک او این موارد را کامل نشان دهد، صرف گذشت دو سال مانع رسیدگی و مسئولیت شما نخواهد بود.
برای تحقق خیانت در امانت باید ثابت شود مال یا وجهی در اختیار شما قرار گرفته، قرار بوده مسترد یا به مصرف مشخصی برسد و شما عمداً آن را به ضرر صاحب مال تصاحب، مصرف، تلف یا مفقود کرده‌اید. صرف وجود اختلاف حساب یا کسری حسابداری، بدون اثبات این شرایط، الزاماً خیانت در امانت نیست. اداره حقوقی قوه قضاییه هم تأکید کرده صرف عدم استرداد یا اختلاف مالی کافی نیست و رفتار عمدی برخلاف توافق باید احراز شود.
اینکه قرارداد کتبی نداشته‌اید به نفع شما نکته مهمی است، ولی به‌تنهایی پرونده را تمام نمی‌کند. کارفرما ممکن است با تسویه‌های قبلی، دستورالعمل‌های کاری، پیام‌ها یا روال ثابت شرکت ثابت کند ۱۴ درصد جزء وظایف شما بوده است. در مقابل اگر هیچ توافق، دستور یا سابقه تسویه‌ای بر مبنای ۱۴ درصد وجود نداشته و این درصد را حالا برای دو سال گذشته محاسبه کرده‌اند، باید مبنای آن را اثبات کنند.
حرف کارفرما که «همان جلسه اول حبس و جریمه می‌شوی» درست نیست. اصل در دادرسی کیفری برائت است و شما باید از اتهام و دلایل آن مطلع شوید و فرصت دفاع داشته باشید. حتی اگر شکایت خیانت در امانت مطرح شود، ابتدا دادسرا بررسی می‌کند آیا اصلاً عناصر این جرم وجود دارد یا موضوع صرفاً یک اختلاف حساب مالی است.
اگر احضار شدید، انکار کلی نکنید. درخواست کنید کل حساب دو سال، بارنامه‌ها، دریافتی‌ها و پرداخت‌ها توسط کارشناس حسابداری بررسی شود و کارفرما دقیقاً مشخص کند کسری هر بارنامه چقدر است و مبنای ۱۴ درصد چیست. پیام‌ها، گزارش‌های تسویه، واریزی‌ها و هر چیزی که نشان می‌دهد نحوه حساب شما در آن دو سال چگونه بوده را هم حفظ کنید.
پس فعلاً تهدید به زندان را قطعی ندانید؛ نقطه اصلی پرونده این است که آیا کارفرما می‌تواند «تعهد شما به تحویل ۱۴ درصد» و سپس «برداشت یا تصاحب عمدی کسری» را ثابت کند یا فقط یک اختلاف حساب بعد از دو سال وجود دارد.