چک‌ برگشتی معامله‌ ای که فروشنده کالا را تحویل نداده

سلام زنده باشید؛

صرف اینکه فروشنده وسایل را تحویل نداده باعث نمی‌شود چک‌ها خودبه‌خود بی‌اعتبار شوند؛ مخصوصاً حالا که یکی از آنها به شخص دیگری منتقل شده است. اما پرونده‌ای که علیه فروشنده درباره عدم تحویل کالا تشکیل داده‌اید می‌تواند برای دفاع شما بسیار مهم باشد و باید ارتباط چک‌ها با همان قرارداد را مستند کنید که در ادامه عرض می نمایم.

مسدودی حساب‌های شما هم نتیجه برگشت چک است. طبق ماده ۵ مکرر قانون صدور چک، پس از ثبت چک برگشتی، بانک‌ها وجوه حساب‌ها و کارت‌های شما را تا میزان کسری چک مسدود می‌کنند و محدودیت‌های بانکی دیگری نیز ایجاد می‌شود.

اگر شخصی که الان چک دست اوست آن را به بانک ببرد و گواهی عدم پرداخت بگیرد، می‌تواند در شرایط ماده ۲۳ مستقیماً تقاضای اجراییه کند. اگر اجراییه برایتان صادر شود، از تاریخ ابلاغ ۱۰ روز فرصت دارید مبلغ را بپردازید، با دارنده توافق کنید یا مال معرفی کنید؛ در غیر این صورت امکان توقیف اموال و ادامه عملیات اجرایی وجود دارد.

نکته حساس این است که چک چه زمانی و چگونه به این شخص منتقل شده است. اگر قبل از برگشت چک، به‌طور قانونی و در مورد چک صیادی از طریق سامانه صیاد به شخص ثالث منتقل شده باشد، دفاع شما در برابر او ممکن است سخت‌تر از دفاع در برابر همان فروشنده باشد. ولی اگر چک ابتدا برگشت خورده و بعد به این شخص داده شده باشد، شخصی که بعد از برگشت چک آن را گرفته اصولاً حق شکایت کیفری ناشی از چک را ندارد و از برخی امتیازات دارنده چک نیز برخوردار نیست.

از طرف دیگر، اگر بتوانید ثابت کنید این چک‌ها در زمان قرارداد برای موعدهای آینده صادر شده‌اند، یا پرداخت آنها وابسته به تحویل همان وسایل بوده، این موضوع از جهت مسئولیت کیفری هم اهمیت دارد؛ قانون در مورد چک وعده‌دار، مشروط یا تضمینی محدودیت تعقیب کیفری پیش‌بینی کرده است.

پرونده‌ای که الان علیه فروشنده دارید به‌تنهایی جلوی اجرای چک را متوقف نمی‌کند. اگر برای چک اجراییه صادر شد، باید فوراً قرارداد خرید، رسید یا مدارک پرداخت، چت‌ها و هر مدرکی که نشان می‌دهد چک‌ها بابت همین معامله بوده و فروشنده کالا را تحویل نداده ارائه کنید و حسب وضعیت، درخواست توقف عملیات اجرایی بدهید. ماده ۲۳ در صورت وجود دلایل قوی، امکان توقف اجرا را با تصمیم مرجع قضایی و معمولاً با اخذ تأمین پیش‌بینی کرده است.