دفن پدر بدون اطلاع فرزندان و انحصار وراثت
با سلام وخسته نباشید
پدر بنده پنجاه سال با یک خانم دیگر ازدواج کرده وبا انهازندگی میکرده است.و در ابان ماه ۱۴۰۴فوت کرده و من وخواهر تازه فهمیده ایم .می خواستم بدانم ایا خانواده ایشان بدون اطلاع ما اجازه دفن داشته اند وما (من و خواهرم)ایا می توانیم درخواست انحصار وراثت دهیم یا نه؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود فراوان؛
نگرانی اصلی این است که چون چند ماه بعد از فوت پدرتان مطلع شده‌اید، اموال ایشان در این فاصله تعیین تکلیف یا منتقل شده باشد؛ اما صرف اینکه خانواده همسر ایشان شما را از فوت باخبر نکرده‌اند، باعث از بین رفتن حق ارث شما و خواهرتان نمی‌شود. در مورد دفن نیز در مقررات، اصل بر وجود جواز دفن و مجوز آرامستان است و الزام عمومی‌ای برای گرفتن رضایت همه فرزندان قبل از خاکسپاری پیش‌بینی نشده است؛ بنابراین صرف دفن بدون اطلاع شما معمولاً به‌خودی‌خود تخلف کیفری محسوب نمی‌شود.
شما و خواهرتان فرزندان متوفی و از وراث طبقه اول هستید و می‌توانید حقوق ارثی خود را پیگیری کنید. حتی ازدواج دوم پدرتان این حق را از شما نمی‌گیرد؛ اگر آن خانم همسر دائم قانونی ایشان در زمان فوت بوده، او نیز در کنار فرزندان ارث می‌برد. نکته مهم این است که چون فوت در آبان ۱۴۰۴ اتفاق افتاده، طبق مقررات جدید اصولاً سازمان ثبت احوال باید گواهی انحصار وراثت را ظرف ۲۰ روز پس از ثبت فوت، بدون نیاز به درخواست وراث صادر کرده باشد. بنابراین ابتدا از ثبت احوال یا سامانه خدمات ثبت احوال وضعیت گواهی را بررسی کنید؛ اگر نام شما یا خواهرتان در آن نیست، موضوع قابل اعتراض و اصلاح است.
اگر پدرتان ملک، خودرو، حساب بانکی یا دارایی دیگری داشته، بهتر است این موضوع را زودتر پیگیری کنید. یک سؤال اینجا خیلی مهم است: آیا می‌دانید بعد از فوت پدرتان مالی از ایشان فروخته یا به نام همسر دوم یا شخص دیگری منتقل شده است؟ اگر چنین اتفاقی افتاده باشد، آن بخش باید جداگانه بررسی شود.
چگونه میشود از اموال واملاک فوت شده اطلاعات گرفت .چون من هیچ. ارتباطی با وی نداشته ام
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
لازم نیست خودتان از قبل بدانید چه اموالی داشته است. بعد از اینکه گواهی انحصار وراثت و درج نام خودتان به‌عنوان وارث را پیگیری کردید، می‌توانید از طریق دفتر خدمات قضایی درخواست «تحریر ترکه» ثبت کنید. تحریر ترکه دقیقاً برای مشخص شدن مقدار دارایی‌ها و بدهی‌های متوفی است و درخواست آن از سوی هر یک از وراث پذیرفته میشود؛ رسیدگی آن نیز طبق قانون جدید در صلاحیت دادگاه صلح است.
در درخواستتان توضیح دهید که با متوفی ارتباط نداشته‌اید و از اموال او اطلاعی ندارید و تقاضا کنید برای شناسایی دارایی‌های ثبت‌شده، حسب مورد استعلام‌های لازم درباره املاک، خودرو، حساب‌های بانکی و سایر دارایی‌ها انجام شود. اگر احتمال می‌دهید اموالی در حال انتقال یا از بین رفتن است، موضوع «مهر و موم ترکه» هم ارزش بررسی فوری دارد. بعد از مشخص شدن دارایی‌ها، اگر بین وراث توافق نباشد می‌توانید سراغ تقسیم ترکه و مطالبه سهم‌الارثتان بروید.
اگر هیچ اطلاعاتی حتی از محل آخرین سکونت پدرتان ندارید، بگویید محل فوت ایشان کجا بوده؛ چون برای اینکه درخواست را به مرجع درست بدهید همین موضوع مهم میشود.