آیا برادر می‌تواند زمین مادر را بابت مهریه همسرش از ارث حساب کند؟
پدر مادرم فوت شده ما 7 تا داداش و2 تا خواهر هستیم به همه مال اموال داده وبعد از فوت نوشته بطور مساور باهم تقسیم کنید حالا داداش سومی میگه مهریه زن منو نداده زمین که 400 متر بهش داده قولنامه مادرم داده به برادرم بابت مهریه چون زمین از اول مال مادرم بود و تو قولنامه ننوشتن برای مهریه است حالا دادش میگه مهریه زن منو ندادن اونا داده بمن در عوض زمین مهریه همون زمین است به دادش هم دادن اونم همین زمین است تا هنوز نرفته شکایت کنه گفتم صبر کن بهت جواب میدم .
پاسخ حقوقی ایران لگال:
سلام، وقت بخیر.
اگر برادرتان بتواند ثابت کند آن ۴۰۰ متر در زمان حیات مادر به طور قطعی به او منتقل شده، ممکن است آن زمین اصلاً جزو ارث نباشد. اما از طرف دیگر، صرف اینکه الان می‌گوید این زمین بابت مهریه همسرم بوده باعث نمی‌شود بتواند به همین دلیل سهم بیشتری از بقیه اموال مطالبه کند.
اصل مهریه بر عهده شوهر است، نه پدر و مادر شوهر. زن به محض عقد مالک مهریه می‌شود و بدهکار اصلی آن شوهر است. تنها در یک حالت مادر شما نسبت به مهریه عروس مسئولیت دارد که خودش صراحتاً پرداخت یا ضمانت آن را پذیرفته باشد.
در مورد زمین ۴۰۰ متری باید خود قولنامه دیده شود. اگر در قولنامه فقط نوشته شده مادر زمین را به برادرتان واگذار کرده و هیچ اشاره‌ای به مهریه همسر او نشده، برادرتان برای اثبات اینکه این انتقال «بابت مهریه» بوده نیاز به دلیل دارد. به‌خصوص اگر زمین به نام خود برادر منتقل شده، نه همسرش، صرف این انتقال اصولاً به معنای پرداخت مهریه زن او نیست.
اگر مادر در زمان حیات زمین را واقعاً به برادرتان بخشیده و تحویل او نیز شده باشد، هبه می‌تواند کامل شده باشد و آن مال دیگر وارد ترکه نشود؛ قانون برای تحقق هبه علاوه بر قبول، قبض مال را نیز لازم دانسته است.
اما درباره نوشته‌ای که گفته شده «بعد از فوت اموال را مساوی تقسیم کنید»، اگر منظور وصیت والدین باشد، باید خود نوشته و اعتبار آن بررسی شود. در حالت عادی وقتی وراث شامل پسر و دختر باشند، سهم پسر دو برابر دختر است. وصیت نیز بدون رضایت وراث فقط تا یک‌سوم ترکه نافذ است و نسبت به بیش از یک‌سوم نیاز به اجازه وراث دارد.
پس فعلاً برادرتان قبل از هر شکایتی باید روشن کند دقیقاً چه ادعایی دارد: مالکیت همان ۴۰۰ متر، طلب بابت مهریه همسرش، یا سهم بیشتر از ارث. این سه موضوع با هم متفاوت‌اند. قولنامه زمین، نوشته والدین و هر مدرکی درباره اینکه زمین چرا به او داده شده باید کنار هم بررسی شود.