مهریه و سهم ارث بعد از فوت همسر
سلام.من خانمی ۴۵ساله و دارای فرزند پسر ۱۷ودختر ۲۲ساله هستم.وهمسرم سال ۱۴۰۳فوت کرده.ودر ضمن من قیم فرزندم هستم.آیا اگر من مهریه ام را به اجرا نزارم از دارایی همسرم چیزی به من میرسد؟مهریه رو به اجرا بزارم یا نه؟مهریه من۱۱۴سکه هست.وهمسرم دارایی آنچنانی ندارد.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
اگر مهریهتان را پیگیری نکنید، حق ارث شما از بین نمیرود؛ اما ریسک اینجاست که اگر ترکه تقسیم یا اموال منتقل شود، بعداً وصول مهریه از همان داراییها میتواند دردسر بیشتری پیدا کند. با وجود فرزند، سهم شما از ارث همسرتان یک هشتم از اموال منقول و یک هشتم از قیمت اموال غیرمنقول است و این سهم بعد از پرداخت بدهیهای متوفی محاسبه میشود. مهریه هم یکی از بدهیهای متوفی است و اصولاً قبل از تقسیم ارث باید از ترکه پرداخت شود.
اما چون گفتید دارایی همسرتان زیاد نیست، مطالبه ۱۱۴ سکه ممکن است بخش زیادی یا حتی تمام ترکه را مصرف کند و در نتیجه چیزی برای تقسیم بین وراث باقی نماند یا بسیار کم باقی بماند؛ این به معنی گرفتن اموال شخصی فرزندانتان نیست، بلکه فقط از دارایی بهجامانده از همسرتان وصول میشود. اگر قصدتان حفظ سهم بچههاست، میتوانید درباره وصول تمام یا بخشی از مهریه تصمیم بگیرید؛ ولی اگر قصد وصول دارید بهتر است قبل از تقسیم ترکه تکلیف آن را روشن کنید.
یک نکته مهم هم درباره پسرتان وجود دارد: چون ۱۷ ساله است و شما قیم او هستید، اگر برای وصول مهریه بخواهید علیه وراث اقدام کنید، بین منفعت شما بهعنوان طلبکار و منفعت پسرتان بهعنوان وارث تعارض ایجاد میشود. اداره حقوقی قوه قضاییه گفته در چنین حالتی برای طرح دعوا یا اجرای مهریه، موضوع قیمومت باید جداگانه تعیین تکلیف شود؛ البته اگر وراث توافق داشته باشند، نسبت به سهم فرزند تحت قیمومت با تأیید دادستان امکان حل موضوع وجود دارد.
اگر بگویید همسرتان دقیقاً چه اموالی داشته (مثلاً خانه، خودرو، حساب بانکی یا سهمی از ملک) و آیا پدر و مادرش در قید حیات هستند یا نه، میشود تقریباً حساب کرد که اگر مهریه را مطالبه کنید و اگر مطالبه نکنید، در هر حالت چه مقدار به شما و فرزندانتان میرسد.