حق عبور خریدار ملک از کوچه اختصاصی

با سلام؛

در شرایطی که توضیح داده‌اید، اینکه خریدار ملک بتواند از کوچه استفاده کند یا خیر، بستگی به این دارد که حق عبور از آن کوچه قبلاً برای ملک وجود داشته یا نه و وضعیت مالکیت و اسناد مربوط به کوچه چگونه است. صرف اینکه شما خانه را کلیدی فروخته‌اید، به خودی خود ایجاد حق ارتفاق برای خریدار نمی‌کند؛ اما اگر ملک فروخته‌شده برای دسترسی به معبر عمومی نیاز به عبور از آن کوچه داشته باشد یا در گذشته ملک از آن مسیر استفاده می‌کرده، ممکن است موضوع حق ارتفاق مطرح شود.

اگر کوچه در قولنامه به نام پدر مرحوم شما بوده و جزو اموال ورثه محسوب می‌شود، اصل بر این است که ورثه نسبت به آن حق مالکیت دارند. اما اگر در اسناد یا عرف محل، این کوچه به عنوان مسیر دسترسی ملک فروخته‌شده استفاده می‌شده باشد، خریدار ممکن است بتواند نسبت به حق عبور ادعا داشته باشد.

از طرف دیگر، اگر پدر شما فقط به ورثه اجازه داده باشد که از سهم خود برای رفت‌وآمد استفاده کنند و هیچ حق عبوری برای ملک دیگر ایجاد نشده باشد، صرف فروش خانه باعث انتقال خودکار حق استفاده از کوچه به خریدار نمی‌شود.

اقدام عملی این است که ابتدا بررسی شود در قولنامه فروش خانه، درباره حق عبور از کوچه چه نوشته شده است؛ آیا ملک فروخته‌شده راه دسترسی دیگری دارد یا خیر؛ قولنامه کوچه دقیقاً به نام چه کسانی است و آیا پدر شما مالک تمام آن بوده یا فقط سهمی داشته است و آیا خریدار قبل از خرید، از این مسیر استفاده می‌کرده است یا خیر.

با توجه به اینکه عرض کوچه ۴ متر و طول آن ۱۸ متر است و چند ملک داخل آن قرار دارد، جزئیات مالکیت و نحوه استفاده در تعیین حق ارتفاق بسیار مهم است.