بررسی صحت محاسبه خسارت تأخیر تأدیه چک در اجرای احکام

با سلام؛

نگرانی اصلی این است که عدد ۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون شاید فقط اصل چک و خسارت تأخیر نباشد و داخلش هزینه دادرسی، حق‌الوکاله، نیم‌عشر اجرایی یا محاسبه تا روز خاص هم آمده باشد. اگر تفکیک نگیرید، نمی‌شود فهمید عدد درست است یا اضافه محاسبه شده.

برای اطمینان، از اجرای احکام یا شعبه صادرکننده رأی، «ریز محاسبات محکوم‌به» را کتبی بخواهید. باید دقیقاً مشخص کنند اصل بدهی چقدر است، خسارت تأخیر تأدیه از چه تاریخی حساب شده، تا چه تاریخی حساب شده، شاخص بانک مرکزی کدام ماه‌ها اعمال شده، و هزینه‌های دادرسی و اجرایی جداگانه چقدر است.

در چک، خسارت تأخیر معمولاً بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی محاسبه می‌شود، نه درصد دلخواه و نه سود مرکب. یعنی نباید ماه‌به‌ماه روی خسارت قبلی دوباره خسارت بکشند. فرمول کلی این است که مبلغ چک بر اساس نسبت شاخص زمان پرداخت یا محاسبه به شاخص زمان سررسید به‌روز می‌شود.

نکته مهم این است که تاریخ شروع محاسبه را بررسی کنید. اگر چک آبان ۱۴۰۱ بوده، معمولاً خسارت از تاریخ سررسید یا مطالبه قانونی قابل بررسی است؛ اما باید ببینید در رأی دقیقاً چه تاریخی مبنا قرار گرفته. اگر اشتباهاً از تاریخ زودتر حساب شده باشد، عدد بالا می‌رود.

اگر رأی قطعی شده ولی عدد در اجرای احکام محاسبه شده، می‌توانید به «نحوه محاسبه محکوم‌به و خسارت تأخیر تأدیه» اعتراض کنید و درخواست ارجاع محاسبه به واحد محاسبات یا کارشناس رسمی بدهید. اگر هنوز رأی اعسار یا رأی اصلی در مهلت اعتراض است، باید نسبت به همان رأی هم اعتراض یا تجدیدنظرخواهی بررسی شود.

پس کار عملی این است: از شعبه ریز محاسبات بگیرید، شاخص‌های استفاده‌شده و تاریخ شروع و پایان را کنترل کنید، تفکیک اصل بدهی و خسارت و هزینه‌ها را بخواهید، و اگر دیدید سود مرکب یا تاریخ اشتباه اعمال شده، اعتراض به محاسبه ثبت کنید.