مطالبه نفقه و طلاق زوجه پس از رد دعوای الزام به تمکین زوج

با توضیحاتی که الان دادید، سخت‌ترین بخش مطالبه شما مربوط به سال‌های ۱۳۹۸ تا زمانی است که زیر یک سقف زندگی می‌کردید؛ چون در رویه قضایی، زندگی مشترک می‌تواند قرینه‌ای بر این باشد که شوهر هزینه‌های زندگی را پرداخت کرده است. اما این قرینه قطعی نیست و اگر بتوانید نشان دهید بخش عمده مخارج زندگی را خودتان پرداخت می‌کردید، امکان مطالبه نفقه همان سال‌ها هم وجود دارد.

بنابراین از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ می‌توانید مطالبه نفقه معوقه را مطرح کنید، ولی برای این دوره مدارک پرداخت‌های خودتان اهمیت زیادی دارد؛ مثل گردش حساب، اجاره، هزینه‌های اصلی زندگی یا هر مدرکی که نشان دهد مخارج بر عهده شما بوده است. اینکه همسرتان مدتی فقط اجاره منزل را پرداخت کرده نیز به این معنا نیست که تمام نفقه پرداخت شده؛ چون نفقه فقط مسکن نیست و خوراک، پوشاک و سایر نیازهای متناسب با وضعیت زن را هم شامل می‌شود. البته هر مبلغی که ثابت شود ایشان بابت نفقه پرداخت کرده، در محاسبه کارشناسی لحاظ و کسر خواهد شد.

اما از زمانی که اختلافات شدید شده و شما به دلیل ضرب‌وشتم و خوف از زندگی مشترک جدا شده‌اید، وضعیت پرونده به نفع شما روشن‌تر است. اگر رأی رد دعوای تمکین بر اساس گزارش‌های پزشکی قانونی و پلیس قطعی شده باشد، دلیل مهمی دارید که جدا زندگی کردن شما «نشوز» نبوده است. ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی صراحتاً می‌گوید اگر زندگی در یک منزل با شوهر برای زن خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی داشته باشد، زن می‌تواند جدا زندگی کند و تا زمانی که این عذر وجود دارد، نفقه همچنان بر عهده شوهر است.

در نتیجه برای دوره از ۱۴۰۴/۰۴/۰۱ به بعد، گزارش‌های پلیس، پزشکی قانونی و همین رأی تمکین را حتماً ضمیمه دادخواست نفقه کنید. باز بودن پرونده‌های ضرب‌وشتم و توهین در دادسرا مانع استفاده شما از گزارش‌ها و مستندات موجود آنها در پرونده خانواده نیست.

در مورد مسکن مستقل هم، با توجه به همین خوف ضرر می‌توانید این موضوع را در مطالبه نفقه مطرح کنید. مسکن جزء نفقه است و وقتی طبق ماده ۱۱۱۵ مجبور به زندگی جداگانه شده‌اید، اصل حق نفقه از بین نمی‌رود. بنابراین اگر الان به دلیل پایان قرارداد و حکم تخلیه نیاز به مسکن جدید دارید، موضوع هزینه متعارف مسکن متناسب با شأن شما می‌تواند در تعیین میزان نفقه توسط کارشناس مورد توجه قرار گیرد.

از نظر زمانی نیز اصل مطالبه نفقه گذشته محدود به یکی دو سال اخیر نیست؛ ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی به زن اجازه داده نفقه زمان گذشته خود را مطالبه کند. بنابراین اینکه قبلاً نفقه سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸ را گرفته‌اید، مانع مطالبه بازه بعدی از سال ۱۳۹۸ به بعد نیست، مشروط بر اینکه این دوره قبلاً موضوع حکم قطعی دیگری قرار نگرفته باشد.

برای نفقه جاری هم می‌توانید از دادگاه بخواهید میزان و ترتیب پرداخت نفقه را تعیین کند. البته از نظر حقوقی صدور حکم قطعی برای «تمام نفقه آینده» محل اشکال است، چون وضعیت تمکین و شرایط طرفین ممکن است بعداً تغییر کند؛ ماده ۴۷ قانون حمایت خانواده اجازه تعیین میزان و ترتیب پرداخت نفقه را داده است.

برای اینکه دادخواستتان دقیق تنظیم شود، متن قسمت آخر رأی رد تمکین را که نوشته دادگاه به چه علت دعوای همسرتان را رد کرده، بفرستید. همچنین بگویید از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ اجاره خانه دقیقاً به نام چه کسی بوده و پرداخت اجاره و سایر مخارج از حساب چه کسی انجام می‌شده؛ از روی این موارد می‌شود مشخص کرد مطالبه نفقه آن پنج شش سال را چطور مطرح کنید که به استناد «زندگی مشترک داشته‌اید» رد نشود.