توقیف سه‌دانگ منزل و حقوق بازنشستگی بابت مهریه

درود؛

سه‌دانگ زوج می‌تواند ابتدا بابت مهریه توقیف شود و اگر به‌موقع مستثنیات دین مطرح نشود، حتی می تواند پرونده به ارزیابی و مزایده برسد. اما تنها منزل متناسب و موردنیاز زوج ممکن است از فروش مصون بماند؛ این حمایت خودکار نیست و باید در اجرای پرونده اثبات شود که در ادامه عرض می نمایم.

ترک منزل یا عدم تمکین زوجه، مهریه را از بین نمی‌برد. عدم تمکین ممکن است در شرایطی بر نفقه اثر بگذارد، اما زوجه همچنان حق مطالبه تمام ۲۶۰ سکه مندرج در عقدنامه را دارد و سال ازدواج نیز اصل این بدهی را تغییر نمی‌دهد.

سه‌دانگی که به نام زوجه است متعلق به خود اوست و موضوع توقیف بابت طلب خودش قرار نمی‌گیرد. اما سه‌دانگ ثبت‌شده به نام زوج می‌تواند شناسایی و توقیف شود. توقیف به معنای انتقال فوری سهم زوج به زوجه نیست؛ ابتدا ارزیابی انجام می‌شود و اگر اعتراض پذیرفته نشود، ممکن است سهم زوج به مزایده گذاشته شود یا طبق مقررات اجرایی بابت بخشی از مهریه به زوجه منتقل شود.

اگر زوج واقعاً فقط همین سه‌دانگ را دارد، در همان خانه زندگی می‌کند و ملک از نظر مساحت و ارزش متناسب با شأن و نیاز اوست، باید فوراً اعتراض کند و آن را مستثنیات دین بداند. قبض‌ها، نشانی اقامت، نداشتن منزل دیگر و وضعیت افراد تحت تکفل می‌تواند برای اثبات لازم‌بودن این مسکن ارائه شود.

صرف اینکه این خانه تنها ملک زوج است، فروش آن را قطعاً منتفی نمی‌کند. اگر ارزش سهم زوج بیش از نیاز متعارف او تشخیص داده شود یا ثابت شود عملاً در آن سکونت ندارد، ممکن است تمام یا بخشی از ارزش آن برای مهریه استفاده شود. تصمیم نهایی با مرجع اجرا و در صورت اعتراض با دادگاه است.

موضوع مالکیت مشترک نیز مسیر جداگانه‌ای دارد. زوجه به‌عنوان مالک سه‌دانگ می‌تواند مستقل از مهریه، تقسیم ملک مشاع را بخواهد و اگر خانه قابل افراز نباشد، احتمال صدور دستور فروش کل ملک وجود دارد؛ در این صورت بهای سه‌دانگ زوج به خودش و بهای سه‌دانگ زوجه به او پرداخت می‌شود. این موضوع با توقیف سهم زوج بابت مهریه تفاوت دارد.

ماشینی که سند آن به نام زوجه است، اصولاً مال زوجه محسوب می‌شود و بابت مهریه از اموال زوج به شمار نمی‌آید. واریز هزینه خرید خودرو از حساب زوج، به‌تنهایی مالکیت او را ثابت نمی‌کند و ممکن است پرداخت به‌عنوان هدیه تلقی شود. اگر زوج مدعی است خودرو امانت یا خرید به نمایندگی از او بوده، باید در دعوایی جداگانه دلیل ارائه کند و نمی‌تواند قیمت خودرو را خودسرانه از مهریه کم کند.

بخشی از حقوق بازنشستگی زوج نیز قابل توقیف است. معمولاً تا زمانی که متأهل است یا فرزند دارد، تا یک‌چهارم حقوق و در غیر این صورت تا یک‌سوم آن قابل کسر خواهد بود.

اگر پس از کسر اموال غیرضروری، زوج توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، می‌تواند دادخواست اعسار و تقسیط بدهد. تقسیط خودکار نیست و دادگاه حقوق بازنشستگی، سه‌دانگ خانه، حساب‌ها، خودروهای احتمالی، مخارج ضروری و افراد تحت تکفل را بررسی می‌کند. اگر سه‌دانگ خانه مستثنیات دین شناخته شود، احتمال تقسیط بیشتر می‌شود؛ ولی اگر قابل فروش تشخیص داده شود، ابتدا از همان مال برای پرداخت مهریه استفاده خواهد شد.

زوج نباید پس از مطالبه مهریه، سه‌دانگ خود را صوری یا برای دورکردن از دسترس اجرا منتقل کند؛ چنین اقدامی ممکن است پرونده را سنگین‌تر کند. اگر ارزش تقریبی خانه، متراژ، افراد ساکن و مرجع اجرای مهریه را بگویید، می‌توان مشخص کرد اعتراض مستثنیات دین چقدر شانس دارد و چه متنی باید ثبت شود.