پس گرفتن موتورسیکلت پس از فروش قولنامه‌ای و عدم پرداخت

خوب شد این نکته را گفتید؛ چون اگر این تناقض داخل قولنامه درست توضیح داده نشود، ممکن است دادگاه همان بندی را ملاک قرار دهد که ظاهراً پرداخت اقساط را بر عهده شما گذاشته و در نتیجه علاوه بر نگرفتن ۷۰ میلیون، اقساط موتور هم روی دوش شما بماند.

اما این تناقض لزوماً به ضرر شما نیست و اگر درست استفاده شود، حتی می‌تواند برعکس به نفع شما تمام شود؛ چون وجود دو عبارت متعارض، خودش نشان می‌دهد توافق واقعی طرفین نیاز به تفسیر و بررسی دقیق دارد.

دادگاه فقط یک جمله را جدا نمی‌کند؛ کل قولنامه، ترتیب بندها، دست‌خط‌ها، توافق اصلی طرفین و مدارک بعدی را کنار هم می‌بیند. اگر در یک قسمت صریحاً نوشته شده خریدار اقساط موتور را تقبل کرده، این بند برای شما بسیار مهم است و باید در دفاع روی آن تأکید شود.

اگر عبارت متناقض بعداً اضافه شده، دست‌خط آن متعلق به خریدار است یا کنار آن امضا و تأیید شما وجود ندارد، حتماً باید این موضوع را مطرح کنید و در صورت لزوم کارشناسی خط و بررسی اصل قولنامه بخواهید. اگر هم هر دو عبارت از ابتدا وجود داشته‌اند، باید از دادگاه خواست قرارداد را با توجه به توافق واقعی طرفین تفسیر کند؛ مخصوصاً سفته ۷۰ میلیونی و اینکه موتور را تحویل گرفته ولی وجهی نداده، به روشن شدن قصد واقعی معامله کمک می‌کند.

یک نکته هم مهم است. اگر اقساط اولیه موتور نزد شرکت فروشنده هنوز رسماً به نام شماست، ممکن است آن شرکت همچنان شما را بدهکار بشناسد؛ ولی این مانع نمی‌شود که طبق توافق داخلی، مبلغ اقساطی را که خریدار متعهد شده از خود او مطالبه کنید.

فعلاً دادخواست جدید را بدون دیدن همین دو بند ثبت نکنید. از هر دو قسمت قولنامه عکس واضح بفرستید؛ از روی عبارت دقیقشان می‌شود گفت کدام بند دست بالاتر را دارد و دادخواست را روی «مطالبه ۷۰ میلیون»، «الزام خریدار به پرداخت اقساط» یا در صورت وجود شرط مناسب، «فسخ و استرداد موتور» تنظیم کنیم.  در صورت تمایل برای بررسی و ارسال مدارک در ادامه سوال بعدی ذکر کنید درخواست بررسی مدارک دارید، ما ایدی ارسال مدارک را خدمت شما ارسال میکنیم.

اینجا نباید بیشتر صبر کنید؛ چون در حال حاضر موتور دست خریدار است، محلش را هم نمی‌دانید، اما بدهی بانک تجارت همچنان می‌تواند به نام شما باقی بماند. اگر خریدار موتور را جابه‌جا کند یا برای انتقال آن اقدامی انجام دهد، بعداً هم پیدا کردن موتور سخت‌تر می‌شود و هم ممکن است شما اقساط بانکی را بدهید در حالی که هنوز بقیه پول معامله را نگرفته‌اید. با این حال راهکار دارید و بهتر است از همین حالا چند اقدام را پشت‌سرهم انجام دهید.

ابتدا گردش حساب کارت همسرتان را بگیرید تا واریز ۳۰ میلیون تومان مشخص باشد. نداشتن رسید کاغذی مهم نیست؛ تراکنش بانکی قابل استعلام است. اگر قیمت موتور ۷۰ میلیون بوده، فعلاً اصل طلب باقی‌مانده شما ۴۰ میلیون تومان است، مگر اینکه طبق قولنامه مبالغ دیگری هم بر عهده خریدار باشد.

فوراً برای خریدار اظهارنامه رسمی بفرستید و در آن بنویسید که ۴۰ میلیون تومان باقی‌مانده ثمن را پرداخت نکرده، تکلیف اقساطی را که طبق قرارداد پذیرفته انجام نداده و باید ظرف مهلت مشخص بدهی و وضعیت موتور را تعیین تکلیف کند. این اظهارنامه بعداً برای اثبات مطالبه شما بسیار مهم است.

از بانک تجارت و کویر موتور، قرارداد تسهیلات، مانده بدهی و مشخصات دقیق موتور شامل شماره شاسی و موتور را تهیه کنید. چون تسهیلات به نام شماست، تا وقتی بانک رسماً شخص دیگری را جایگزین نکرده، در برابر بانک همچنان شما بدهکار محسوب می‌شوید.

اگر قرارداد حق فسخ مشخصی برای عدم پرداخت پول یا اقساط داده، می‌شود فسخ و استرداد موتور را بررسی کرد. اما اگر چنین شرطی ندارید، خودسرانه معامله را فسخ نکنید؛ مسیر مطمئن‌تر معمولاً مطالبه ۴۰ میلیون باقی‌مانده، مطالبه یا الزام به انجام تعهد مربوط به اقساط و خسارات قانونی است.

چون نمی‌دانید موتور کجاست، همراه دادخواست درخواست تأمین خواسته و توقیف موتورسیکلت را هم مطرح کنید و شماره شاسی، شماره موتور و سایر مشخصات را بدهید تا در صورت فراهم بودن شرایط، قبل از اینکه وسیله دست‌به‌دست شود توقیف شود.

قولنامه را هم حتماً ضمیمه کنید؛ مخصوصاً همان دو بندی که درباره اقساط با هم تناقض دارند. این تناقض لزوماً به ضرر شما نیست. اگر یک‌جا صریحاً خریدار پرداخت اقساط را قبول کرده، همان بند همراه با نحوه رفتار طرفین و پرداخت ۳۰ میلیون می‌تواند برای اثبات توافق واقعی استفاده شود.

فعلاً موضوع را با عنوان «سرقت موتور» مطرح نکنید، چون خودتان موتور را در قالب معامله تحویل داده‌اید. اگر بعداً مدارکی پیدا شود که نشان دهد خریدار از ابتدا با فریب و قصد بردن مال بدون پرداخت وارد معامله شده، آن وقت امکان بررسی مسیر کیفری هم وجود دارد؛ اما با اطلاعات فعلی، اقدام فوری و محکم شما اظهارنامه + مطالبه وجه و تعهدات قراردادی + درخواست توقیف موتور است.

اشتباه در شماره شهربانی موتور اگر اصلاح نشود ممکن است بهانه‌ای برای ایجاد ابهام درباره موضوع اظهارنامه شود، ولی اصل مطالبه شما را از بین نمی‌برد. قرارداد، سفته و سه واریز ده‌میلیونی نشان می‌دهد معامله اجرا شده و برای مطالبه ۴۰ میلیون باقی‌مانده مدرک مناسبی دارید. در ادامه برایتان دادخواست تنظیم کرده ام که البته مواردی مثل شماره پلاگ شاسی و تاریخ ها را جایگزین نمایید.

این اشتباه معمولاً اظهارنامه را کاملاً بی‌اعتبار نمی‌کند؛ به‌خصوص اگر مشخصات بدهکار، مبلغ بدهی، تاریخ قرارداد و موضوع معامله درست نوشته شده باشد. بااین‌حال، بهتر است یک اظهارنامه تکمیلی بفرستید و شماره صحیح موتور را اعلام کنید. برای جلوگیری از هر ایرادی، مهلت سه‌روزه را از زمان ابلاغ اظهارنامه اصلاحی محاسبه کنید.

سه واریز ده‌میلیونی نیز قابل اثبات است. حتی اگر رسید کاغذی ندارید، گردش حساب بانکی شما تاریخ و مبلغ واریزها را نشان می‌دهد. این پرداخت‌ها ثابت می‌کند که طرف مقابل بخشی از تعهد خود را انجام داده و اکنون ۴۰ میلیون تومان باقی مانده است.

اگر موتور براساس قرارداد و با رضایت شما تحویل شده، اقدام درست طرح دادخواست حقوقی مطالبه باقی‌مانده ثمن معامله است. صرف پاسخگونبودن یا ترک‌کردن محل، بدون دلیل دیگری برای اثبات فریب از ابتدا، الزاماً کلاهبرداری یا سرقت محسوب نمی‌شود.

پس از پایان مهلت اظهارنامه اصلاحی، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست مطالبه مبلغ ۴۰ میلیون تومان را ثبت کنید. در دادخواست علاوه بر اصل بدهی، خسارت تأخیر تأدیه، هزینه دادرسی و صدور قرار تأمین خواسته را نیز بخواهید.

قرارداد، اصل سفته، هر دو اظهارنامه و گواهی ابلاغ آنها، گردش حساب مربوط به سه واریز، مدارک موتور و پیام‌های ردوبدل‌شده را ضمیمه کنید. اگر سفته تاریخ سررسید دارد و هنوز ده روز از سررسید آن نگذشته است، برای حفظ مزایای قانونی سفته، واخواست آن را نیز سریع انجام دهید.

ریاست محترم دادگاه صلح شهرستان ................

با سلام و احترام

خواهان: آقا/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... به نشانی ................

خوانده: آقا/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... به نشانی ................

خواسته:

۱. محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال بابت باقی‌مانده ثمن معامله موتورسیکلت موضوع قرارداد مورخ ................

۲. محکومیت خوانده به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ ............... تا زمان پرداخت کامل بدهی

۳. محکومیت خوانده به پرداخت هزینه دادرسی و سایر خسارات قانونی

۴. صدور قرار تأمین خواسته و اجرای آن پیش از ابلاغ، با تودیع خسارت احتمالی در صورت تشخیص دادگاه

دلایل و منضمات:

۱. تصویر مصدق قرارداد مورخ ................

۲. اصل و تصویر سفته شماره ............... به مبلغ ............... ریال با تاریخ سررسید ................

۳. تصویر اظهارنامه شماره ............... مورخ ............... و گواهی ابلاغ آن

۴. تصویر اظهارنامه اصلاحی شماره ............... مورخ ............... و گواهی ابلاغ آن

۵. گردش حساب بانکی مربوط به سه واریز ده‌میلیون‌تومانی

۶. مدارک مالکیت و مشخصات موتورسیکلت

۷. پیام‌ها و مکاتبات ردوبدل‌شده

۸. شهادت شهود، عنداللزوم

شرح دادخواست:

احتراماً به استحضار می‌رساند، به موجب قرارداد مورخ ............... یک دستگاه موتورسیکلت به مشخصات نوع ...............، مدل ...............، رنگ ...............، شماره انتظامی ...............، شماره موتور ............... و شماره شاسی ............... به خوانده واگذار گردید.

بهای مورد توافق مبلغ ............... تومان بود که خوانده متعهد شد مبلغ مذکور را در تاریخ/تاریخ‌های ............... پرداخت کند. برای تضمین/پرداخت تعهد نیز یک فقره سفته به شماره ............... و مبلغ ............... ریال در اختیار اینجانب قرار داد.

پس از انعقاد قرارداد و تحویل موتورسیکلت، خوانده بدون پرداخت مبلغ اولیه سی‌میلیون تومان، موتورسیکلت را از محل خارج کرد. پس از پیگیری‌ها و تماس‌های مکرر، وی مبلغ سی‌میلیون تومان را طی سه فقره واریز ده‌میلیون‌تومانی در تاریخ‌های ...............، ............... و ............... به حساب اینجانب واریز نمود.

با احتساب مبالغ پرداخت‌شده، مبلغ چهل‌میلیون تومان از بدهی خوانده همچنان باقی مانده است. با وجود مراجعات و پیگیری‌های مکرر، خوانده از پرداخت باقی‌مانده بدهی خودداری کرده و پاسخگو نیست.

متعاقباً طی اظهارنامه شماره ............... مورخ ............... پرداخت بدهی از وی مطالبه شد. با توجه به درج اشتباه شماره انتظامی موتورسیکلت، اظهارنامه اصلاحی شماره ............... مورخ ............... نیز ارسال و شماره صحیح اعلام گردید؛ اما خوانده با وجود ابلاغ اظهارنامه و پایان مهلت تعیین‌شده، بدهی خود را پرداخت نکرده است.

بنا بر مراتب فوق و با استناد به قرارداد، سفته، واریزهای انجام‌شده و مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۱ و ۲۲۶ قانون مدنی و مواد ۵۱۵، ۵۱۹ و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، صدور حکم مطابق خواسته‌های فوق مورد تقاضاست.

همچنین با توجه به خودداری خوانده از پرداخت بدهی و احتمال انتقال یا مخفی‌کردن اموال، تقاضای صدور و اجرای قرار تأمین خواسته پیش از ابلاغ به خوانده را دارم.

با احترام

نام و نام خانوادگی: ................

امضا: ................

تاریخ: ................

اگر امروز دقیقاً روز دهم بعد از سررسید سفته است، امروز آخرین فرصت واخواست است و باید همین امروز اقدام کنید. اگر ده روز کامل گذشته و وارد روز یازدهم شده‌اید، مهلت تجاری واخواست تمام شده؛ مگر اینکه روز دهم تعطیل رسمی بوده باشد که در این صورت روز کاری بعد فرصت دارید که در حال حاضر اینگونه نیست.

برای اقدام این موارد را انجام دهید، اصل سفته، کارت ملی، نشانی دقیق صادرکننده و اطلاعات ثنا را همراه ببرید و به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید و بگویید: «واخواست عدم تأدیه سفته» می‌خواهم. اگر دفتر اعلام کرد واخواست را ثبت نمی‌کند، همان روز به دایره واخواست دادگستری محل پرداخت سفته مراجعه کنید. پس از پرداخت هزینه، حتماً رسید ثبت و شماره پیگیری بگیرید.

چون دادخواست مطالبه ۴۰ میلیون تومان را قبلاً ثبت کرده‌اید، لازم نیست آن را پس بگیرید. پس از ثبت واخواست، نسخه یا رسید آن را با لایحه به همان پرونده اضافه کنید. اظهارنامه سه‌روزه‌ای که قبلاً فرستادید جای واخواست سفته را نمی‌گیرد.

اگر مهلت گذشته باشد نیز اصل طلب از بین نمی‌رود؛ سفته به‌عنوان سند عادی همراه قرارداد قابل استناد است و مطالبه ۴۰ میلیون تومان از صادرکننده ادامه پیدا می‌کند، اما برخی امتیازات تجاری سفته، به‌ویژه در برابر ظهرنویس‌ها، ممکن است از دست برود.

با توجه به نزدیک شدن به پایان زمان کاری دفاتر قضایی که فکر کنم تا ساعت 2 باشد، هر چه سریعتر به نزدیک ترین دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید و این واخواست را ثبت کنید. اصل سفته، کارت ملی، نشانی دقیق صادرکننده، تصویر قرارداد و اطلاعات ثنا را همراه ببرید و به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. به مسئول دفتر بگویید برای ثبت واخواست عدم تأدیه سفته مراجعه کرده‌ام و امروز روز دهم پس از سررسید است.

اگر دفتر خدمات قضایی اعلام کرد واخواست در آن دفتر ثبت نمی‌شود، همان روز به دایره واخواست دادگستری محل پرداخت سفته مراجعه کنید. پیش از تحویل اصل سفته، از پشت و روی آن عکس واضح بگیرید و حتماً بابت تحویل اصل، رسید دریافت کنید. متن واخواست:

اینجانب ............... فرزند ............... به شماره ملی ...............، دارنده یک فقره سفته به شماره خزانه‌داری ............... به مبلغ ............... ریال، صادرشده توسط آقای/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... و به تاریخ سررسید ............... هستم. با وجود فرارسیدن موعد پرداخت و مطالبه وجه، صادرکننده از پرداخت مبلغ سفته خودداری کرده است؛ بنابراین تقاضای ثبت و ابلاغ واخواست عدم تأدیه سفته را دارم.

پس از ثبت، رسید و شماره پیگیری واخواست را بگیرید. چون دادخواست مطالبه وجه را قبلاً ثبت کرده‌اید، واخواست را با یک لایحه به همان پرونده اضافه کنید و بنویسید احتراماً، واخواست سفته مستند دادخواست در مهلت قانونی انجام شده است. تصویر رسید ثبت واخواست جهت ضبط در پرونده و ترتیب اثر قانونی تقدیم می‌شود.

اظهارنامه‌ای که قبلاً فرستاده‌اید جای واخواست را نمی‌گیرد. اگر چند فقره سفته دارید، برای هر سفته باید مشخصات همان برگ جداگانه اعلام شود.