پس گرفتن موتورسیکلت پس از فروش قولنامه‌ای و عدم پرداخت

خوب شد این نکته را گفتید؛ چون اگر این تناقض داخل قولنامه درست توضیح داده نشود، ممکن است دادگاه همان بندی را ملاک قرار دهد که ظاهراً پرداخت اقساط را بر عهده شما گذاشته و در نتیجه علاوه بر نگرفتن ۷۰ میلیون، اقساط موتور هم روی دوش شما بماند.

اما این تناقض لزوماً به ضرر شما نیست و اگر درست استفاده شود، حتی می‌تواند برعکس به نفع شما تمام شود؛ چون وجود دو عبارت متعارض، خودش نشان می‌دهد توافق واقعی طرفین نیاز به تفسیر و بررسی دقیق دارد.

دادگاه فقط یک جمله را جدا نمی‌کند؛ کل قولنامه، ترتیب بندها، دست‌خط‌ها، توافق اصلی طرفین و مدارک بعدی را کنار هم می‌بیند. اگر در یک قسمت صریحاً نوشته شده خریدار اقساط موتور را تقبل کرده، این بند برای شما بسیار مهم است و باید در دفاع روی آن تأکید شود.

اگر عبارت متناقض بعداً اضافه شده، دست‌خط آن متعلق به خریدار است یا کنار آن امضا و تأیید شما وجود ندارد، حتماً باید این موضوع را مطرح کنید و در صورت لزوم کارشناسی خط و بررسی اصل قولنامه بخواهید. اگر هم هر دو عبارت از ابتدا وجود داشته‌اند، باید از دادگاه خواست قرارداد را با توجه به توافق واقعی طرفین تفسیر کند؛ مخصوصاً سفته ۷۰ میلیونی و اینکه موتور را تحویل گرفته ولی وجهی نداده، به روشن شدن قصد واقعی معامله کمک می‌کند.

یک نکته هم مهم است. اگر اقساط اولیه موتور نزد شرکت فروشنده هنوز رسماً به نام شماست، ممکن است آن شرکت همچنان شما را بدهکار بشناسد؛ ولی این مانع نمی‌شود که طبق توافق داخلی، مبلغ اقساطی را که خریدار متعهد شده از خود او مطالبه کنید.

فعلاً دادخواست جدید را بدون دیدن همین دو بند ثبت نکنید. از هر دو قسمت قولنامه عکس واضح بفرستید؛ از روی عبارت دقیقشان می‌شود گفت کدام بند دست بالاتر را دارد و دادخواست را روی «مطالبه ۷۰ میلیون»، «الزام خریدار به پرداخت اقساط» یا در صورت وجود شرط مناسب، «فسخ و استرداد موتور» تنظیم کنیم.  در صورت تمایل برای بررسی و ارسال مدارک در ادامه سوال بعدی ذکر کنید درخواست بررسی مدارک دارید، ما ایدی ارسال مدارک را خدمت شما ارسال میکنیم.

اینجا نباید بیشتر صبر کنید؛ چون در حال حاضر موتور دست خریدار است، محلش را هم نمی‌دانید، اما بدهی بانک تجارت همچنان می‌تواند به نام شما باقی بماند. اگر خریدار موتور را جابه‌جا کند یا برای انتقال آن اقدامی انجام دهد، بعداً هم پیدا کردن موتور سخت‌تر می‌شود و هم ممکن است شما اقساط بانکی را بدهید در حالی که هنوز بقیه پول معامله را نگرفته‌اید. با این حال راهکار دارید و بهتر است از همین حالا چند اقدام را پشت‌سرهم انجام دهید.

ابتدا گردش حساب کارت همسرتان را بگیرید تا واریز ۳۰ میلیون تومان مشخص باشد. نداشتن رسید کاغذی مهم نیست؛ تراکنش بانکی قابل استعلام است. اگر قیمت موتور ۷۰ میلیون بوده، فعلاً اصل طلب باقی‌مانده شما ۴۰ میلیون تومان است، مگر اینکه طبق قولنامه مبالغ دیگری هم بر عهده خریدار باشد.

فوراً برای خریدار اظهارنامه رسمی بفرستید و در آن بنویسید که ۴۰ میلیون تومان باقی‌مانده ثمن را پرداخت نکرده، تکلیف اقساطی را که طبق قرارداد پذیرفته انجام نداده و باید ظرف مهلت مشخص بدهی و وضعیت موتور را تعیین تکلیف کند. این اظهارنامه بعداً برای اثبات مطالبه شما بسیار مهم است.

از بانک تجارت و کویر موتور، قرارداد تسهیلات، مانده بدهی و مشخصات دقیق موتور شامل شماره شاسی و موتور را تهیه کنید. چون تسهیلات به نام شماست، تا وقتی بانک رسماً شخص دیگری را جایگزین نکرده، در برابر بانک همچنان شما بدهکار محسوب می‌شوید.

اگر قرارداد حق فسخ مشخصی برای عدم پرداخت پول یا اقساط داده، می‌شود فسخ و استرداد موتور را بررسی کرد. اما اگر چنین شرطی ندارید، خودسرانه معامله را فسخ نکنید؛ مسیر مطمئن‌تر معمولاً مطالبه ۴۰ میلیون باقی‌مانده، مطالبه یا الزام به انجام تعهد مربوط به اقساط و خسارات قانونی است.

چون نمی‌دانید موتور کجاست، همراه دادخواست درخواست تأمین خواسته و توقیف موتورسیکلت را هم مطرح کنید و شماره شاسی، شماره موتور و سایر مشخصات را بدهید تا در صورت فراهم بودن شرایط، قبل از اینکه وسیله دست‌به‌دست شود توقیف شود.

قولنامه را هم حتماً ضمیمه کنید؛ مخصوصاً همان دو بندی که درباره اقساط با هم تناقض دارند. این تناقض لزوماً به ضرر شما نیست. اگر یک‌جا صریحاً خریدار پرداخت اقساط را قبول کرده، همان بند همراه با نحوه رفتار طرفین و پرداخت ۳۰ میلیون می‌تواند برای اثبات توافق واقعی استفاده شود.

فعلاً موضوع را با عنوان «سرقت موتور» مطرح نکنید، چون خودتان موتور را در قالب معامله تحویل داده‌اید. اگر بعداً مدارکی پیدا شود که نشان دهد خریدار از ابتدا با فریب و قصد بردن مال بدون پرداخت وارد معامله شده، آن وقت امکان بررسی مسیر کیفری هم وجود دارد؛ اما با اطلاعات فعلی، اقدام فوری و محکم شما اظهارنامه + مطالبه وجه و تعهدات قراردادی + درخواست توقیف موتور است.

اشتباه در شماره شهربانی موتور اگر اصلاح نشود ممکن است بهانه‌ای برای ایجاد ابهام درباره موضوع اظهارنامه شود، ولی اصل مطالبه شما را از بین نمی‌برد. قرارداد، سفته و سه واریز ده‌میلیونی نشان می‌دهد معامله اجرا شده و برای مطالبه ۴۰ میلیون باقی‌مانده مدرک مناسبی دارید. در ادامه برایتان دادخواست تنظیم کرده ام که البته مواردی مثل شماره پلاگ شاسی و تاریخ ها را جایگزین نمایید.

این اشتباه معمولاً اظهارنامه را کاملاً بی‌اعتبار نمی‌کند؛ به‌خصوص اگر مشخصات بدهکار، مبلغ بدهی، تاریخ قرارداد و موضوع معامله درست نوشته شده باشد. بااین‌حال، بهتر است یک اظهارنامه تکمیلی بفرستید و شماره صحیح موتور را اعلام کنید. برای جلوگیری از هر ایرادی، مهلت سه‌روزه را از زمان ابلاغ اظهارنامه اصلاحی محاسبه کنید.

سه واریز ده‌میلیونی نیز قابل اثبات است. حتی اگر رسید کاغذی ندارید، گردش حساب بانکی شما تاریخ و مبلغ واریزها را نشان می‌دهد. این پرداخت‌ها ثابت می‌کند که طرف مقابل بخشی از تعهد خود را انجام داده و اکنون ۴۰ میلیون تومان باقی مانده است.

اگر موتور براساس قرارداد و با رضایت شما تحویل شده، اقدام درست طرح دادخواست حقوقی مطالبه باقی‌مانده ثمن معامله است. صرف پاسخگونبودن یا ترک‌کردن محل، بدون دلیل دیگری برای اثبات فریب از ابتدا، الزاماً کلاهبرداری یا سرقت محسوب نمی‌شود.

پس از پایان مهلت اظهارنامه اصلاحی، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست مطالبه مبلغ ۴۰ میلیون تومان را ثبت کنید. در دادخواست علاوه بر اصل بدهی، خسارت تأخیر تأدیه، هزینه دادرسی و صدور قرار تأمین خواسته را نیز بخواهید.

قرارداد، اصل سفته، هر دو اظهارنامه و گواهی ابلاغ آنها، گردش حساب مربوط به سه واریز، مدارک موتور و پیام‌های ردوبدل‌شده را ضمیمه کنید. اگر سفته تاریخ سررسید دارد و هنوز ده روز از سررسید آن نگذشته است، برای حفظ مزایای قانونی سفته، واخواست آن را نیز سریع انجام دهید.

ریاست محترم دادگاه صلح شهرستان ................

با سلام و احترام

خواهان: آقا/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... به نشانی ................

خوانده: آقا/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... به نشانی ................

خواسته:

۱. محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ ۴۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال بابت باقی‌مانده ثمن معامله موتورسیکلت موضوع قرارداد مورخ ................

۲. محکومیت خوانده به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ ............... تا زمان پرداخت کامل بدهی

۳. محکومیت خوانده به پرداخت هزینه دادرسی و سایر خسارات قانونی

۴. صدور قرار تأمین خواسته و اجرای آن پیش از ابلاغ، با تودیع خسارت احتمالی در صورت تشخیص دادگاه

دلایل و منضمات:

۱. تصویر مصدق قرارداد مورخ ................

۲. اصل و تصویر سفته شماره ............... به مبلغ ............... ریال با تاریخ سررسید ................

۳. تصویر اظهارنامه شماره ............... مورخ ............... و گواهی ابلاغ آن

۴. تصویر اظهارنامه اصلاحی شماره ............... مورخ ............... و گواهی ابلاغ آن

۵. گردش حساب بانکی مربوط به سه واریز ده‌میلیون‌تومانی

۶. مدارک مالکیت و مشخصات موتورسیکلت

۷. پیام‌ها و مکاتبات ردوبدل‌شده

۸. شهادت شهود، عنداللزوم

شرح دادخواست:

احتراماً به استحضار می‌رساند، به موجب قرارداد مورخ ............... یک دستگاه موتورسیکلت به مشخصات نوع ...............، مدل ...............، رنگ ...............، شماره انتظامی ...............، شماره موتور ............... و شماره شاسی ............... به خوانده واگذار گردید.

بهای مورد توافق مبلغ ............... تومان بود که خوانده متعهد شد مبلغ مذکور را در تاریخ/تاریخ‌های ............... پرداخت کند. برای تضمین/پرداخت تعهد نیز یک فقره سفته به شماره ............... و مبلغ ............... ریال در اختیار اینجانب قرار داد.

پس از انعقاد قرارداد و تحویل موتورسیکلت، خوانده بدون پرداخت مبلغ اولیه سی‌میلیون تومان، موتورسیکلت را از محل خارج کرد. پس از پیگیری‌ها و تماس‌های مکرر، وی مبلغ سی‌میلیون تومان را طی سه فقره واریز ده‌میلیون‌تومانی در تاریخ‌های ...............، ............... و ............... به حساب اینجانب واریز نمود.

با احتساب مبالغ پرداخت‌شده، مبلغ چهل‌میلیون تومان از بدهی خوانده همچنان باقی مانده است. با وجود مراجعات و پیگیری‌های مکرر، خوانده از پرداخت باقی‌مانده بدهی خودداری کرده و پاسخگو نیست.

متعاقباً طی اظهارنامه شماره ............... مورخ ............... پرداخت بدهی از وی مطالبه شد. با توجه به درج اشتباه شماره انتظامی موتورسیکلت، اظهارنامه اصلاحی شماره ............... مورخ ............... نیز ارسال و شماره صحیح اعلام گردید؛ اما خوانده با وجود ابلاغ اظهارنامه و پایان مهلت تعیین‌شده، بدهی خود را پرداخت نکرده است.

بنا بر مراتب فوق و با استناد به قرارداد، سفته، واریزهای انجام‌شده و مواد ۱۰، ۲۱۹، ۲۲۰، ۲۲۱ و ۲۲۶ قانون مدنی و مواد ۵۱۵، ۵۱۹ و ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، صدور حکم مطابق خواسته‌های فوق مورد تقاضاست.

همچنین با توجه به خودداری خوانده از پرداخت بدهی و احتمال انتقال یا مخفی‌کردن اموال، تقاضای صدور و اجرای قرار تأمین خواسته پیش از ابلاغ به خوانده را دارم.

با احترام

نام و نام خانوادگی: ................

امضا: ................

تاریخ: ................

اگر امروز دقیقاً روز دهم بعد از سررسید سفته است، امروز آخرین فرصت واخواست است و باید همین امروز اقدام کنید. اگر ده روز کامل گذشته و وارد روز یازدهم شده‌اید، مهلت تجاری واخواست تمام شده؛ مگر اینکه روز دهم تعطیل رسمی بوده باشد که در این صورت روز کاری بعد فرصت دارید که در حال حاضر اینگونه نیست.

برای اقدام این موارد را انجام دهید، اصل سفته، کارت ملی، نشانی دقیق صادرکننده و اطلاعات ثنا را همراه ببرید و به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید و بگویید: «واخواست عدم تأدیه سفته» می‌خواهم. اگر دفتر اعلام کرد واخواست را ثبت نمی‌کند، همان روز به دایره واخواست دادگستری محل پرداخت سفته مراجعه کنید. پس از پرداخت هزینه، حتماً رسید ثبت و شماره پیگیری بگیرید.

چون دادخواست مطالبه ۴۰ میلیون تومان را قبلاً ثبت کرده‌اید، لازم نیست آن را پس بگیرید. پس از ثبت واخواست، نسخه یا رسید آن را با لایحه به همان پرونده اضافه کنید. اظهارنامه سه‌روزه‌ای که قبلاً فرستادید جای واخواست سفته را نمی‌گیرد.

اگر مهلت گذشته باشد نیز اصل طلب از بین نمی‌رود؛ سفته به‌عنوان سند عادی همراه قرارداد قابل استناد است و مطالبه ۴۰ میلیون تومان از صادرکننده ادامه پیدا می‌کند، اما برخی امتیازات تجاری سفته، به‌ویژه در برابر ظهرنویس‌ها، ممکن است از دست برود.

با توجه به نزدیک شدن به پایان زمان کاری دفاتر قضایی که فکر کنم تا ساعت 2 باشد، هر چه سریعتر به نزدیک ترین دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید و این واخواست را ثبت کنید. اصل سفته، کارت ملی، نشانی دقیق صادرکننده، تصویر قرارداد و اطلاعات ثنا را همراه ببرید و به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید. به مسئول دفتر بگویید برای ثبت واخواست عدم تأدیه سفته مراجعه کرده‌ام و امروز روز دهم پس از سررسید است.

اگر دفتر خدمات قضایی اعلام کرد واخواست در آن دفتر ثبت نمی‌شود، همان روز به دایره واخواست دادگستری محل پرداخت سفته مراجعه کنید. پیش از تحویل اصل سفته، از پشت و روی آن عکس واضح بگیرید و حتماً بابت تحویل اصل، رسید دریافت کنید. متن واخواست:

اینجانب ............... فرزند ............... به شماره ملی ...............، دارنده یک فقره سفته به شماره خزانه‌داری ............... به مبلغ ............... ریال، صادرشده توسط آقای/خانم ............... فرزند ............... به شماره ملی ............... و به تاریخ سررسید ............... هستم. با وجود فرارسیدن موعد پرداخت و مطالبه وجه، صادرکننده از پرداخت مبلغ سفته خودداری کرده است؛ بنابراین تقاضای ثبت و ابلاغ واخواست عدم تأدیه سفته را دارم.

پس از ثبت، رسید و شماره پیگیری واخواست را بگیرید. چون دادخواست مطالبه وجه را قبلاً ثبت کرده‌اید، واخواست را با یک لایحه به همان پرونده اضافه کنید و بنویسید احتراماً، واخواست سفته مستند دادخواست در مهلت قانونی انجام شده است. تصویر رسید ثبت واخواست جهت ضبط در پرونده و ترتیب اثر قانونی تقدیم می‌شود.

اظهارنامه‌ای که قبلاً فرستاده‌اید جای واخواست را نمی‌گیرد. اگر چند فقره سفته دارید، برای هر سفته باید مشخصات همان برگ جداگانه اعلام شود.

اگر بیش از ده روز کامل از سررسید گذشته باشد، معمولاً مزایای واخواست به‌موقع، به‌خصوص نسبت به ظهرنویس یا ضامن و درخواست تأمین بدون سپردن خسارت احتمالی، از دست می‌رود. بااین‌حال، سفته همچنان علیه صادرکننده قابل مطالبه است و می‌توانید با استناد به سفته، قرارداد، اظهارنامه و سه واریز ده‌میلیونی دادخواست مطالبه ۴۰ میلیون تومان بدهید.

اظهارنامه قبلی قابل ویرایش نیست. باید در دفتر خدمات الکترونیک قضایی یک اظهارنامه جدید با موضوع «اصلاح و تکمیل اظهارنامه قبلی» ثبت کنید. شماره رهگیری، تاریخ اظهارنامه قبلی، پلاک اشتباه، پلاک صحیح، شماره موتور و شاسی را همراه داشته باشید. متن اصلاحی:

اظهارکننده: آقای/خانم ...

مخاطب: آقای/خانم ...

موضوع: اصلاح شماره پلاک انتظامی مندرج در اظهارنامه قبلی و تأکید بر مطالبه مانده بدهی

مخاطب محترم؛

پیرو اظهارنامه شماره رهگیری ... مورخ ... که در تاریخ ... به شما ابلاغ شده است، به اطلاع می‌رساند شماره پلاک انتظامی موتورسیکلت موضوع قرارداد مورخ ... در متن اظهارنامه قبلی بر اثر سهو قلم به‌صورت «...» درج شده است؛ درحالی‌که شماره صحیح پلاک انتظامی موتورسیکلت «...» است.

مشخصات تکمیلی وسیله نقلیه عبارت است از:

نوع و مدل موتورسیکلت: ...

رنگ: ...

شماره شاسی: ...

شماره موتور: ...

این اظهارنامه صرفاً برای اصلاح شماره پلاک انتظامی ارسال شده و سایر مطالب، خواسته‌ها و مهلت مندرج در اظهارنامه قبلی، از جمله مطالبه مبلغ ۴۰ میلیون تومان بابت مانده بدهی موضوع قرارداد و سفته، بدون هیچ تغییری به قوت خود باقی است و ارسال این اصلاحیه به معنای استرداد مطالبه، تمدید مهلت یا اسقاط حقوق قانونی اینجانب نیست.

با توجه به انقضای مهلت قبلی و عدم پرداخت مانده بدهی، از شما درخواست می‌شود مبلغ ۴۰ میلیون تومان را فوراً به حساب شماره ... به نام ... واریز و رسید آن را ارائه نمایید. در غیر این صورت، بدون اخطار مجدد برای مطالبه اصل وجه، خسارت تأخیر تأدیه، هزینه دادرسی و سایر خسارات قانونی اقدام خواهد شد.

نام و نام خانوادگی

امضا

تاریخ

اگر آدرس ازنا برای خوانده ثبت شده باشد و همین حالا اصلاح نکنید، ممکن است پرونده به دادگاه صلح ازنا فرستاده شود و انجام معامله در تهران نیز خودبه‌خود آن را برنمی‌گرداند. اما چون قرارداد در تهران منعقد شده، برای طرح دعوا در تهران هم مبنای قانونی دارید.

ابتدا دقت کنید که اگر منظورتان واقعاً «خواهان» یعنی خودتان است، نشانی خواهان تعیین‌کننده شهر دادگاه نیست. اما اگر منظورتان «خوانده» یعنی همان بدهکار است، ثبت نشانی ازنا ممکن است باعث ارجاع پرونده به دادگاه صلح ازنا شود.

در دعوای مطالبه وجه ناشی از قرارداد، خواهان می‌تواند علاوه بر دادگاه محل اقامت خوانده، دادگاه محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد را نیز انتخاب کند. بنابراین اگر قرارداد خریدوفروش در تهران منعقد شده و این موضوع در قرارداد یا مدارک شما مشخص است، دادگاه صلح تهران نیز می‌تواند صالح باشد.

رسید ثبت دادخواست یا وضعیت پرونده در سامانه را بررسی کنید. اگر هنوز شعبه تعیین نشده، فوراً از دفتر خدمات قضایی بخواهید نشانی واقعی خوانده در تهران و محل انعقاد قرارداد را اصلاح و ثبت کند. اگر پرونده به شعبه‌ای ارجاع شده، باید لایحه اصلاح نشانی را مستقیماً برای همان شعبه بفرستید و مدارک محل سکونت خوانده و انجام معامله در تهران را ضمیمه کنید.

اگر پرونده قبلاً به دادگاه صلح ازنا ارجاع شده و ازنا نیز محل اقامت رسمی خوانده شناخته شود، صرف اینکه معامله در تهران انجام شده الزاماً باعث انتقال پرونده نمی‌شود؛ زیرا هر دو محل ممکن است صالح باشند و دادگاه ازنا می‌تواند رسیدگی را ادامه دهد. در این وضعیت، اگر اصرار به رسیدگی در تهران دارید، باید پیش از جلسه اول درباره استرداد دادخواست و ثبت مجدد آن در تهران تصمیم بگیرید.

فعالیت‌کردن خوانده در تهران به‌تنهایی کافی نیست؛ مهم‌تر این است که محل زندگی و مرکز امور او واقعاً تهران باشد یا قرارداد در تهران منعقد شده باشد. وقت رسیدگی نیز در همان شعبه‌ای برگزار می‌شود که نام و نشانی آن در ابلاغیه تعیین شده است، نه لزوماً شهری که شما دادخواست را از آنجا ثبت کرده‌اید.

اگر مرجع مقصد ازنا درج شده، فردا به همان دفتر خدمات قضایی مراجعه کنید و بگویید نشانی خوانده اشتباه ثبت شده و مقصد دادخواست نیز باید بررسی شود. اگر هنوز امکان اصلاح سیستمی وجود داشته باشد، نشانی دقیق محل سکونت خوانده در تهران، کدپستی و محل انعقاد قرارداد را اصلاح می‌کنند.

اگر دادخواست ارسال شده و دفتر نتواند آن را ویرایش کند، منتظر پیامک شماره پرونده و شعبه بمانید و بلافاصله از طریق هر دفتر خدمات قضایی لایحه «اصلاح نشانی خوانده و درخواست صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح تهران» ثبت کنید. برای ارسال این لایحه لازم نیست به ازنا بروید.

متن لایحه می‌تواند چنین باشد:

ریاست محترم شعبه ... دادگاه صلح شهرستان ازنا

احتراماً، در پرونده شماره ... به استحضار می‌رساند نشانی خوانده هنگام ثبت دادخواست به اشتباه شهرستان ازنا درج شده است؛ درحالی‌که محل سکونت و فعالیت فعلی وی در تهران به نشانی ... و کدپستی ... است. همچنین قرارداد خریدوفروش موتورسیکلت در تهران منعقد شده و تعهد پرداخت وجه نیز باید در تهران انجام می‌شده است. با توجه به اینکه دعوا ناشی از قرارداد مربوط به مال منقول بوده و محل انعقاد و اجرای تعهد تهران است، تقاضای اصلاح نشانی خوانده و صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه صلح تهران را دارم.

مدارکی مانند قرارداد، اظهارنامه، نشانی و کدپستی خوانده در تهران، پیام‌هایی که محل معامله را نشان می‌دهد، رسید تحویل موتور و مشخصات محل فعالیت او را پیوست کنید. صرف اینکه خوانده در تهران کار می‌کند کافی نیست؛ محل سکونت تهران یا انجام معامله و تعهد در تهران باید قابل اثبات باشد.

اگر در رسید مشخص شده پرونده قطعاً به ازنا فرستاده شده و مدرک کافی برای صلاحیت تهران دارید، عجولانه دادخواست تکراری در تهران ثبت نکنید؛ ابتدا درخواست انتقال پرونده را مطرح کنید. در صورت مخالفت دادگاه ازنا، می‌توانید پیش از جلسه اول دادخواست را مسترد کنید و پس از مختومه‌شدن آن، دادخواست جدید را با نشانی صحیح در تهران ثبت نمایید.

اینکه طرف مقابل بدهی را نمی‌پردازد، به‌تنهایی کلاهبرداری محسوب نمی‌شود. شکایت کیفری صرفاً برای تغییر محل رسیدگی مطرح نکنید؛ مگر اینکه بتوانید فریب از ابتدای معامله و بردن مال از این طریق را اثبات کنید.

در وضعیت فعلی قبل از اینکه دوباره مستقیماً علیه خریدار دادخواست مطرح کنید، باید به متن قرارداد جدید و مخصوصاً شرط داوری توجه کنید. اگر در قرارداد صراحتاً شخص مشخصی به عنوان «داور» برای رسیدگی به اختلافات و عدم انجام تعهدات تعیین شده باشد، بهتر است در صورت عدم پرداخت اقساط در موعد مقرر، ابتدا اختلاف را رسماً به همان داور ارجاع دهید؛ زیرا طرفین می‌توانند به موجب قرارداد، اختلاف خود را به داوری بسپارند و در این صورت داور در حدود اختیاری که قرارداد به او داده رسیدگی می‌کند.

اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد: طبق تاریخی که نوشته‌اید، قرار شده خریدار مبلغ موتور را در دو قسط و در سررسیدهای مقرر در قرارداد، از جمله ۱۴۰۵/۷/۲۰ و موعد بعدی، پرداخت کند. بنابراین تا قبل از رسیدن موعد هر تعهد، اصولاً نمی‌توان همان قسط را به عنوان تعهد انجام‌نشده مطالبه کرد. اگر موعدها گذشته و پرداخت نکرده باشد، از همان زمان می‌توانید روند داوری را شروع کنید.

پس اگر خریدار در موعد مقرر پرداخت نکرد، پیشنهاد من این است که یک اظهارنامه رسمی هم برای خریدار و هم یک اعلام رسمی برای داور ارسال کنید. در متن آن خطاب به داور بنویسید که با توجه به قرارداد مورخ ........ و شرط داوری، خریدار تعهد خود مبنی بر پرداخت مبلغ ........ در سررسید ........ را انجام نداده و تقاضا دارید داور رسیدگی را آغاز و درباره تعهدات قراردادی رأی صادر کند.

در همان درخواست از داور بخواهید درباره تمام آثار عدم انجام تعهد که در قرارداد جدید نوشته شده تصمیم بگیرد؛ یعنی اگر قرارداد مقرر کرده در صورت عدم پرداخت، خریدار باید موتورسیکلت را مسترد کند و مبلغ ۳۰ میلیون تومان پرداخت‌شده نیز بابت خسارت/وجه التزام نزد شما باقی بماند، صریحاً همین موارد را مطالبه کنید. البته اعتبار و قابلیت اجرای این بندها باید از روی متن دقیق قرارداد بررسی شود.

اگر مدت داوری در قرارداد تعیین نشده باشد، طبق مقررات آیین دادرسی مدنی، در فرضی که شخص معینی برای داوری تعیین شده، مدت داوری اصولاً سه ماه از تاریخی است که موضوع برای انجام داوری به داور ابلاغ می‌شود، مگر اینکه طرفین مدت را تمدید کنند.

بنابراین صرف حضور داور هنگام امضای قرارداد کافی نیست؛ باید ببینیم در قرارداد دقیقاً نوشته شده «آقای ... داور اختلافات طرفین است» و حدود اختیار او چیست. اگر فقط به عنوان شاهد یا حاضر در جلسه امضا کرده باشد، الزاماً شرط داوری ایجاد نشده است. اما اگر رسماً به عنوان داور تعیین شده، بهتر است ابتدا همین مسیر طی شود.

در مورد پرونده قبلی ازنا نیز باید متن تصمیمی که بعد از لایحه شما صادر شده بررسی شود. اگر صرفاً دادخواست قبلی را مسترد کرده‌اید و پرونده با قرار مناسب مختومه شده، معمولاً مانع مطالبه حقوق ناشی از قرارداد جدید و تخلف جدید نیست؛ به‌خصوص اینکه سبب مطالبه فعلی، توافق جدیدی است که بعداً تنظیم کرده‌اید. اما اگر گزارش اصلاحی یا رأی خاصی صادر شده باشد، اثر آن متفاوت است و باید متن تصمیم دیده شود.

پس فعلاً شکایت جدید عجولانه ثبت نکنید. اگر موعد قرارداد گذشته و پرداخت نشده است، مرحله بعد شما این باشد: اعلام رسمی تخلف به خریدار + ارجاع رسمی اختلاف به داور + مطالبه رأی درباره استرداد موتور و مبلغ خسارت مطابق قرارداد جدید. اگر داور از رسیدگی امتناع کند، مدت داوری منقضی شود یا اساساً شرط داوری معتبر و قابل اجرا نباشد، آن زمان مسیر دادگاه مطرح می‌شود.

چون فرمودین یک داور هم انتخاب کردیم من تصور کردم در قرارداد تعیین شده حالا که در قولنامه به عنوان داور تعیین نشده که به عقیده من اگر تصورتان این است که همدست بودن، بهتر شد که تعیین نشده و فقط باعث اتلاف وقت میشد، بنابراین اگر طرف مقابل تعهدات خود را انجام نداده، می‌توانید از مسیر قانونی اقدام کنید.

در مورد اینکه رسیدگی در تهران انجام شود، صرف اینکه معامله در تهران یا منزل صاحبکار او انجام شده، به تنهایی همیشه تعیین‌کننده صلاحیت دادگاه نیست. برای تعیین دادگاه صالح باید به قواعد صلاحیت محلی توجه کرد؛ معمولاً دادگاه محل اقامت خوانده ملاک است، اما در برخی دعاوی قراردادی امکان طرح دعوا در محل انعقاد قرارداد یا محل انجام تعهد نیز قابل بررسی است.

برای اثبات اینکه معامله در تهران انجام شده، بهتر است مدارک موجود را جمع کنید؛ مانند آدرس تهران که در قولنامه یا مدارک معامله درج شده؛ پیام‌ها و مکاتباتی که محل معامله را نشان می‌دهد؛ شهادت افرادی که هنگام معامله حضور داشته‌اند و رسیدها، پرداخت‌ها یا هر مدرکی که ارتباط معامله با تهران را ثابت کند.

در اظهارنامه می‌توانید آدرس تهران و محل انجام معامله را ذکر کنید، اما صرف نوشتن آدرس در اظهارنامه به تنهایی باعث قطعی شدن صلاحیت دادگاه تهران نمی‌شود؛ اظهارنامه بیشتر برای اعلام رسمی مطالبه و ایجاد سابقه است.

پیشنهاد عملی این است که ابتدا یک اظهارنامه برای طرف مقابل ارسال کنید و در آن انجام نشدن تعهدات قراردادی را اعلام کنید؛ تحویل موتور و جبران خسارات قراردادی و قانونی را مطالبه کنید؛ مهلت مشخص برای انجام تعهد بدهید و اعلام کنید در صورت عدم اقدام، از طریق مراجع قضایی پیگیری خواهید کرد.

پس از پایان مهلت اظهارنامه، اگر اقدامی نکردند، با توجه به مدارک موجود دادخواست خود را ثبت کنید. بهتر است قبل از اقدام نهایی متن قولنامه و بند مربوط به داوری و آدرس طرفین بررسی شود تا مشخص شود بهترین حوزه قضایی کدام است.

منظور از مدارک این نیست که بعد از اظهارنامه حتماً باید مدرک جدیدی تهیه کنید؛ منظور این است که بعد از اظهارنامه در صورتی که اون شخص تعهد خود را عمل نکند، شما مجبور می شوید دادخواست بدهید و باید بتوانید ادعاهای خود را ثابت کنید.

یک نکته مهم این است که اظهارنامه خودش دادخواست یا اقدام قضایی برای گرفتن حق شما نیست؛ بلکه یک اقدام رسمی است که شما به وسیله آن، موضوعی را به طرف مقابل اعلام و مطالبه می‌کنید تا بعداً بتوانید در دادگاه نشان دهید که قبل از طرح دعوا، موضوع را رسماً به او اعلام کرده‌اید و فرصت انجام تعهد داده‌اید. در نتیجه در اظهارنامه آدرس اهمیتی ندارد، در ثنا شخص مقابل قابل مشاهده خواهد بود. شما اسم و کد ملی این شخص را بدهید کافیست.

در اظهارنامه می‌توانید همان آدرس تهران که معامله در آن انجام شده را درج کنید و توضیح دهید که معامله در آن محل انجام شده است. کد پستی اگر دارید بهتر است درج شود، اما صرف داشتن یا نداشتن کد پستی به تنهایی تعیین‌کننده صلاحیت دادگاه نیست؛ مهم این است که بتوانید ارتباط معامله با آن محل را نشان دهید.

بعد از ارسال اظهارنامه و پایان مهلتی که در آن تعیین می‌کنید (مثلاً 5 روز)، اگر طرف مقابل اقدامی نکرد یا به این اظهارنامه پاسخی نداد، می‌توانید با همین مدارک دادخواست خود را ثبت کنید. متن اظهارنامه خدمت شما:

موضوع اظهارنامه:
مطالبه انجام تعهدات قراردادی، تحویل موتور، انتقال قانونی و جبران خسارات ناشی از عدم انجام تعهد

با سلام؛

احتراماً به استحضار می‌رساند اینجانب به موجب مبایعه‌نامه مورخ ............ اقدام به خرید یک دستگاه موتورسیکلت با مشخصات ............ از جنابعالی نموده‌ام. معامله مذکور در شهر تهران و با حضور و اطلاع اشخاص مرتبط انجام شده و مقرر گردید اقدامات لازم جهت انتقال قانونی، انجام تشریفات مربوط به تعویض پلاک و تحویل کامل مورد معامله انجام شود.

با وجود انجام تعهدات خود از جمله پرداخت وجه مورد توافق، جنابعالی تاکنون نسبت به انجام کامل تعهدات قراردادی، فراهم نمودن مقدمات انتقال و تحویل مورد معامله اقدام مؤثر و قانونی انجام نداده‌اید و این موضوع موجب ورود خسارات مالی و محرومیت اینجانب از استفاده از مال خریداری‌شده گردیده است.

همچنین مطابق مفاد قرارداد، برای عدم انجام تعهدات قراردادی، مسئولیت و خسارات مقرر پیش‌بینی شده است که مطالبه آن برای اینجانب محفوظ می‌باشد.

لذا به موجب این اظهارنامه رسماً از شما درخواست و مطالبه می‌نمایم ظرف مدت .... روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه نسبت به انجام کامل تعهدات خود شامل:

۱- انجام اقدامات لازم جهت انتقال قانونی و تکمیل تشریفات مربوط به موتورسیکلت؛
۲- تحویل مورد معامله به اینجانب؛
۳- جبران کلیه خسارات ناشی از عدم انجام تعهدات قراردادی، از جمله خسارات مقرر در قرارداد و هزینه‌های واردشده؛

اقدام نمایید.

بدیهی است در صورت عدم اقدام در مهلت مقرر، اینجانب بدون نیاز به اخطار مجدد از طریق مراجع قضایی صالح اقدام نموده و علاوه بر اصل خواسته، کلیه خسارات قانونی، قراردادی، هزینه‌های دادرسی و سایر ضرر و زیان‌های وارده را نیز مطالبه خواهم نمود و مسئولیت آثار ناشی از عدم انجام تعهدات بر عهده جنابعالی خواهد بود.

این اظهارنامه صرفاً جهت اعلام رسمی مطالبه، حفظ حقوق قانونی و ایجاد سابقه قضایی ارسال می‌گردد.

با احترام
نام و نام خانوادگی اظهارکننده: ............
تاریخ: ............
امضاء: ............

نکته مهم هم توجه داشته باشید که اظهارنامه خودش باعث نمی‌شود دادگاه تهران حتماً صالح شود؛ فقط یک دلیل و سابقه رسمی ایجاد می‌کند که شما قبل از طرح دعوا، مطالبه خود را اعلام کرده‌اید. برای صلاحیت تهران باید در زمان ثبت دادخواست، علاوه بر آدرس، به محل انعقاد قرارداد یا سایر جهات قانونی صلاحیت هم استناد شود.

چون موتور مربوط به تسهیلات بانکی است و اقساط عقب‌افتاده دارید، خریدار می‌تواند همین موضوع را در دادگاه علیه شما مطرح کند و بگوید امکان انتقال رسمی موتور در موعد مقرر محل اشکال بوده است. اما اینکه بانک گفته «خرید و فروش غیرقانونی است» به این معنا نیست که قولنامه شما خودبه‌خود باطل شده یا خریدار حق دارد هم موتور را نگه دارد و هم ۴۰ میلیون باقی‌مانده را نپردازد.

نکته‌ای که الان به نفع شماست این است که طبق توضیحتان در خود قولنامه نوشته‌اید موتور هنوز ۲۵ ماه قسط دارد و انتقال سند هم پس از همان مدت انجام می‌شود. اگر واقعاً متن قرارداد همین را نشان بدهد، خریدار نمی‌تواند به‌راحتی بگوید از اقساط و وضعیت موتور بی‌خبر بوده است. دادگاه باید دقیقاً همان بندهای قولنامه را کنار هم بگذارد و مشخص کند پرداخت اقساط بانکی طبق قرارداد بر عهده چه کسی بوده و شما چه زمانی متعهد به انتقال سند شده‌اید.

حتی اگر موتور در رهن یا وثیقه بانک باشد، اصل موضوع کمی پیچیده‌تر از «فروش آن کاملاً باطل است» است. ماده ۷۹۳ قانون مدنی تصرف منافی حقوق مرتهن را بدون اجازه او محدود کرده، اما رأی وحدت رویه ۸۳۲ دیوان عالی کشور نیز تصریح کرده که مالکیت مال مرهونه همچنان برای راهن باقی می‌ماند و در شرایطی معامله با حفظ حقوق بانک و سپس فک رهن قابل ترتیب اثر است. بنابراین باید قرارداد تسهیلات بانک تجارت دیده شود تا مشخص شود خود این موتورسیکلت وثیقه است یا فقط بابت تسهیلات بدهکار هستید و تضمین دیگری وجود دارد.

اما درباره سفته، با توضیح جدید دیگر توصیه نمی‌کنم سفته ۷۰ میلیونی را به عنوان «۷۰ میلیون طلب پرداخت‌نشده» اجرا بگذارید؛ چون خودتان می‌گویید خریدار ۳۰ میلیون از ثمن را پرداخت کرده است. اگر این سفته بابت تضمین همان ثمن ۷۰ میلیونی بوده، خریدار می‌تواند رسید یا مدرک پرداخت ۳۰ میلیون را ارائه کند و نسبت به مازاد اعتراض کند. اصل سفته در دست شما دلیل مهمی بر بدهی است، ولی بدهکار هم می‌تواند پرداخت بخشی از دین را ثابت کند. در وضعیت فعلی، مطالبه ۴۰ میلیون باقیمانده با استناد به قولنامه و سفته، از مطالبه کل ۷۰ میلیون قابل دفاع‌تر است.

در مورد پس گرفتن خود موتور، این قسمت سخت‌تر شده؛ چون اولاً شما آن را با قرارداد فروش تحویل داده‌اید و ثانیاً خریدار اول آن را به شخص دیگری فروخته است. در یک بیع صحیح، اصل بر این است که با وقوع معامله مالکیت منتقل می‌شود و صرف اینکه بخشی از ثمن پرداخت نشده، معامله خودکار از بین نمی‌رود. بنابراین اگر در قولنامه شرط نکرده باشید که «در صورت عدم پرداخت باقی ثمن، فروشنده حق فسخ و استرداد موتور دارد» یا اینکه انتقال مالکیت را صریحاً منوط به پرداخت کامل کرده باشید، مسیر اصلی شما ممکن است مطالبه همان ۴۰ میلیون باشد، نه پس گرفتن موتور.

البته اگر در قولنامه شرط فسخ یا شرط مشخصی درباره عدم پرداخت وجود داشته باشد، وضعیت کاملاً فرق می‌کند؛ مخصوصاً حالا که موتور به ثالث منتقل شده است. برای همین متن دقیق دو بندی که گفتید یکی اقساط را به عهده خریدار و جای دیگر به عهده شما گذاشته، تعیین‌کننده است. ممکن است اصلاً تعارض واقعی وجود نداشته باشد و یک بند مربوط به اقساط بانکی و دیگری مربوط به ثمن معامله باشد.

درباره ترستان از مراجعه به دادگاه هم، صرف بدهی عقب‌افتاده بانکی یا اینکه خریدار به بانک مراجعه کرده، باعث نمی‌شود با ورود شما به دادگاه خودکار بازداشت شوید. اگر بانک علیه شما پرونده قضایی، اجراییه یا دستور جلبی گرفته باشد، موضوع باید جداگانه بررسی شود. قبل از مراجعه، قسمت «ابلاغیه‌ها» و «پرونده‌های من» در ثنا را دقیق بررسی کنید و ببینید پرونده‌ای از طرف بانک تجارت یا اجراییه‌ای علیه شما ثبت شده یا خیر. اگر هیچ ابلاغ یا پرونده‌ای ندیده‌اید، صرف حدس اینکه بانک با خریدار هماهنگ کرده و حکم جلب گرفته، دلیل کافی برای نرفتن به پرونده خودتان نیست.

اینکه پرونده شما به شورای حل اختلاف ازنا رفته هم الزاماً به این معنا نیست که شورا قرار است درباره اصل حق شما حکم بدهد. طبق قانون جدید، شورا عمدتاً برای صلح و سازش عمل می‌کند و رسیدگی قضایی در صلاحیت دادگاه صلح است. اگر پرونده از مرجع قضایی برای سازش به شورا رفته باشد و توافق نشود، موضوع برای ادامه رسیدگی به مرجع قضایی برمی‌گردد.

در وضعیت فعلی من بدون دیدن قولنامه، دعوای جدیدی با عنوان «استرداد موتور» ثبت نمی‌کردم و سفته را هم برای کل ۷۰ میلیون اجرا نمی‌گذاشتم. اول باید همان دو بند متناقض قولنامه دیده شود. متنشان را دقیقاً کلمه‌به‌کلمه اینجا بنویسید؛ مخصوصاً بند مربوط به «۲۵ ماه اقساط»، بند مربوط به «انتقال سند» و بندی که می‌گویید با ترفند پرداخت اقساط را به عهده شما گذاشته است. از روی همان متن می‌شود مشخص کرد بهتر است برای ۴۰ میلیون اقدام کنید، فسخ و پس گرفتن موتور را بخواهید، یا دفاع دیگری در پرونده ازنا مطرح کنید.

این بار هم زمان پرداخت ۴۰ میلیون مشخص شده، هم برای عدم پرداخت ضمانت تعیین کرده‌اید و هم شخص معینی را به‌عنوان داور نوشته‌اید. اما اگر شرط داوری معتبر باشد، اینکه مستقیم یک دعوای جدید در دادگاه مطرح کنید ممکن است باعث شود خریدار به وجود شرط داوری ایراد کند. قانون اجازه داده طرفین اختلاف قراردادی خود را به داور مشخص ارجاع دهند.

نکته مهم این است که اگر صاحبکار خریدار در قرارداد واقعاً به عنوان «داور» تعیین شده و داوری را قبول کرده باشد، بهتر است ابتدا از همان داور رأی بگیرید. اظهارنامه‌ای که برای او فرستاده‌اید اقدام خوبی است. اگر مدت داوری در قرارداد تعیین نشده باشد، قانون اصولاً مدت داوری را سه ماه از زمانی می‌داند که موضوع اختلاف به داور ابلاغ شده و شرایط شروع داوری فراهم شده باشد. انتخاب‌کننده نیز باید قبولی داور را گرفته باشد.

اگر داور رأی بدهد، دیگر معمولاً لازم نیست دوباره دعوای اصلی را از صفر علیه خریدار مطرح کنید. رأی باید به طرفین ابلاغ شود و اگر خریدار ظرف ۲۰ روز آن را اجرا نکند، می‌توانید از دادگاه صالح درخواست صدور اجراییه رأی داوری کنید. بنابراین رأی داور فقط یک «مدرک کمکی» در دادخواست بعدی نیست؛ اگر درست و در حدود اختیارش صادر شده باشد، خودش قابلیت اجرا دارد.

اگر داور صریحاً بگوید حاضر به داوری نیست یا نتواند رسیدگی کند و در قرارداد هم داور جایگزینی پیش‌بینی نشده باشد، آن وقت اختلاف به دادگاه برمی‌گردد. ماده ۴۶۳ دقیقاً همین وضعیت را پیش‌بینی کرده است. پس اگر صاحبکار خریدار جواب اظهارنامه را نمی‌دهد، بهتر است مستند کنید که از او درخواست رسیدگی کرده‌اید؛ وضعیت امضا و قبولی او به عنوان داور هم مهم است.

یک نکته زمانی هم الان دارید که نباید از قلم بیفتد: امروز ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ است. قسطی که سررسیدش ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ بوده گذشته، ولی قسط دوم که نوشته‌اید ۱۴۰۵/۰۷/۲۰ هنوز سررسید نشده است. بنابراین فعلاً نمی‌توانید بگویید هر دو قسط سررسید شده و پرداخت نشده‌اند. اگر در قرارداد نوشته‌اید «در صورت عدم پرداخت هر یک از اقساط در موعد، ۳۰ میلیون خسارت محسوب و موتور مسترد شود»، همان عدم پرداخت قسط اول ممکن است برای فعال شدن شرط کافی باشد. اما اگر نوشته‌اید فقط در صورت عدم پرداخت کل ۴۰ میلیون تا پایان موعد، باید موتور را برگرداند، ممکن است لازم باشد تا ۲۰ مهر صبر کنید. عبارت دقیق همین بند تعیین‌کننده است.

درباره اینکه رسیدگی در تهران باشد: چون موتور مال منقول است و اختلاف هم ناشی از قرارداد است، علاوه بر محل اقامت خریدار، قانون اجازه داده دعوا در محل انعقاد قرارداد یا محلی که تعهد باید در آن انجام می‌شده مطرح شود. بنابراین اگر قرارداد دوم را در تهران نوشته و امضا کرده‌اید، یا در قرارداد محل پرداخت ۴۰ میلیون یا اجرای تعهد را تهران تعیین کرده‌اید، برای طرح موضوع در تهران مبنای قانونی دارید. اینکه خود شما ساکن تهران باشید به‌تنهایی کافی نیست.

همین موضوع درباره اجرای رأی داور هم اهمیت دارد؛ ماده ۴۸۸ اجرای رأی را به دادگاهی سپرده که صلاحیت رسیدگی به اصل اختلاف را دارد. پس اگر بتوانید بر اساس محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد صلاحیت تهران را اثبات کنید، احتمالاً برای اجرای رأی داوری هم می‌توانید از تهران اقدام کنید.

با توضیح جدید، چند نکته به نفع شما اضافه شده، اما قبل از تنظیم دادخواست باید یک تفکیک مهم انجام شود؛ چون الان دو موضوع همزمان وجود دارد یکی عدم پرداخت اقساط و اجرای شرط قراردادی (۳۰ میلیون خسارت و استرداد موتور) و دیگری ادعای خریدار درباره الزام شما به انتقال سند.

نکته مثبت برای شما این است که در قولنامه دوم، برخلاف قبل، تکلیف پرداخت ۴۰ میلیون و زمان آن مشخص شده و حتی برای عدم پرداخت قسط اول ضمانت تعیین کرده‌اید. همچنین وجود داور مشخص و شاهدی که هنگام توافق حضور داشته، می‌تواند در اثبات توافقات شما کمک کند. اینکه شورای حل اختلاف ازنا هم به دلیل محل انعقاد معامله موضوع را در صلاحیت خود ندانسته و به تهران ارجاع داده، می‌تواند یک قرینه برای مطرح کردن بحث صلاحیت تهران باشد؛ اما بهتر است صرفاً به آن تکیه نکنید، چون تصمیم یک مرجع در یک پرونده لزوماً همیشه برای پرونده دیگر الزام‌آور نیست. باید در دادخواست، محل انعقاد قرارداد و محل انجام تعهدات را هم مطرح کنید.

اما درباره داوری، اگر در قرارداد شخصی را به عنوان داور تعیین کرده‌اید، بهتر است قبل از طرح دعوای اصلی وضعیت داوری را روشن کنید. شما اظهارنامه فرستاده‌اید و اگر داور از رسیدگی خودداری کند یا رأی ندهد، این موضوع را می‌توانید مستند کنید. در صورتی که داور تعیین‌شده نتواند یا نخواهد رسیدگی کند و شرایط قانونی داوری فراهم نباشد، امکان مراجعه به دادگاه بررسی می‌شود.

در مورد اینکه خریدار بعد از خرید موتور، بابت بدهی اقساط بانکی شما شکایت کرده، این موضوع لزوماً باعث از بین رفتن تعهد خودش در پرداخت ثمن معامله نمی‌شود. اگر در قولنامه صراحتاً نوشته شده موتور دارای ۲۵ قسط است و خریدار با اطلاع از این موضوع معامله کرده، باید این موضوع در دفاع شما مطرح شود. البته باید متن دقیق قرارداد دیده شود که آیا مسئولیت پرداخت اقساط بانکی بر عهده چه کسی گذاشته شده است.

خواسته شما بسته به متن دقیق قرارداد می‌تواند چیزی شبیه این باشد صدور حکم بر تأیید فسخ/انحلال معامله (در صورت وجود شرط فسخ در قرارداد)، الزام خوانده به استرداد موتورسیکلت موضوع قرارداد، محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ ۳۰ میلیون تومان بابت وجه التزام قراردادی، و مطالبه خسارات دادرسی و سایر هزینه‌های قانونی با استناد به قرارداد و شهادت شهود.

اگر نیاز دارید که دادخواست را ما بر اساس پرونده برایتان تنظیم کنیم در پیام بعدی بفرمایید تا در این مورد صحبت کنیم. با تشکر

با توجه به سابقه‌ای که از پرونده گفتید، این موضوع جدید می‌تواند برای دفاع شما مهم باشد، اما باید با احتیاط مطرح شود. صرف اینکه در قولنامه دوم بندی به ضرر شما آمده و شما آن را دقیق نخوانده‌اید، معمولاً به‌تنهایی «فریب در معامله» محسوب نمی‌شود؛ چون دادگاه اصل را بر این می‌گذارد که طرفین قرارداد را مطالعه و با آگاهی امضا کرده‌اند. اما اگر بتوانید ثابت کنید که در تنظیم قولنامه دوم شرایطی ایجاد شده که شما عملاً از مفاد مهم قرارداد بی‌اطلاع مانده‌اید یا طرف مقابل با سوءاستفاده از اعتماد شما باعث درج تعهدی برخلاف توافق قبلی شده، موضوع می‌تواند قابل بررسی باشد.

نکته مهم برای شما این است که فقط روی ادعای «من حواسم نبود» تکیه نکنید. نقطه قوی‌تر شما مقایسه دو قولنامه است. اگر در قولنامه اول صراحتاً یا با قرائن، پرداخت اقساط بر عهده خریدار بوده و در قولنامه دوم برخلاف آن بدون توضیح و توافق واقعی تغییر کرده، باید این تناقض را به دادگاه نشان دهید. همچنین اینکه داور همان شخص نزدیک به خریدار بوده، به‌تنهایی اثبات تبانی یا فریب نیست، ولی می‌تواند به عنوان یک قرینه مطرح شود که چرا شما به متن جدید اعتماد کرده‌اید؛ مخصوصاً اگر او هنگام تنظیم قرارداد نقش راهنما یا واسطه داشته باشد.

بهتر است هر دو قولنامه را ارائه کنید و توضیح دهید که قرارداد دوم در ادامه اختلافات قبلی و برای حل مشکل تنظیم شده، نه اینکه شما قصد داشته باشید مسئولیت اقساط را بپذیرید. اگر پیام، شاهد یا هر مدرکی دارید که نشان دهد توافق واقعی همچنان این بوده که اقساط مربوط به خریدار باشد، ارزش آن بیشتر از صرف مقایسه متن‌هاست.

در مورد «فریب در معامله» هم باید دقت کنید که دادگاه معمولاً دنبال این است که آیا طرف مقابل با رفتار یا اظهارات خلاف واقع شما را به امضای قرارداد رسانده یا خیر. اگر ثابت شود یک بند مهم برخلاف توافق قبلی مخفیانه یا با توضیح نادرست وارد قرارداد شده، استدلال شما قوی‌تر می‌شود؛ اما اگر فقط اختلاف برداشت از متن قرارداد باشد، ممکن است دادگاه آن را اختلاف قراردادی بداند نه فریب.

در حال حاضر به نظرم بهترین مسیر این است که در دفاع یا دادخواست خودتان، هر دو قولنامه را کنار هم بگذارید و روی «تعارض مفاد قراردادها، نحوه تنظیم قرارداد دوم، نقش داور، و قصد واقعی طرفین» تمرکز کنید، نه اینکه صرفاً بگویید فریب خوردم.

به‌طور کلی صرف اینکه احتمال می‌دهید حکم جلب داشته باشید، باعث نمی‌شود بتوانید همیشه شخص دیگری را به جای خودتان به دادگاه بفرستید. اگر پرونده حقوقی باشد، می‌توانید با دادن وکالت به وکیل دادگستری یا در بعضی موارد با نماینده قانونی (اگر شرایط آن وجود داشته باشد) پیگیری را انجام دهید؛ اما فرستادن یک شخص عادی به جای خودتان معمولاً جای حضور شخص اصیل را نمی‌گیرد، مگر اینکه قانوناً اختیار نمایندگی داشته باشد.

اگر پرونده‌ای است که حضور شخص شما لازم باشد، مثلاً برای ادای توضیح، اقرار، تحقیق یا مواردی که دادگاه حضور شما را ضروری بداند، ممکن است دادگاه حضور خودتان را بخواهد و حضور شخص دیگر کافی نباشد.

در مورد نگرانی از حکم جلب هم باید دقت کنید که حکم جلب مربوط به همان پرونده یا اجرای حکم خاص خودش است و صرف حضور در یک دادگاه دیگر لزوماً به معنی بازداشت شدن نیست؛ مگر اینکه دستور جلب فعال وجود داشته باشد و در سامانه‌های مربوط قابل اجرا باشد.

صرف اینکه اقساط وام شما عقب افتاده و حساب بانکی‌تان مسدود شده، به این معنا نیست که حتماً برای شما دستور جلب صادر شده است. مسدودی حساب می‌تواند در نتیجه اقدام اجرایی برای وصول بدهی، از جمله توقیف حساب از طریق اجرای احکام یا مرجع اجرایی مربوط، انجام شده باشد.

برای اینکه مشخص شود آیا پرونده قضایی و دستور جلبی علیه شما وجود دارد یا خیر، ابتدا باید ابلاغیه‌ها و سوابق پرونده‌تان در سامانه ثنا بررسی شود. اگر پیام، ابلاغیه یا اطلاعاتی درباره علت مسدودی حساب دارید، آن را نیز بررسی کنید تا مشخص شود مسدودی از طرف کدام مرجع انجام شده است و اگر دستور جلبی هم صادر شده باشد در آنجا قابل مشاهده است.

در پرونده‌های مالی، صرف عقب افتادن اقساط به‌تنهایی به معنی صدور جلب نیست و صدور دستور جلب شرایط و مراحل قانونی خاص خود را دارد. در خصوص پذیرش وکالت نیز می‌توانید از طریق مسیر ارتباطی ایجادشده، موضوع را مطرح و استعلام لازم را دریافت کنید.

مخاطب محترم آقای ...............

با سلام؛

احتراماً به اطلاع می‌رساند به موجب قرارداد مورخ ............ که فی‌مابین اینجانب و جنابعالی در خصوص یک دستگاه موتورسیکلت به مشخصات ............ تنظیم گردید، مقرر شد جنابعالی نسبت به پرداخت مبلغ باقی‌مانده ثمن معامله به مبلغ ۴۰ میلیون تومان در دو مرحله طبق سررسیدهای تعیین‌شده در قرارداد، یعنی تاریخ‌های ۱۴۰۵/۰۶/۲۰ و ۱۴۰۵/۰۷/۲۰ اقدام نمایید.

همچنین در قرارداد تصریح گردیده است که در صورت عدم انجام تعهدات مالی و عدم پرداخت در موعد مقرر، آثار قراردادی از جمله استرداد موتورسیکلت و پرداخت مبلغ ۳۰ میلیون تومان بابت خسارت/وجه التزام ناشی از عدم انجام تعهد بر عهده شما خواهد بود.

با وجود فرارسیدن موعد پرداخت و انجام نشدن تعهد قراردادی از سوی جنابعالی، تاکنون نسبت به پرداخت مبلغ مورد توافق اقدام نکرده‌اید و این امر موجب ورود خسارت و تضییع حقوق اینجانب شده است.

لذا به موجب این اظهارنامه رسماً از شما درخواست و مطالبه می‌گردد ظرف مدت ۳ روز از تاریخ ابلاغ این اظهارنامه نسبت به انجام کامل تعهدات قراردادی و پرداخت مبلغ مورد توافق اقدام نمایید.

بدیهی است در صورت عدم اقدام در مهلت مقرر، اینجانب با استناد به مفاد قرارداد و شروط پیش‌بینی‌شده، نسبت به اعمال حقوق قانونی و قراردادی خود از جمله درخواست فسخ قرارداد، مطالبه استرداد موتورسیکلت، مطالبه مبلغ ۳۰ میلیون تومان وجه التزام/خسارت قراردادی و سایر خسارات قانونی از طریق مراجع صالح قضایی اقدام خواهم نمود و مسئولیت کلیه آثار ناشی از عدم انجام تعهدات بر عهده جنابعالی خواهد بود.

این اظهارنامه به منزله اعلام رسمی تخلف قراردادی، مطالبه انجام تعهد و حفظ کلیه حقوق قانونی اینجانب ارسال می‌گردد.

با احترام
نام و نام خانوادگی: ............
تاریخ: ............
امضاء: ............