اعتبار هبه‌ نامه دستی برای تقسیم اموال بعد از فوت

با سلام؛

چون در برگه‌ها نوشته شده اموال «بعد از فوت» به هرکدام از فرزندان برسد، دادگاه ممکن است اصلاً آن را هبه واقعی نداند و ماهیتش را «وصیت» تلقی کند. هبه طبق ماده ۷۹۸ قانون مدنی باید در زمان حیات انجام شود و مال هم به شخص تحویل و در اختیار او قرار بگیرد؛ اگر قبل از تحویل، پدر فوت کند، هبه کامل نمی‌شود. بنابراین صرف اینکه برگه در بنگاه نوشته شده و مهر املاک دارد، آن را به سند رسمی یا انتقال قطعی مالکیت تبدیل نمی‌کند.

اما این نوشته‌ها کاملاً بی‌ارزش هم نیستند. اگر دادگاه آنها را وصیت بداند، وصیت اصولاً تا یک‌سوم ترکه بدون اجازه سایر ورثه قابل اجراست و نسبت به بیش از یک‌سوم، رضایت وراث اهمیت پیدا می‌کند. رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور هم پذیرفته که وصیت‌نامه عادی نسبت به سهم وارثی که آن را تأیید کرده می‌تواند اثر داشته باشد. اینکه هر وارث فقط برگه مربوط به خودش را امضا کرده و برگه بقیه را امضا نکرده، ممکن است بعداً باعث اختلاف شود و نمی‌توان گفت همه ورثه تقسیم کلی اموال را تأیید کرده‌اند.

اگر پدرتان هنوز در قید حیات است، مطمئن‌ترین کار این است که همین حالا تکلیف را رسمی کند؛ اگر واقعاً می‌خواهد خانه یا مغازه مشخصی از همین الان مال هر فرزند باشد، انتقال رسمی انجام دهد، و اگر می‌خواهد مالکیت تا زمان فوت برای خودش بماند، وصیت‌نامه رسمی و دقیق تنظیم کند. مخصوصاً برای املاک، با مقررات جدید ثبت رسمی، تکیه کردن صرف به یک برگه دستی می‌تواند بعداً دردسر جدی ایجاد کند.

اگر متن یکی از همین هبه‌نامه‌ها را بفرستید، مخصوصاً جمله‌ای که درباره «بعد از فوت» نوشته شده، می‌شود دقیق‌تر گفت این نوشته از نظر حقوقی بیشتر هبه است یا وصیت و آیا بعداً می‌شود بر اساسش همان ملک مشخص را مطالبه کرد.