مطالبه اجاره مغازه بعد از فوت مستأجر
باسلام یک باب مغازه طبق سندرسمی درسال 47 پدربزرگم اجاره کرده که درآن قید شده یک سال شمسی ودرصورت تخلف مستاجر ده روز موعدو این ملک تاسال 67 که پدربزرگم فوت کنه دایربوده و ازسال 67 بسته شده وطی تماس با موجرجهت تعیین تکلیف هیچ جوابی اخذنشده وهمینطوربلاتکلیف باقی مانده تابه امروزکه طی سه اظهارنامه ازوراث تقاضای اجاره بها از اول تا الان دادندو اگروراث وکالت بلاعزل و مغازه تحویل بدهندومبلغ ودیعه نخواهند آنها هم صرفنظرمیکنند از شکایتشان،آیامغازه ای که بعدازفوت بسته بوده باید اجاره پرداخت بشه و الان به عنوان یک ورثه مستاجر چکارباید کرد که حق قانونی ما ضایع نشود . باتشکر
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
اینجا نباید عجولانه وکالت بلاعزل بدهید یا مغازه را تحویل دهید؛ چون ممکن است با یک امضا، هر حقی که از اجاره قدیمی، سرقفلی، حق کسب و پیشه یا ودیعه احتمالی وجود دارد از بین برود. از طرف دیگر، بسته بودن مغازه بعد از فوت پدربزرگ هم الزاماً شما را از همه اجاره‌بها معاف نمی‌کند؛ چون اگر رابطه اجاره ادامه داشته و ورثه ملک را در تصرف حقوقی خود نگه داشته باشند، موجر می‌تواند اجرت یا اجاره‌بهای ایام بعد را مطالبه کند، اما مقدار و مبنای آن باید دقیق بررسی شود.
در اجاره‌های قدیمی مغازه، مخصوصاً اجاره سال ۱۳۴۷، موضوع فقط اجاره‌بها نیست. ممکن است قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۵۶ و حق کسب و پیشه مطرح باشد. اگر پدربزرگ شما مستأجر تجاری بوده و رابطه اجاره قانونی ادامه پیدا کرده باشد، ورثه مستأجر ممکن است نسبت به حق کسب و پیشه یا حقوق ناشی از رابطه استیجاری حق داشته باشند؛ حتی اگر مغازه سال‌ها تعطیل بوده باشد. البته تعطیلی طولانی، عدم پرداخت اجاره و عدم فعالیت می‌تواند برای موجر دستاویز دعوای تخلیه یا مطالبه اجور باشد.
اینکه موجرها گفته‌اند اگر وکالت بلاعزل بدهید، مغازه را تحویل دهید و ودیعه نخواهید، از شکایت صرف‌نظر می‌کنند، نشان می‌دهد احتمالاً خودشان هم می‌دانند موضوع فقط طلب اجاره نیست و ممکن است شما حقوقی نسبت به محل داشته باشید. بنابراین قبل از هر توافق، باید اصل سند اجاره سال ۴۷، وضعیت مالکیت موجر، میزان اجاره‌بهای مقرر، وجود یا نبود ودیعه/سرقفلی، سوابق پرداخت اجاره، وضعیت تصرف کلید، و اینکه از سال ۶۷ چه کسی عملاً مغازه را در اختیار داشته بررسی شود.
اقدام درست شما این است که در پاسخ اظهارنامه، بدون پذیرش بدهی، اعلام کنید آماده تعیین تکلیف قانونی هستید اما ادعای اجاره‌بها از سال ۶۷ تا امروز و درخواست وکالت بلاعزل و اسقاط حقوق را قبول ندارید و حقوق احتمالی ورثه مستأجر محفوظ است. سپس اگر موجر دادخواست داد، در همان پرونده دفاع کنید و اگر لازم شد، شما هم دادخواست «تعیین تکلیف رابطه استیجاری و حقوق مستأجر/ورثه مستأجر» یا مطالبه حق کسب و پیشه و سرقفلی احتمالی را مطرح کنید.
پس فعلاً نه وکالت بلاعزل بدهید، نه رسید تحویل بدون قید حقوق امضا کنید، نه بنویسید ودیعه یا سرقفلی ندارید. اول مدارک را بررسی کنید و اگر بنا به تحویل باشد، باید در صورتجلسه رسمی نوشته شود تحویل بدون اسقاط حقوق و با حفظ حق مطالبه حقوق قانونی ورثه مستأجر انجام میشود.