جلوگیری از سوءاستفاده از اموال پدر سالمند و اعتبار وکالت‌ نامه

با سلام؛

شرایطی که توضیح داده اید جدی است. زیرا اگر پدرتان بعد از سکته دچار اختلال حافظه و کاهش قدرت تشخیص شده باشد و در همین وضعیت وکالت‌نامه گسترده‌ای برای فروش یا انتقال اموال امضا کند، بعداً ممکن است اثبات اینکه هنگام امضا توان تصمیم‌گیری نداشته دشوار شود. اما از طرف دیگر، صرف سکته یا فراموشکاری به معنی محجور بودن پدر نیست و اگر هنگام تنظیم وکالت‌نامه از سلامت عقل و قدرت تشخیص برخوردار باشد، می‌تواند شخصاً به هر فردی از جمله پسرتان وکالت بدهد.

یک نکته مهم این است که تا زمانی که پدر شما زنده است، شما و برادرتان «سهم‌الارث» از اموال او ندارید و اموال متعلق به خود پدر است؛ بنابراین برادرتان نمی‌تواند بگوید شما مالک سهمی هستید یا نیستید، چون هنوز ارثی ایجاد نشده است. در عین حال، وکیل شدن برادرتان نیز به معنی مالک شدن او بر اموال پدر نیست و فقط در حدود اختیاراتی که در وکالت‌نامه نوشته شده می‌تواند اقدام کند.

اگر واقعاً نگران هستید که پدرتان توان تشخیص و اداره امور مالی را از دست داده و ممکن است از وضعیت او سوءاستفاده شود، راهکار قانونی این است که وضعیت سلامت ذهنی ایشان از طریق پزشکی و در صورت لزوم پزشکی قانونی بررسی شود و اگر واقعاً فقدان اهلیت وجود داشته باشد، از طریق دادگاه موضوع «اثبات حجر و تعیین قیم» پیگیری شود. در این صورت دیگر اداره اموال بر اساس وکالت عادی انجام نمی‌شود و اقدامات مالی تحت نظارت قانونی قرار می‌گیرد.

اگر هم برادرتان در زمانی که پدرتان قدرت تشخیص نداشته، وکالت‌نامه گرفته یا اموالی را منتقل کرده باشد، بعداً امکان اعتراض به اعتبار آن اقدامات وجود دارد؛ ولی باید عدم اهلیت پدر در زمان همان امضا یا معامله اثبات شود.

اقدام عملی شما این است که فعلاً بدون درگیری خانوادگی، مدارک پزشکی پدرتان را جمع کنید و وضعیت حافظه و قدرت تصمیم‌گیری او را توسط پزشک متخصص بررسی کنید. اگر پزشک احتمال اختلال جدی شناختی یا زوال عقل بدهد، موضوع حجر را سریع‌تر از مسیر قضایی پیگیری کنید. همچنین اگر اطلاع پیدا کردید وکالت‌نامه‌ای تنظیم شده، متن و حدود اختیارات آن بسیار مهم است؛ مخصوصاً اینکه آیا اختیار فروش، انتقال به خود، دریافت وجه و انجام معاملات بلاعزل در آن درج شده یا خیر.