پس گرفتن پول لپتاپ با استناد به شرط مرجوعی و غبن فاحش
سلام وقت بخیر. یه موضوعی برام پیش اومده، میخواستم ببینم از نظر قانونی میتونم پیگیریش کنم یا نه.
هفته پیش سهشنبه یه لپتاپ از یه مغازه به قیمت ۴۰ میلیون خریدم که ۳۲ میلیونشو همونجا کارت کشیدم. قبل از خرید هم حدود ۴ بار به اون مغازه رفته بودم و هر بار به شاگرد مغازه گفتم که میخوام لپتاپو ببرم به خانواده نشون بدم، اگه پسندیدن برمیداریم و اگه نپسندیدن برمیگردونم. هر ۴ بار هم گفت مشکلی نیست و ببر.
بعد از خرید، پسفرداش لپتاپو بردم نشون خانواده و گفتن این لپتاپ نهایتاً حدود ۲۵ میلیون میارزه و نمیخوایمش. همون روز به شاگرد مغازه زنگ زدم و گفتم که میخوام پسش بدم. گفت «مشکلی نیست، شنبه بیارین پس بدین، فقط با صاحبکارم هماهنگ کنم و بهتون خبر بدم.»
حدود نیم ساعت بعد خودش دوباره زنگ زد و گفت با صاحبکارش صحبت کرده و صاحبکار گفته چون لپتاپ ایرادی نداره پس نمیگیریم.
منم به صاحب مغازه پیام دادم و کل ماجرا رو توضیح دادم که من قبل از خرید چند بار این موضوع رو با شاگردش مطرح کردم و ایشون هم گفته بودن اگه خانواده نپسندن میتونم برگردونم. صاحب مغازه اصلاً جواب پیاممو نداد.
شنبه لپتاپو بردم مغازه، صاحب مغازه گفت من پول ندارم و اون طرف هم پول نداره که پولتو پس بدم. گفت نهایت کاری که میتونم بکنم اینه که لپتاپو بذارم تو مغازه برای فروش و از سود خودم بگذرم.
سه روز از این قضیه گذشت و امروز بابام رفت مغازه. اونجا بحثشون شد و صاحب مغازه با لحن تند گفت من نگفتم یه هفته دیگه پولتو میدم، گفتم یه هفته میفروشم، اگه نمیخوای برو شکایت کن.
الان چیزی که برای من مهمه اینه که اون شاگرد خودش چند بار قبل از خرید گفته بود مشکلی نیست و بعد از خرید هم تلفنی گفت «شنبه بیار پس بده»، فقط گفت باید با صاحبکارش هماهنگ کنه. شاگرد هم حدود ۱۵ سالشه.
من ریز تماسهام باهاش رو دارم و پیامهایی که برای صاحب مغازه فرستادم هم هست. رسید کارت کشیدن ۳۲ میلیون هم دارم.
میخواستم بدونم با این شرایط اصلاً دستم برای شکایت و پس گرفتن پول باز هست؟ و اینکه میشه از دادگاه خواست اون شاگرد رو بیاره و ازش درباره صحبتهایی که بین ما شده سؤال کنه؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
اگر لپتاپ را بدون رسید کتبی در مغازه بگذارید یا چند روز دیگر صبر کنید، فروشنده ممکن است بعداً ادعا کند شما معامله را پذیرفتهاید و فقط لپتاپ را برای فروش مجدد به او سپردهاید. اما یک نکته در ماجرای شما میتواند حق پسگرفتن پول را جدی کند و این است که قولی که قبل از خرید درباره امکان مرجوع کردن داده شده است.
در خرید حضوری، صرف اینکه بعداً متوجه شوید جنس را گران خریدهاید، بهتنهایی حق مرجوع کردن ایجاد نمیکند. ولی اگر قبل از معامله شرط شده باشد که «اگر خانواده نپسندیدند، لپتاپ را پس میگیرید» و بتوانید این توافق را ثابت کنید، موضوع دیگر صرف پشیمانی از خرید نیست و میتوانید به همان توافق استناد کنید. قانون مدنی نیز شروط ضمن معامله را به رسمیت میشناسد.
نقطه امیدوارکننده پرونده شما این است که میگویید شاگرد مغازه چند بار قبل از خرید این موضوع را تأیید کرده و حتی بعد از خرید ابتدا گفته «شنبه بیاورید پس بدهید». اگر او این گفتهها را در دادگاه تأیید کند، میتواند دلیل بسیار مهمی به نفع شما باشد.
بله، میتوانید او را بهعنوان شاهد یا مطلع معرفی کنید و از دادگاه بخواهید احضارش کند. قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه اجازه داده به درخواست یکی از طرفین، گواه را احضار کند. حتی اگر دادگاه به هر دلیلی اظهارات او را واجد تمام شرایط شهادت شرعی نداند، اظهاراتش میتواند بهعنوان قرینه مورد توجه قاضی قرار گیرد.
۱۵ ساله بودن او هم به این معنی نیست که دادگاه اصلاً حرفش را نمیشنود. در نهایت قاضی شرایط شاهد و ارزش اظهارات او را بررسی میکند. اینکه او کارمند همان مغازه بوده و شخصاً در مذاکرات قبل از فروش حضور داشته، اهمیت زیادی دارد.
ریز تماسها نیز مفید است، ولی ریز تماس فقط ثابت میکند تماس انجام شده، نه اینکه داخل تماس چه گفته شده است. پیامهایی که بلافاصله برای صاحب مغازه فرستادهاید، رسید پرداخت ۳۲ میلیون تومان، هر پیام احتمالی از شاگرد یا صاحب مغازه و هر شخص دیگری که هنگام صحبتهای قبل از خرید حضور داشته را نگه دارید.
موضوع اختلاف قیمت ۴۰ و ۲۵ میلیون هم ممکن است جداگانه اهمیت پیدا کند. اگر کارشناسی نشان دهد قیمت واقعی لپتاپ هنگام خرید بهطور فاحش کمتر بوده و شما هم از قیمت واقعی اطلاع نداشتهاید، امکان استناد به خیار غبن فاحش وجود دارد. مواد ۴۱۶ تا ۴۲۰ قانون مدنی چنین حقی را پیشبینی کردهاند؛ البته این حق بعد از اطلاع از غبن باید بدون تأخیر غیرمتعارف اعمال شود.
بنابراین دست شما کاملاً بسته نیست و بهخصوص توافق قبلی درباره مرجوع کردن + اظهارات شاگرد + فاصله زمانی بسیار کوتاه بین خرید و درخواست بازگشت نقاط مهم پرونده هستند. فعلاً لپتاپ را بدون رسید تحویل مغازه ندهید و بهتر است یک اظهارنامه رسمی هم ارسال کنید و در آن صریحاً اعلام کنید به استناد توافق قبل از خرید، خواهان برهم زدن معامله و استرداد وجه هستید. اگر فروشنده قبول نکرد، مسیر اصلی شما مطالبه وجه و حسب شرایط، فسخ معامله از طریق مرجع حقوقی خواهد بود.