فسخ نکاح به دلیل اطلاع از سابقه کیفری همسر
بعد از ۱۸ سال زندگی مشترک با زوجه و یک فرزند به سو سابقه کیفری همسرم قبل از ازدواج اگاه گشتم، آیا می شود برای فسخ نکاح اقدام کرد؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
بعد از ۱۸ سال زندگی مشترک، صرف اینکه تازه متوجه شده‌اید همسرتان قبل از ازدواج سابقه کیفری داشته، به‌تنهایی باعث فسخ ازدواج نمی‌شود. اما اگر قبل از عقد درباره این موضوع از ایشان سؤال شده و صریحاً گفته سابقه‌ای ندارد، یا ازدواج شما بر این مبنا بوده که فاقد سابقه کیفری باشد و بتوانید این موضوع را ثابت کنید، امکان بررسی «تدلیس در ازدواج» یا فسخ نکاح به علت فقدان وصف مورد نظر وجود دارد. ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی هم برای حالتی که صفت خاصی در یکی از زوجین شرط شده یا عقد بر مبنای آن صفت واقع شده، حق فسخ را پیش‌بینی کرده است.
یک نکته خیلی مهم این است که ملاک اصلی برای اثبات این موضوع زمان اطلاع شماست، نه اینکه ازدواج ۱۸ سال پیش انجام شده. حق فسخ نکاح بعد از اطلاع از علت فسخ «فوری» است؛ یعنی اگر اکنون تازه متوجه شده‌اید و واقعاً قصد دارید از این مسیر اقدام کنید، نباید مدت طولانی بدون اقدام بگذرد. تشخیص اینکه تأخیر چه مقدار باعث از بین رفتن حق فسخ می‌شود، با دادگاه و بر اساس شرایط پرونده است.
از جهت شکایت کیفری بابت فریب در ازدواج هم صرف سکوت درباره هر سابقه‌ای الزاماً کافی نیست. ماده ۶۴۷ زمانی قابل استناد است که فریب مؤثر قبل از ازدواج اتفاق افتاده و عقد بر مبنای همان موضوع انجام شده باشد؛ در رویه قضایی هم معمولاً روی وجود رفتار فریب‌دهنده و اثبات آن تأکید می‌شود.
نوع سابقه کیفری هم خیلی مهم است. محکومیت قدیمی بابت یک جرم سبک با مثلاً سابقه حبس طولانی، مواد مخدر، جرایم مالی یا جرم دیگری که اگر می‌دانستید اساساً ازدواج نمی‌کردید، وضعیت یکسانی ندارد.
اگر بگویید سابقه کیفری همسرتان دقیقاً بابت چه جرمی بوده، چه حکمی گرفته، شما چه زمانی و از چه طریقی متوجه شده‌اید و آیا قبل از ازدواج خودش یا خانواده‌اش گفته بودند که هیچ سابقه‌ای ندارد، می‌توانم دقیق‌تر بگویم آیا مسیر فسخ نکاح، فریب در ازدواج یا طلاق برای شما قابل پیگیری‌تر است.