گرفتن حضانت فرزند از پدر و امکان دخالت پدربزرگ پدری
چگونه مادر میتواند حضانت بچه را از پدر بگیرد و اگر گرفت پدر بزرگ میتواند حضانت را از مادر بگیرد؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
حضانت فقط با این استدلال که مادر بهتر است یا پدر نمیخواهد جابهجا نمیشود؛ دادگاه قبل از هر چیز مصلحت کودک را بررسی میکند. نکته اصلی این است که مادر وقتی میتواند حضانت را از پدر بگیرد که ثابت کند نگهداری کودک نزد پدر به صلاح طفل نیست یا پدر شرایط قانونی و اخلاقی لازم برای حضانت را ندارد. اگر این موضوع درست اثبات شود، مادر شانس دارد حضانت را بگیرد و البته حضور پدربزرگ به تنهایی مانع قطعی نیست.
مادر باید از طریق دفتر خدمات قضایی دادخواست «سلب حضانت از پدر و واگذاری حضانت به مادر» ثبت کند. دلایل میتواند شامل اعتیاد زیانآور پدر، خشونت، سوءرفتار، ترک نگهداری کودک، عدم رسیدگی به درمان و تحصیل، فساد اخلاقی، بیماری مؤثر، زندان، تهدید کودک، یا سپردن کودک به اشخاص نامناسب باشد. مدارکی مثل گزارش کلانتری، پزشکی قانونی، شهادت شهود، پیامها، پرونده کیفری، مدارک مدرسه یا درمان کودک و گزارش مددکاری بسیار مهم است.
اگر حضانت به مادر داده شود، پدربزرگ بهطور خودکار نمیتواند حضانت را از مادر بگیرد. پدربزرگ فقط وقتی میتواند وارد شود که ثابت کند مادر هم صلاحیت نگهداری ندارد و بودن کودک نزد مادر برخلاف مصلحت طفل است. صرف اینکه پدربزرگ وضعیت مالی بهتر دارد یا خانواده پدری مخالف مادر هستند، برای گرفتن حضانت از مادر کافی نیست.
البته اگر پدر فوت کرده باشد، موضوع ولایت قهری پدربزرگ پدری جدا از حضانت است. یعنی ممکن است پدربزرگ پدری ولی قهری کودک باشد، اما این به معنای گرفتن حضانت از مادر نیست. حضانت و نگهداری روزمره کودک معمولاً با مصلحت طفل سنجیده میشود و مادر در صورت صلاحیت میتواند حضانت را داشته باشد.
و پدر پیامک برای او میرفته در دادگاه حضور پیدا نکرده است و پدر از طریق جدا شدن یارانه ها گفته که مادر حضانت فرزند را گرفته و از موقع جداشدن هزینه زیاد برای کودک انجام نمیداد و پدر بزرگ از وقتی که فهمیده میخواد حضانت فرزند را بگیرد و خودش کفیل کودک بشود و پدر بزرگ حقوق ثابت هم دارد
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اینجا پدربزرگ فقط با این دلیل که «حقوق ثابت دارد» یا میخواهد کفیل کودک شود، نمیتواند حضانت را از مادر بگیرد. دادگاه در حضانت، اول مصلحت کودک را میسنجد، نه صرفاً درآمد اشخاص را. بنابراین اگر مادر از کودک نگهداری کرده، هزینهها را داده، کودک نزد او آرامش و ثبات دارد و دلیل جدی علیه صلاحیت مادر وجود ندارد، ادعای پدربزرگ بهتنهایی برای گرفتن حضانت کافی نیست.
جدا کردن یارانهها هم بهخودیخود حکم حضانت محسوب نمیشود. ممکن است یک قرینه اداری باشد، اما ملاک اصلی رأی دادگاه خانواده است. اگر برای پدر پیامک ثنا یا ابلاغ رفته و در دادگاه حاضر نشده، مادر باید از شعبه پیگیری کند که آیا رأی صادر شده یا نه، و اگر رأی حضانت به نفع مادر صادر شده، گواهی قطعیت رأی را بگیرد.
در مورد هزینههای کودک، حتی اگر حضانت با مادر باشد، نفقه فرزند اصولاً بر عهده پدر است. مادر میتواند جداگانه دادخواست «مطالبه نفقه فرزند و تعیین نفقه جاری» بدهد و فاکتورهای درمان، پوشاک، مدرسه، خوراک و سایر هزینهها را ارائه کند. اگر پدر واقعاً توان پرداخت نداشته باشد، در شرایطی ممکن است نفقه به عهده جد پدریِ متمکن مطرح شود، اما این موضوع هم با حضانت فرق دارد.
پس راه مادر این است: رأی حضانت را از دادگاه پیگیری و قطعی کند، مدارک نگهداری و هزینههای کودک را جمع کند، برای نفقه فرزند اقدام کند، و اگر پدربزرگ دادخواست داد، دفاع کند که صرف داشتن حقوق ثابت دلیل سلب حضانت از مادر نیست.
