مسئولیت فروشنده خودرو در برابر کشف دستکاری شماره موتور
سلام بنده دوسال پیش یه پژو 405مدل 89خریدم و تعویض پلاک کردم بعد دو سال فروختم به یه نفر یه وکالت 45روزه بهش دادم وقتی بعد حدودا چهل روز رفت برای تعویض پلاک مشخص شد موتور تعویض شده بطوری که شماره اصلی موتور بریده شده و به یه موتور دیگه جوش خورده و سوار ماشین شده و طبق بررسی پلیس راهنمایی و آگاهی این آزمایش انجام شده و این تعویض در زمان من انجام نشده.ما به دادگاه رفتیم دادگه نامه داده که سیلندر موتور تعویض بشه و خریدار از من پول میخاد میگه یه سی یا چهل تومان به من بده تا با هم درست کنیم من الان باید چکار کنم.آیا پول بدهم چکار کنم.چون من هم ندانستم این موضوع رو.در ضمن خریدار بعد از تمام شدن وکالت یه وکالت 90روزه دوباره از من گرفته.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛ اگر بدون کارشناسی و بدون توافقنامه کتبی، مبلغ ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان به خریدار بدهید، ممکن است این پرداخت بعداً بهعنوان پذیرش مسئولیت شما مطرح شود و با وجود پرداخت، خریدار باز هم بابت فسخ معامله یا خسارت بیشتری طرح دعوا کند. بااینحال دفاع مهم شما، گزارش پلیس و آگاهی مبنی بر اینکه دستکاری شماره موتور در زمان مالکیت شما انجام نشده است و برای رفع اتهام کیفری از شماست؛ هرچند بیاطلاعی شما لزوماً مسئولیت حقوقی ناشی از وجود عیب مخفی خودرو را کاملاً از بین نمیبرد.
ابتدا تصویر مصدق گزارش کارشناسی پلیس، تحقیقات آگاهی و دستور دادگاه را دریافت کنید. نامهای که دادگاه برای تعویض سیلندر صادر کرده، بهتنهایی به معنای محکومیت شما به پرداخت هزینه نیست؛ باید مشخص شود آیا رأیی علیه شما صادر شده یا دادگاه فقط برای اصلاح مشخصات خودرو اجازه تعویض سیلندر داده است.
خریدار برای دریافت پول باید اثبات کند این عیب هنگام معامله وجود داشته و از آن بیاطلاع بوده است. مبلغ خسارت نیز با گفته خریدار تعیین نمیشود و در صورت اختلاف، کارشناس رسمی باید تفاوت ارزش خودروی سالم و معیوب را بهعنوان «ارش» مشخص کند.
اینکه خریدار پس از اطلاع از مشکل، مجدداً از شما وکالت ۹۰روزه گرفته و برای تعویض سیلندر و ادامه تعویض پلاک اقدام کرده، میتواند نشانهای باشد که معامله را پذیرفته و قصد نگهداری خودرو را داشته است؛ بنابراین ممکن است حق فسخ او تضعیف شود، هرچند احتمال مطالبه ارش همچنان وجود دارد.
فعلاً هیچ مبلغی نقدی پرداخت نکنید. اگر میخواهید توافق کنید، ابتدا هزینه واقعی با فاکتور معتبر یا نظر کارشناس مشخص شود و سپس در یک توافقنامه نوشته شود که مبلغ پرداختی بابت تسویه کامل عیب موتور است و خریدار پس از دریافت آن، نسبت به فسخ، ارش، هزینه تعمیر و هر ادعای دیگری درباره این عیب، حق مطالبه مجدد ندارد. بهتر است مبلغ نیز مستقیماً بابت خرید و نصب سیلندر مجاز پرداخت شود، نه بدون رسید به خریدار.
همزمان فروشندهای را که دو سال قبل خودرو را از او خریدهاید، با اظهارنامه رسمی در جریان قرار دهید. اگر کارشناسی ثابت کند دستکاری پیش از خرید شما وجود داشته، میتوانید خسارتی را که به خریدار فعلی میپردازید از فروشنده قبلی مطالبه کنید. اگر خریدار علیه شما دادخواست داد، باید تا پایان اولین جلسه دادرسی موضوع ورود فروشنده قبلی را مطرح کرده و در مهلت قانونی دادخواست جلب ثالث بدهید.
از خریدار نیز بخواهید قبل از پایان وکالت ۹۰روزه، مراحل قانونی اصلاح موتور و تعویض پلاک را تکمیل کند؛ چون تا زمانی که خودرو رسماً منتقل نشده، باقیماندن پلاک و سوابق خودرو به نام شما میتواند مشکلات دیگری ایجاد کند.
واینکه گزارش راهنمایی و آگاهی نگفته در چه زمانی اتفاق افتاده فقط تعویض موتور را تاکید کرده در ضمن حدود 50روز است ماشین تحویل خریدار است.
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
این توضیح به نفع شماست، اما اگر پیش از تکمیل کارشناسی، سیلندر یا موتور خودرو تعویض شود ممکن است مهمترین دلیل برای تشخیص زمان دستکاری از بین برود. گزارش راهنمایی و آگاهی فعلاً فقط وجود موتور تعویضی و جوشخوردگی شماره موتور را ثابت میکند و چون زمان انجام آن را مشخص نکرده، بهتنهایی اثبات نمیکند که این اقدام در دوره مالکیت شما انجام شده است؛ بهویژه اینکه خودرو حدود ۵۰ روز در اختیار خریدار بوده است.
البته ۵۰ روز تصرف خریدار نیز بهتنهایی ثابت نمیکند که دستکاری را او انجام داده است. در بخش حقوقی، خریدار برای مطالبه هزینه تعمیر، ارش یا فسخ معامله باید اثبات کند این عیب هنگام معامله وجود داشته و مخفی بوده است. در بخش کیفری نیز برای انتساب تغییر متقلبانه شماره موتور به شما، صرف مالک سابقبودن کافی نیست و باید انجام عمل یا اطلاع و دخالت شما با دلیل احراز شود.
فوراً در همان شعبه لایحهای با عنوان «درخواست تکمیل نظریه کارشناسی و تعیین زمان تقریبی دستکاری موتور» ثبت کنید و بخواهید پیش از هرگونه تعویض سیلندر، وضعیت فعلی موتور با عکس، شمارهها، آثار برش و جوش و مشخصات فنی صورتجلسه شود. همچنین از کارشناس رسمی خواسته شود درباره قدمت تقریبی جوشکاری، امکان انجام دستکاری در مدت ۵۰ روز تصرف خریدار، سوابق تعویض پلاک قبلی شما و هزینه واقعی اصلاح موتور صریحاً اظهارنظر کند. مدارک تعویض پلاکی که هنگام خرید خودرو انجام دادهاید نیز ضمیمه شود؛ زیرا میتواند در تعیین سابقه وضعیت خودرو مؤثر باشد.
نامه دادگاه مبنی بر تعویض سیلندر، تا زمانی که در آن صریحاً شما به پرداخت هزینه یا جبران خسارت محکوم نشده باشید، به معنای اثبات تقصیر شما نیست. دادن وکالت ۹۰روزه دوم نیز بهخودیخود اقرار به تعویض موتور محسوب نمیشود.
فعلاً مبلغ ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان را صرفاً با درخواست شفاهی خریدار پرداخت نکنید. ابتدا باید زمان ایجاد عیب و هزینه واقعی اصلاح آن با کارشناسی مشخص شود. اگر برای جلوگیری از طولانیشدن پرونده قصد توافق داشتید، مبلغ فقط بر اساس فاکتور معتبر یا نظر کارشناس و در قالب توافقنامه کتبی پرداخت شود و در آن تصریح گردد پرداخت به معنای اقرار شما نیست و تمام ادعاهای مالی خریدار درباره عیب موتور با دریافت مبلغ تسویه میشود. این توافق لزوماً موجب پایان جنبه عمومی احتمالی جرم نخواهد شد.
چنانچه کارشناسی مشخص کند دستکاری پیش از خرید شما انجام شده است، امکان پیگیری موضوع و مطالبه خسارت از فروشنده قبلی خودرو نیز قابل بررسی خواهد بود.
