رفع توقیف ۴ دانگ خانه بابت مهریه و مستثنیات دین
سلام.
همسر من درخواست دریافت مهریه ثبت کرده. من و همسرم یک خانه ۸۳ متری داریم. در منطقه ۱۳ تهران. ما در همین خانه زندگی می کنیم و خانه دیگری نداریم. ۴ دانگ خانه برای من است و ۲ دانگ خانه برای همسرم. ایشان در کنار ثبت دادخواست مهریه، درخواست توقیف ۴ دانگ خانه من رو هم داده است. من چطور می توانم برای رفع توقیف این ۴ دانگ اقدام کنم؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
اگر نسبت به توقیف این ۴ دانگ اعتراض نکنید، ممکن است پرونده وارد مرحله ارزیابی و اقدامات بعدی اجرا شود؛ در حالی که صرف توقیف به این معنا نیست که ملک حتماً قابل فروش برای مهریه است. با توضیحی که دادهاید، برای رفع توقیف یک دفاع جدی دارید که در ادامه عرض می نمایم.
طبق بند «الف» ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی، منزل مسکونی که عرفاً متناسب با شأن شخص در حالت اعسار باشد، جزء مستثنیات دین است. بنابراین اگر این آپارتمان ۸۳ متری واقعاً تنها منزل شماست و خودتان نیز در همین ملک سکونت دارید، میتوانید درخواست رفع توقیف ۴ دانگ خود را مطرح کنید.
اینکه فقط ۴ دانگ ملک متعلق به شما و ۲ دانگ متعلق به همسرتان است، مانع استفاده از مستثنیات دین نیست. حتی در نظریات حقوقی قوه قضاییه نیز پذیرفته شده که سهم مشاع شخص از ملکی که محل سکونت اوست، در صورتی که تنها محل سکونت وی و متناسب با نیاز و شأن عرفی او باشد، میتواند جزء مستثنیات دین محسوب شود.
اگر همسرتان همراه دادخواست مهریه قرار تأمین خواسته گرفته و ۴ دانگ را از طریق دادگاه توقیف کرده است، باید در همان پرونده، خطاب به مرجعی که اجرای توقیف زیر نظر آن انجام شده، «اعتراض به توقیف و درخواست رفع توقیف به لحاظ مستثنیات دین» ثبت کنید. مستثنیات دین فقط مربوط به مرحله مزایده نیست و حتی در مرحله تأمین خواسته نیز میتوان به توقیف اعتراض کرد.
در درخواستتان صریحاً بنویسید که این ملک تنها محل سکونت شماست، هیچ منزل مسکونی دیگری ندارید، شخصاً در آن ساکن هستید و ۴ دانگ شما جزء همان منزل مورد نیازتان است. تصویر سند، مدارکی که سکونت شما را در همین نشانی نشان میدهد و در صورت لزوم درخواست استعلام از اداره ثبت برای اثبات نداشتن ملک دیگری را نیز ارائه کنید.
البته ۸۳ متر بودن ملک در منطقه ۱۳ تهران به نفع شماست، اما به تنهایی ملاک قطعی نیست؛ دادگاه وضعیت مالی، تعداد افراد خانواده، ارزش ملک، محل آن و شأن عرفی شما را بررسی میکند. اگر ملک بیش از نیاز و شأن عرفی تشخیص داده شود، قانون اجازه داده است مازاد ارزش آن برای پرداخت دین مورد استفاده قرار گیرد.
اگر مهریه نه از دادگاه، بلکه از طریق اجرای ثبت به اجرا گذاشته شده باشد، باز هم منزل متناسب جزء مستثنیات دین است؛ ماده ۶۱ آییننامه اجرای اسناد رسمی نیز همین حکم را دارد. در آن حالت باید نسبت به توقیف به رئیس ثبت محل شکایت کنید و رفع بازداشت ملک به علت مستثنیات دین را بخواهید. شکایت از عملیات اجرایی ثبت طبق ماده ۱۶۹ رسیدگی میشود.
بنابراین با شرایطی که گفتهاید، اصل دفاع شما قابل قبول و جدی است و صرف اینکه همسرتان ۲ دانگ همین آپارتمان را مالک است، باعث نمیشود ۴ دانگ شما خودبهخود قابل فروش بابت مهریه باشد. مسئله اصلی این است که ثابت کنید همین ملک، تنها محل سکونت واقعی و متناسب شماست.