فرزند در چه شرایطی می‌تواند از پدر نفقه بگیرد؟
از نظر قانونی نفقه میتونم خرجی از بابام بگیرم؟ لطفا راهنمایی کنید.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام. اگر پدرتان با وجود توان مالی از پرداخت مخارج ضروری شما خودداری کند، ممکن است هم به پرداخت نفقه محکوم شود و هم در شرایطی با شکایت ترک انفاق روبه‌رو گردد؛ اما صرف فرزندبودن کافی نیست و سن، نیاز مالی و توانایی شما برای کار تعیین می‌کند که قانوناً مستحق خرجی هستید یا نه که در ادامه عرض می نمایم.
بله، مطابق ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی، پرداخت نفقه فرزند در درجه اول بر عهده پدر است؛ حتی اگر پدر و مادر از یکدیگر جدا شده باشند یا حضانت شما با مادر باشد.
اگر هنوز صغیر هستید و درآمدی ندارید، اصل استحقاق شما روشن‌تر است و مادر یا شخصی که نگهداری‌تان را بر عهده دارد می‌تواند نفقه را مطالبه کند. اگر بالغ هستید، باید ثابت شود درآمد و دارایی کافی ندارید و نمی‌توانید از طریق کار مناسب، مخارج زندگی خود را تأمین کنید. بنابراین بالغ‌شدن یا حتی رسیدن به ۱۸ سالگی به‌تنهایی حق نفقه را از بین نمی‌برد؛ ولی اگر سالم و قادر به کار باشید و بدون دلیل کار نکنید، احتمال رد درخواست وجود دارد.
دانشجو بودن، بیماری، معلولیت، نداشتن امکان اشتغال مناسب یا درآمد ناکافی می‌تواند در اثبات نیاز شما مؤثر باشد، اما دادگاه شرایط واقعی را بررسی می‌کند. همچنین پدرتان باید توان مالی پرداخت نفقه را داشته باشد؛ میزان نفقه نیز با توجه به هزینه‌های ضروری مانند مسکن، غذا، پوشاک و وضعیت مالی پدر، معمولاً با نظر کارشناس تعیین میشود.
برای اقدام، می‌توانید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست «مطالبه و تعیین نفقه جاری و آتی فرزند» را ثبت کنید. شناسنامه، مدارک تحصیل یا بیماری، اسناد هزینه‌ها و اطلاعات مربوط به شغل، درآمد و اموال پدرتان را همراه داشته باشید. اگر صغیر هستید، مادرتان یا سرپرست قانونی باید دادخواست را مطرح کند.
توجه کنید که نفقه فرزند برخلاف نفقه همسر، اصولاً بابت سال‌های گذشته قابل مطالبه نیست و بهتر است برای نفقه زمان حال و آینده سریع‌تر اقدام کنید. اگر پدرتان توانایی مالی دارد ولی عمداً از پرداخت خودداری می‌کند، شکایت کیفری ترک انفاق نیز مطابق ماده ۵۳ قانون حمایت خانواده قابل بررسی است.