راه قانونی فروش سرقفلی بدون رضایت مالک

وقت بخیر؛

اگر بدون اجازه مالک سرقفلی را با قولنامه یا تحویل مغازه منتقل کنید، مالک می‌تواند تخلیه بخواهد و حق شما تا نصف کاهش پیدا کند. اما مالک هم نمی‌تواند با پیشنهاد یک‌میلیاردی شما را مجبور به فروش کند؛ برای گرفتن اجازه انتقال، راه قضایی مشخصی وجود دارد.

با توجه به اینکه تصرف شما از سال ۱۳۷۵ آغاز شده، رابطه استیجاری‌تان به احتمال زیاد مشمول قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ و حق شما از نوع «حق کسب یا پیشه یا تجارت» است؛ البته اجاره‌نامه و اسناد پرداخت سرقفلی باید بررسی شود تا این موضوع قطعی باشد.

ابتدا اجاره‌نامه را ببینید. اگر حق انتقال به غیر در آن به‌صراحت به شما داده شده، اصولاً می‌توانید با رعایت شرایط قرارداد و از طریق سند رسمی منتقل کنید. اگر حق انتقال سلب شده، اجاره‌نامه ساکت است یا اصلاً اجاره‌نامه‌ای ندارید، مالک دو انتخاب دارد: حق شما را به قیمت کارشناسی بپردازد و مغازه را تحویل بگیرد، یا اجازه دهد حق خود را به شخص دیگری منتقل کنید.

اگر مالک هیچ‌کدام را نمی‌پذیرد، ابتدا اظهارنامه‌ای برای او بفرستید و رسماً درخواست کنید یا با انتقال موافقت کند یا حق کسب و پیشه شما را به قیمت کارشناسی بپردازد. پیشنهاد یک‌میلیاردی او به‌تنهایی شما را متعهد نمی‌کند و قیمت نهایی، در صورت اختلاف، با نظر کارشناس رسمی تعیین می‌شود.

پس از آن، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی دادخواست «تجویز انتقال منافع به غیر و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال» را علیه مالک یا تمام مالکان فعلی ثبت کنید. رسیدگی به‌دلیل ارتباط با سرقفلی و حق کسب و پیشه، در دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع مغازه انجام می‌شود.

پس از قطعی‌شدن حکم، انتقال باید با سند رسمی صورت بگیرد. اگر ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ حکم قطعی انتقال رسمی انجام نشود، حکم تجویز انتقال بی‌اثر می‌شود. بنابراین بهتر است هم‌زمان خریدار جدی پیدا کنید، ولی قبل از صدور حکم، مغازه را تحویل او ندهید و قرارداد قطعی انتقال تنظیم نکنید.

عدد شش میلیاردی نیز باید دقیق بررسی شود؛ ارزش مالکیت شش‌دانگ مغازه الزاماً برابر ارزش سرقفلی شما نیست. کارشناس عواملی مانند موقعیت، متراژ، سابقه فعالیت، میزان اجاره‌بها، نوع شغل، رونق محل و داشتن یا نداشتن حق انتقال را در قیمت‌گذاری مؤثر می‌داند.

حق‌الوکاله مبلغ ثابتی ندارد و با وکیل توافق می‌شود. اگر دعوا صرفاً تجویز انتقال منافع و غیرمالی تلقی شود، تعرفه قانونی فعلی بین چهار میلیون تا سیصد میلیون ریال، یعنی حدود چهارصد هزار تا سی میلیون تومان است؛ اما وکیل می‌تواند با قرارداد کتبی مبلغ بیشتری مطالبه کند. قبل از امضا مشخص کنید مبلغ فقط برای مرحله بدوی است یا تجدیدنظر و اجرای حکم را هم شامل می‌شود و هزینه کارشناسی و دادرسی جداگانه است یا خیر.