حذف نام فرزند فوت‌شده پیش از مورث از گواهی انحصار وراثت
سلام وقت بخیر
عموی بنده سال ۴۷ به رحمت خدا رفته قبل از پدربزرگ بنده و مجرد و در سن ۱۸ سالگی بوده الان در شناسنامه پدربزرگم اسم ایشون هست ولی در سامانه ثبت احوال اگر گواهی انحصار و وراثت بگیریم احتمالاً اسم ایشون نمیاد جزء ورثه در ضمن هیچ مدرکی از عموم نداریم نه شناسنامه نه نه گواهی فوت و نه هیچ چیز دیگه‌ای ی‌خواستم بدونم اگر درخواست انحصار وراثت بدم و فرم ۱۹ دارایی رو هم پر کنم و اسم این عمو توی گواهی انحصار وراثت نیاد از هم دفترخونه ایراد می‌گیره یا نه؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
اگر نام عموی فوت‌شده به اشتباه زنده تلقی شود یا بدون ثبت رسمی تاریخ فوت حذف شود، دفترخانه ممکن است انتقال را متوقف کند و گواهی انحصار وراثت نیاز به اصلاح پیدا کند. اما یک نکته مهم برای شما وجود دارد و چون او پیش از پدربزرگ فوت کرده و فرزندی نداشته، اصولاً وارث پدربزرگ محسوب نمی‌شود.
ملاک وراثت، زنده‌بودن در زمان فوت مورث است. بنابراین عموی شما که سال ۱۳۴۷ و قبل از پدربزرگتان فوت کرده، نباید در گواهی انحصار وراثت پدربزرگ به‌عنوان وارث درج شود. مجردبودن و نداشتن فرزند نیز باعث می‌شود کسی از طرف او قائم‌مقام و وارث پدربزرگ نشود.
وجود نام عمو در شناسنامه پدربزرگ فقط رابطه پدر و فرزندی را نشان می‌دهد و به معنای وارث‌بودن او نیست. اگر در اطلاعات ثبت احوال، فوت عمو با تاریخ سال ۱۳۴۷ ثبت شده باشد، نیامدن نام او در گواهی انحصار وراثت کاملاً طبیعی است و دفترخانه اصولاً نباید به این موضوع ایراد بگیرد.
مشکل زمانی ایجاد می‌شود که فوت عمو در سامانه ثبت احوال ثبت نشده یا تاریخ آن مشخص نباشد. در این صورت ممکن است دفترخانه به دلیل اختلاف میان شناسنامه پدربزرگ و گواهی انحصار وراثت، گواهی فوت یا پاسخ استعلام ثبت احوال را مطالبه کند.
بهتر است پیش از درخواست انحصار وراثت، با شناسنامه پدربزرگ و مشخصات سجلی عمو به ثبت احوال مراجعه و درخواست رونوشت واقعه فوت یا تأییدیه ثبت فوت کنید. نداشتن اصل شناسنامه یا گواهی فوت عمو مانع قطعی نیست و ممکن است سابقه او در دفتر ثبت وقایع، بایگانی ثبت احوال یا محل دفن موجود باشد.
اگر فوت او ثبت نشده باشد، باید ابتدا ثبت واقعه فوت را از طریق ثبت احوال و در صورت لزوم هیأت حل اختلاف یا دادگاه پیگیری کنید. در دادخواست انحصار وراثت نیز بهتر است توضیح داده شود که این فرزند در سال ۱۳۴۷، پیش از مورث و بدون همسر و فرزند فوت کرده است تا حذف نام او به اشتباه یا پنهان‌کردن وارث تعبیر نشود.
در فرم مالیات بر ارث نیز باید وراث زنده در زمان فوت پدربزرگ درج شوند، نه عمویی که قبلاً فوت کرده است. البته نوع فرم و تشریفات مالیاتی به تاریخ فوت پدربزرگ بستگی دارد؛ مقررات فوت‌های قبل و بعد از سال ۱۳۹۵ متفاوت است.
اگر تاریخ فوت پدربزرگ و نوشته‌های صفحه مربوط به عمو در شناسنامه را بفرستید، می‌توان مشخص کرد قبل از انحصار وراثت نیاز به گرفتن گواهی فوت یا اصلاح سابقه ثبت احوال دارید یا خیر.