مطالبه سهمالارث پس از فروش به برادر و پرداخت نشدن مبلغ قولنامه
سلام ما دو خواهر ویک برادر ومادرمان بعد از فوت پدرم یک خانه بایک ماشین به ما ارث رسید وپدرم سال۱۴۰۰ فوت شد یعد از احصار وراثت کل مبلغ را یک میلیارد حساب کردن منظور از خانه وماشین ووسایل خونه بعد برادمان یک سال بعد خانه را به مبلغ توافقی از ما خریداری کردن و ما همه قولنامه را امضا کردیم ولی برادرم از ان زمان تا به امروز هیچ مبلغی را به ما نداده وقتی هم از او حق مان را میخواهیم میگوید شما قولنامه را امضا کرده اید وهیچ حقی به شما نمیدهم وماالان ماندهایم چیکار کنیم ایا باشکایت میتوانیم حق را از او بگریم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
اینکه برادرتان چند سال از امضای قولنامه گذشته و حالا میگوید چون امضا کردهاید دیگر حقی ندارید، موضوع سادهای نیست؛ مخصوصاً اگر در قرارداد نوشته شده باشد پول را کامل گرفتهاید. اما امضای فروش به معنی بخشیدن قیمت نیست و هنوز میتوانید اصل طلبتان را بگیرید و برای شما راهکار وجود دارد.
شما میتوانید اقدام قانونی کنید؛ ولی عنوان اقدام شما معمولاً «دادخواست مطالبه ثمن معامله» است، نه شکایت کیفری. قولنامه ثابت میکند سهم خود را فروختهاید و در مقابل، برادرتان موظف به پرداخت قیمت توافقشده است. اول متن قولنامه را دقیق بررسی کنید که:
اگر مبلغ و موعد پرداخت نوشته شده ولی قید نشده که پول را دریافت کردهاید، وضعیت شما مناسب است و برادرتان باید پرداخت پول را با رسید، انتقال بانکی یا دلیل دیگری ثابت کند.
اگر نوشته شده «تمام ثمن نقداً دریافت شد»، پرونده دشوارتر میشود؛ چون امضای شما نوعی اقرار به دریافت پول است. بااینحال، اگر پیام، صدای ضبطشده، شاهد یا نوشتهای دارید که برادرتان در آن قبول کرده هنوز پولی نداده، امکان اثبات خلاف این عبارت وجود دارد.
اگر در قولنامه برای نپرداختن پول حق فسخ تعیین شده، ممکن است بتوانید بهجای گرفتن پول، قرارداد را فسخ و سهم فروختهشده را پس بگیرید. نپرداختن پول بهتنهایی همیشه باعث فسخ خودکار معامله نمیشود.
بهتر است ابتدا برای برادرتان اظهارنامه بفرستید و مبلغ دقیق سهم مادر و هر دو خواهر را مطالبه کنید. اگر پرداخت نکرد، شما سه نفر میتوانید مشترکاً دادخواست زیر را ثبت کنید:
«مطالبه ثمن معامله موضوع قولنامه مورخ ...، به مبلغ ... ریال، به انضمام خسارت تأخیر تأدیه، هزینه دادرسی و صدور قرار تأمین خواسته.»
همراه دادخواست، اصل قولنامه، گواهی انحصار وراثت، مدارک مالکیت، اظهارنامه، پیامها، رسیدهای بانکی و مشخصات شاهدان را ارائه کنید. اگر احتمال میدهید برادرتان اموالش را منتقل کند، همزمان تأمین خواسته بخواهید تا در صورت امکان، مالی از او تا پایان رسیدگی توقیف شود.
نکته مهم این است که مبلغ یک میلیارد تومانِ تعیینشده در زمان انحصار وراثت، لزوماً مبلغ طلب شما نیست؛ ملاک اصلی، قیمت نوشتهشده در قولنامه است. همچنین اگر قولنامه فقط مربوط به خانه بوده، ماشین و وسایل منزل همچنان باید جداگانه میان ورثه تعیین تکلیف شوند.
پس امضای قولنامه حق شما را از بین نبرده است. تعیینکنندهترین عبارت این است که آیا داخل قولنامه نوشته شده «پول دریافت شد» یا فقط زمان و نحوه پرداخت مشخص شده است.