تقسیم ارث بدون حضور و رضایت یکی از ورثه چه اعتباری دارد؟
شکایت از تقسیم نامه ارث بدون حضور موکلین و بدون از ورثه ها چگونه است؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
اگر تقسیمنامه ارث بدون حضور، امضا یا وکالت یکی از ورثه تنظیم شده باشد و بر اساس همان تقسیم، ملک یا اموال هم جابهجا شده باشد، این موضوع می تواند باعث از دست رفتن اموال و سخت شدن پیگیری در آینده شود؛ مخصوصاً اگر سند رسمی به نام دیگران بخورد یا مال به شخص ثالث منتقل شود. اما یک نکته مهم به نفع وارث کنارگذاشتهشده وجود دارد که هیچکس صرفاً با امضای بقیه ورثه نمیتواند سهم او را از ارث حذف یا درباره آن تصمیم قطعی بگیرد.
اگر تقسیمنامه یک توافق خصوصی بین ورثه بوده، اصل بر این است که نسبت به وارثی که آن را امضا نکرده و وکالتی هم نداده، نمیتوان صرفاً با استناد به همان نوشته سهم او را تعیین یا منتقل کرد. ماده ۲۴۷ قانون مدنی نیز تصرف و معامله نسبت به مال دیگری بدون ولایت، وصایت یا وکالت را نافذ نمیداند مگر اینکه صاحب حق بعداً آن را تأیید کند. حتی سکوت او هم بهتنهایی تأیید محسوب نمیشود.
در تقسیم ترکه نیز قانون برای حضور و حق اظهارنظر تمام اشخاص ذینفع اهمیت قائل شده و اگر تقسیم از طریق دادگاه انجام شود، باید وضعیت همه ورثه در رسیدگی مشخص باشد. هر وارث نیز میتواند مستقلاً درخواست تقسیم سهم خود را مطرح کند.
بنابراین بله، چنین تقسیمنامهای قابل اعتراض و بررسی قضایی است؛ اما نوع شکایت به اتفاقی که بعد از آن افتاده بستگی دارد. ممکن است موضوع فقط ابطال یا بیاعتباری تقسیمنامه نسبت به سهم شما باشد، یا اگر بر اساس آن سند رسمی و انتقالی هم انجام شده، لازم باشد ابطال اسناد و معاملات بعدی نیز خواسته شود.
اگر امضا یا وکالت شما را جعل کردهاند، موضوع از یک اختلاف ساده ارثی جدیتر میشود و جنبه کیفری هم میتواند مطرح باشد. مهمترین کار این است که قبل از هر اقدامی خود تقسیمنامه، گواهی انحصار وراثت و هر سندی که بعد از تقسیم صادر شده بررسی شود؛ چون از روی همین مدارک مشخص میشود باید فقط به تقسیم اعتراض کنید یا انتقالهای بعدی را هم هدف قرار دهید.