فسخ قرارداد واگذاری مغازه به دلیل گران فروشی تجهیزات
سلام و عرض ادب
ما یک مغازه ای که با تجهیزات واگذار میشد رو گرفتیم به مبلغ پنج میلیارد و سیصد که از این پول یک میلیارد و ششصد برای پول پیش هست، منتها الان متوجه شدیم لوازم رو چند برابر گرونتر ب ما فروختن و فقط یک قرارداد دستی مابین خودمون نوشتیم و امضا و انگشت زدیم اما وقتی تحویل گرفتیم متوجه شدیم اون مبلغی که به ما گفتن بابت دخل و سرقفلی دروغ بوده، ضمنا یک بند هم مربوط به غبن هستش آیا با این حال ما میتونیم کاری کنیم از نظر قانونی
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود فراوان؛
با توجه به اینکه قرارداد شما برای مجموع مغازه، تجهیزات، پول پیش و مبلغی تحت عنوان «دخل و سرقفلی» بسته شده، صرف اینکه بعداً فهمیدهاید تجهیزات خیلی گرانتر حساب شدهاند بهتنهایی پرونده سادهای برای فسخ نمیسازد؛ مخصوصاً اگر در قرارداد بند مربوط به اسقاط خیار غبن وجود داشته باشد. اگر هم مدتی بگذرد و رفتارتان نشان دهد معامله را پذیرفتهاید، موقعیتتان میتواند ضعیفتر شود. با این حال یک نکته در توضیحات شما وجود دارد که اگر قابل اثبات باشد، ممکن است نتیجه پرونده را کاملاً تغییر دهد و راه فسخ را همچنان برایتان باز نگه دارد.
اول باید دقیقاً همان بند غبن خوانده شود. اگر فقط نوشته شده باشد «خیار غبن فاحش ساقط شد»، کار تمام نیست؛ رأی وحدت رویه ۸۲۱ دیوان عالی کشور گفته اسقاط «غبن فاحش» لزوماً شامل مرتبه بسیار شدید و غیرمتعارف غبن یعنی «افحش» نمیشود. بنابراین اگر کارشناسی نشان دهد اختلاف ارزش واقعاً بسیار سنگین بوده، هنوز امکان استناد به غبن قابل بررسی است.
اما اگر در قرارداد عبارتی گسترده مثل «اسقاط کافه خیارات، ولو غبن فاحش و افحش» نوشته شده باشد، مسیر غبن بهمراتب سختتر میشود. در آن صورت بخش مهم پرونده شما همان چیزی است که گفتهاید درباره «دخل و سرقفلی» به شما اطلاعات خلاف واقع داده شده است.
اگر فروشنده قبل از معامله مثلاً درآمد مغازه، وجود یا ارزش سرقفلی، ارزش واقعی تجهیزات یا امتیاز خاصی را بهطور مشخص اعلام کرده و بعد معلوم شده این اطلاعات ساختگی یا فریبدهنده بوده، موضوع میتواند از «گرانفروشی» عبور کند و بحث تدلیس مطرح شود. ماده ۴۳۸ تدلیس را عملیاتی میداند که باعث فریب طرف معامله شود و ماده ۴۳۹ در صورت تدلیس فروشنده برای خریدار حق فسخ شناخته است.
مثلاً اگر گفتهاند «این مقدار از ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون بابت سرقفلی است» ولی اساساً حق سرقفلی قابل انتقالی وجود نداشته، یا مدعی درآمد و گردش مالی مشخصی شدهاند که برای جلب شما به معامله ساختگی بوده، این بسیار مهمتر از این است که صرفاً یک یخچال یا دستگاه را دو برابر قیمت بازار فروخته باشند.
دستی بودن قرارداد هم بهتنهایی آن را بیاعتبار نمیکند. امضا و اثر انگشت شما و طرف مقابل میتواند قرارداد را قابل استناد کند. اتفاقاً همین قرارداد باید دقیق بررسی شود تا مشخص شود مبلغ ۵ میلیارد و ۳۰۰ میلیون چگونه تفکیک شده، تجهیزات با چه اوصافی واگذار شده، درباره سرقفلی چه نوشتهاند و بند اسقاط خیارات دقیقاً چه عبارتی دارد.
زمان هم برای شما مهم است. خیار غبن طبق ماده ۴۲۰ و خیار تدلیس طبق ماده ۴۴۰ بعد از آگاهی، فوری هستند؛ یعنی اگر بعد از فهمیدن موضوع مدت زیادی سکوت کنید و همچنان بدون اعتراض معامله را ادامه دهید، فروشنده میتواند از همین تأخیر علیه شما استفاده کند. همچنین بعضی تصرفات میتواند بهعنوان نشانه رضایت به معامله مطرح شود.
بنابراین الان قبل از هر توافق جدید، اول از تجهیزات و ارزش واقعی آنها کارشناسی بگیرید، هر مدرکی از ادعاهای فروشنده درباره سرقفلی و درآمد مغازه را حفظ کنید و متن دقیق قرارداد را بررسی کنید. اگر واقعاً فریب در ارزش یا ماهیت چیزی که به شما واگذار شده قابل اثبات باشد، حتی وجود بند غبن لزوماً پایان کار شما نیست و میتوان مسیر فسخ و استرداد پول را جدی بررسی کرد.