فروش گلخانه روی زمین دولتی بدون اجازه جهاد کشاورزی
سلام گلخانه ای که زمین آن اجاره به شرط تملیک بود به کسی فروختم و نصف پولش نداد حالا جهاد کشاورزی تماس گرفت که ممنوع بود چرا فروختی؟ طرف هم مابقی پول ما نداد و قولنامه بنگاهی داریم اما سند به نام دولته. از چه طریق میتوانم بیرونش کنم و پولش برگردانم درحالی که قولنامه بنگاه نوشتیم و زمین به نام دولته اما با من قرارداد اجاره به شرط تملیک دارد جهاد.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
اگر جهاد کشاورزی رسماً گفته انتقال ممنوع بوده، موضوع جدیتر از «نصف پول را نداده» است؛ چون ممکن است خود قرارداد اجاره بهشرط تملیک شما هم به علت واگذاری بدون اجازه در معرض فسخ قرار بگیرد. با این حال همین ممنوعیت، همراه با نپرداختن باقی ثمن، میتواند راه برگشت گلخانه را برای شما باز کند.
نکته اول این است که شما مالک زمین نبودهاید؛ سند عرصه متعلق به دولت بوده و حق شما ناشی از قرارداد با جهاد کشاورزی است. در ضوابط فعلی واگذاری اراضی دولتی نیز انتقال قطعی زمین فقط پس از اجرای طرح، تأیید مراجع مربوط، تصویب کمیسیون و طی تشریفات رسمی امکانپذیر است؛ یک قولنامه بنگاهی بهتنهایی مالکیت زمین دولتی را به خریدار منتقل نمیکند.
بنابراین اول قرارداد اجارهبهشرط تملیک خودتان را از جهاد بگیرید و بند «انتقال به غیر» را ببینید. در قراردادهای واگذاری اراضی دولتی معمولاً انتقال زمین، منافع یا حتی اعیانی بدون موافقت مرجع واگذارکننده ممنوع یا محدود شده و تخلف میتواند برای مستأجر خطر فسخ قرارداد ایجاد کند. در ضوابط قدیمی واگذاری نیز این ممنوعیت صریحاً پیشبینی شده بود.
از طرف دیگر، خریدار هم نصف ثمن را نداده است. اگر در قولنامه برای پرداخت باقی پول تاریخ مشخص و برای عدم پرداخت حق فسخ گذاشتهاید، موقعیت شما بهتر است؛ میتوانید ابتدا با اظهارنامه رسمی، عدم پرداخت و اعمال حق فسخ را اعلام کنید و سپس حسب متن قرارداد، تأیید فسخ و تحویل گلخانه و رفع تصرف خریدار را از دادگاه بخواهید.
اگر حق فسخ صریح ندارید، نمیشود فقط به دلیل ندادن نصف پول، شخصاً وارد ملک شوید و او را بیرون کنید. باید مشخص شود قرارداد از اساس به علت ممنوعیت انتقال چه وضعیتی دارد و آیا باید «بطلان/بیاعتباری قرارداد» خواسته شود یا «فسخ قرارداد». این دو دعوا آثار متفاوتی دارند.
در صورت برهم خوردن معامله نیز پولی که واقعاً از خریدار گرفتهاید اصولاً باید تعیین تکلیف و مسترد شود، ولی همزمان خسارت، بدهیها، استفاده او از گلخانه و هر مبلغی که طبق قرارداد به شما تعلق میگیرد قابل طرح است. نباید ابتدا تمام وجه را بدون توافق یا رأی برگردانید و بعد دنبال پس گرفتن ملک بروید.
فعلاً مهمترین کار این است که از جهاد کشاورزی بخواهید کتبی اعلام کند دقیقاً کدام بند قرارداد را با فروش نقض کردهاید و آیا حاضر است با انتقال به این شخص موافقت کند یا خیر. اگر مخالفت قطعی باشد، قولنامه بنگاهی، قرارداد جهاد و مدارک پرداخت نصف ثمن را کنار هم بگذارید؛ از روی این سه سند میتوان مشخص کرد بهترین دادخواست شما «فسخ و تحویل گلخانه» است یا «اعلام بیاعتباری معامله و استرداد عوضین».