پس گرفتن خانهای که بعد از ازدواج به نام همسر شده
سلام،بنده حدود۴ماهه ازدواج کردم و خانومم قرار شد(قید در عقدنامه) که برای شروع زندگی با من به شهر محل کار من بیاید،فردای روز عقد بخاطر اینکه زندگیمون خوب باشه و بهش ثابت کنم واقعا دوسش دارم خونمو زدم به نامش،ایشون حدود ۲ماه با من زندگی کرد و به بهانه ی اینکه بهش توجه نمیکنم به شهر خودش رفت و هر کاری میکنم برنمیگرده،سوال من اینه در مورد خونه میشه کاری کرد؟ و سوال بعد اینه میشه عدم تمکین ثبت کنم
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
پرونده شما دو بخش کاملاً جدا دارد و یک اشتباه ممکن است باعث شود خانه را از دست رفته فرض کنید یا دعوای تمکین را ضعیف طرح کنید. انتقال خانه قابل برگشت است، اما فقط اگر نوع سند و شرایط انتقال اجازه بدهد.
اینکه فردای عقد خانه را به نام همسرتان کردهاید و حالا ایشان زندگی مشترک را ترک کرده، به تنهایی باعث برگشت سند نمیشود. راهکار این است که اول باید ببینید انتقال با چه عنوانی انجام شده است. اگر سند «هبه» بوده، چون هبه به همسر برخلاف هبه به فرزند یا پدر و مادر اصولاً میتواند قابل رجوع باشد، ممکن است بتوانید دادخواست رجوع از هبه بدهید؛ البته به شرط اینکه ملک همچنان در مالکیت همسرتان باشد، به دیگری منتقل یا در رهن قرار نگرفته باشد، هبه معوض نبوده و شرایط دیگر ماده ۸۰۳ وجود نداشته باشد.
اما اگر انتقال در دفترخانه به عنوان بیع، صلح قطعی یا قرارداد دیگری ثبت شده باشد، صرف اینکه شما پولی نگرفتهاید یا هدفتان محبت و شروع زندگی بوده، الزاماً برای پس گرفتن خانه کافی نیست. در این حالت متن سند رسمی تعیینکننده است. اگر ضمن انتقال صریحاً شرط کرده باشید که در مقابل شروع یا ادامه زندگی مشترک در شهر محل کار شماست، آن شرط هم باید جدا بررسی شود.
درباره تمکین، بله؛ اگر طبق عقدنامه توافق شده همسرتان برای زندگی به شهر محل کار شما بیاید و شما مسکن متناسب و شرایط زندگی مشترک را فراهم کرده باشید، میتوانید دادخواست الزام به تمکین مطرح کنید. ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی نیز اصل را بر سکونت زن در منزلی قرار داده که شوهر تعیین میکند، مگر اختیار تعیین مسکن به زن داده شده باشد. شرطی که در عقدنامه نوشتهاید میتواند موقعیت شما را قویتر کند.
البته اگر همسرتان بتواند ثابت کند زندگی با شما برای او خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی دارد، طبق ماده ۱۱۱۵ ممکن است دادگاه او را ملزم به بازگشت نکند. صرف اینکه میگوید «به من توجه نمیکردی» معمولاً بهتنهایی چنین مجوزی ایجاد نمیکند و باید دلیل قابل قبول داشته باشد.
بنابراین فعلاً دو کار را همزمان انجام دهید. برای تمکین، شرط مندرج در عقدنامه و مدارک تهیه مسکن و دعوت ایشان به بازگشت را نگه دارید؛ برای خانه نیز قبل از طرح هر دعوا، سند رسمی انتقال را ببینید. اگر در سند کلمه «هبه» آمده باشد، احتمال برگشت خانه ارزش بررسی جدی دارد؛ اگر «صلح» یا «بیع» نوشته شده، مسیر کاملاً متفاوت است.