آیا با قانون ۱۴ سکه، مهریه ۵۰۰ سکهای بخشیده یا قسطبندی میشود؟
سلام وقت بخیر
پدر و مادر من خیلی ساله که باهم مشکل دارن و حدود دوازده ساله که پدرم بخاطر ورشکستگی و یک سری مسائل شهر های دیگه مثل تهران کار میکنه
مهریه مادرم ۵۰۰ سکه است اما پدرم امکان پرداخت رو نداره
من شنیده بودم که مهریه ۱۴ تا شده و اگر پدر خرج دختر رو بده و امکان پرداخت نداشته باشه یا بخشیده میشه یاچند ماه یک سکه است و کلا زندان نداره
الان میخواستم ببینم پدرم چطور باید مهریه رو پرداخت کنه یا چجوری میشه کلا بخشیده بشه؟؟؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
در مصوبه ۱۴ سکهای، اصل مهریه مادرتان از ۵۰۰ سکه به ۱۴ سکه تبدیل نمیشود؛ اما ضمانت اجرای آن محدودتر شده است. اگر پدرتان واقعاً مالی نداشته باشد، راه اصلی او اثبات اعسار است؛ ولی اگر ملک، خودرو، حساب یا دارایی قابل توقیفی داشته باشد، مازاد مهریه هم میتواند وصول شود.
اینکه پدرتان خرج دخترش را میدهد هیچ اثری در بخشیده شدن مهریه همسرش ندارد. نفقه فرزند و مهریه دو بدهی جدا هستند.
اگر مادرتان مهریه را مطالبه کند و پدرتان واقعاً توان پرداخت یکجای آن را نداشته باشد، باید دادخواست اعسار و تقسیط بدهد و وضعیت درآمد، اموال، حسابها و هزینههای زندگیاش را اعلام کند. دادگاه بعد از بررسی توان مالی، ممکن است پیشپرداخت و سپس اقساط تعیین کند.
هیچ قاعده ثابتی هم وجود ندارد که مثلاً حتماً «هر سه ماه یک سکه» یا «هر شش ماه یک سکه» باشد. ممکن است برای یک نفر ماهیانه مبلغی تعیین شود و برای دیگری هر چند ماه یک سکه؛ همهچیز به توان واقعی پرداخت بستگی دارد.
اگر بعداً مالی از پدرتان شناسایی شود، مثل ملک، خودرو، سپرده، سهام یا سایر داراییهای قابل توقیف، مادرتان میتواند برای وصول باقی مهریه سراغ آن مال برود. مصوبه ۱۴ سکهای هم به معنی بخشیده شدن بقیه مهریه نیست؛ نایبرئیس مجلس نیز در مرداد ۱۴۰۵ صراحتاً گفته مهریههای ۱۰۰، ۲۰۰ یا بیشتر همچنان دین زوج باقی میماند.
تنها راهی که اصل ۵۰۰ سکه واقعاً کم یا بخشیده شود این است که مادرتان خودش با رضایت، تمام یا بخشی از مهریه را ببخشد یا با پدرتان توافق کند. دادگاه صرفاً به دلیل ورشکستگی یا نداشتن توان مالی، اصل مهریه را حذف نمیکند؛ نهایتاً نحوه پرداخت آن را متناسب با توان مالی تنظیم میکند.
پدرم هیچ ملک و املاک یا ماشین یا هیچ چیزی به اسمش نیست حتی حقوقش هم به حساب خودش واریز نمیشه به حساب من میاد و حقوقش فقط میشه خرج و هزینه زندگی چیزی حتی ازش نمیمونه برای پس انداز
چندین سال پیش پدرم یک خونه به نام مادرم زد که هزینه خرید خونه رو پدرم داده ایا میشه که خونه رو پس بگیره ازش؟
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اگر واقعاً هیچ مال قابل توقیفی به نام پدرتان نیست، امکان اعسار و تقسیط مهریه جدی است؛ اما واریز حقوق به حساب شما نباید برای پنهان کردن درآمد باشد، چون در پرونده اعسار باید درآمد واقعی او اعلام شود. درباره خانهای که سالها قبل به نام مادرتان شده هم امکان پس گرفتن فقط در بعضی حالتها وجود دارد.
اگر سند رسمی خانه از ابتدا به نام مادرتان صادر شده و پدرتان فقط پول خرید را پرداخت کرده، صرف پرداخت پول باعث نمیشود پدرتان مالک شناخته شود. در املاک ثبتشده، اصل بر مالکیت کسی است که ملک رسماً به نام او ثبت شده است. برای پس گرفتن خانه، پدرتان باید دلیل دیگری داشته باشد؛ مثلاً ثابت کند پول را قرض داده یا ملک فقط بهصورت صوری و امانی به نام مادرتان شده است که اثبات چنین ادعایی بعد از چند سال ساده نیست.
اما اگر خانه ابتدا متعلق به خود پدرتان بوده و بعد آن را بهصورت «هبه» و رایگان به مادرتان داده باشد، موضوع فرق میکند. طبق ماده ۸۰۳ قانون مدنی، در بعضی شرایط امکان رجوع از هبه وجود دارد. هبه به همسر برخلاف هبه به پدر، مادر یا فرزند، ذاتاً غیرقابل رجوع نیست؛ ولی اگر هبه معوض بوده و عوض پرداخت شده، ملک از مالکیت مادرتان خارج شده یا در رهن قرار گرفته، یا در خود ملک تغییر مؤثری ایجاد شده باشد، ممکن است حق رجوع از بین رفته باشد.
اگر انتقال با عنوان فروش، صلح قطعی یا قرارداد دیگری انجام شده باشد، پدرتان نمیتواند صرفاً به دلیل اینکه خودش پول خانه را داده یا الان نیاز مالی دارد، سند را پس بگیرد. باید همان سند انتقال بررسی شود و دلیل قانونی برای فسخ یا ابطال وجود داشته باشد.
در مورد مهریه هم اگر پدرتان واقعاً درآمدش فقط هزینه ضروری زندگی را پوشش میدهد، همین وضعیت باید در دادخواست اعسار با مدارک درآمد و هزینهها مطرح شود تا دادگاه اقساط متناسب تعیین کند. ولی اینکه حقوقش عمداً به حساب شما واریز شود تا در حساب خودش چیزی دیده نشود، اگر چنین برداشتی برای دادگاه ایجاد کند، میتواند دفاع اعسار را ضعیف کند؛ بهتر است درآمد واقعی او پنهان نشود.
برای اینکه مشخص شود خانه قابل برگشت هست یا نه، مهمترین چیز متن سند است: اگر بگویید سند مستقیماً هنگام خرید به نام مادرتان خورده یا ابتدا به نام پدرتان بوده و بعد به مادرتان منتقل شده، و عنوان انتقال در سند «هبه، صلح، بیع یا چیز دیگری» است، میشود دقیقتر گفت پدرتان چه حقی دارد.