مطالبه نفقه معوقه و اجرتالمثل ۳۳ سال زندگی مشترک پس از فوت شوهر
سلام وقتتون بخیر
یک خانم ۴۹ ساله که همسرش ۴ ماه فوت کرده
۳۳سال زندگی مشترک داشتن یک فرزند دختر داره،
و ۳ فرزند [۲ پسر و ۱دختر ] از فرزند قبلی شوهر مرحوم خود را بزرگ کرده
و تو این سال ها نفقه ای دریافت نکرده
نفقه و اجرت المثل میخواستیم حساب بشه و دیر کرد
سال ۱۳۷۲ عقد کردن
مهریه هم ۵تا سکه و ۲ میلیون تومان وجه نقد هست
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
در مورد نفقه معوقه، طبق ماده ۱۱۰۶ قانون مدنی، پرداخت نفقه در عقد دائم بر عهده شوهر است و مطابق ماده ۱۲۰۶، زن میتواند نفقه تمام سالهای گذشته خود را مطالبه کند. بنابراین امکان طرح مطالبه نفقه از سال ۱۳۷۲ تا تاریخ فوت همسر وجود دارد؛ مشروط بر اینکه در آن دوران مستحق نفقه بوده و بدون مانع مشروع از وظایف زوجیت امتناع نکرده باشد. البته اگر شوهر هزینههایی مانند مسکن، خوراک، پوشاک و درمان را تأمین میکرده، این موارد در محاسبه نفقه پرداختشده محسوب میشوند، حتی اگر پول نقد مستقیمی به خانم نداده باشد. میزان نفقه هر دوره نیز با توجه به وضعیت و شأن زوجه و نظر کارشناس تعیین میشود.
در خصوص اجرتالمثل ایام زوجیت نیز موضوع قابل بررسی است. مطابق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی، اگر زن کارهایی را که شرعاً بر عهده او نبوده، به درخواست شوهر و بدون قصد انجام رایگان انجام داده باشد، میتواند اجرت آن را مطالبه کند. نکته مهم در این پرونده، نگهداری و بزرگ کردن سه فرزند شوهر از ازدواج قبلی است. این موضوع باید بهطور مشخص در دادخواست مطرح شود؛ زیرا نگهداری از فرزندان همسر، در صورت اثبات درخواست شوهر و انجام خدمات بدون قصد تبرع، میتواند در مطالبه اجرتالمثل مورد استناد قرار گیرد. برای اثبات آن نیز شهادت مطلعان و مدارک مربوط به سالهای نگهداری و مراقبت از فرزندان اهمیت دارد.
در مورد امکان مطالبه اجرتالمثل پس از فوت شوهر، در رویه قضایی دیدگاههای متفاوتی وجود داشته است؛ با این حال، آرایی نیز وجود دارد که فوت زوج و مطالبه نکردن اجرتالمثل در زمان حیات را مانع پیگیری این حق نمیداند. بنابراین بهتر است دادخواست با استناد به ماده ۳۳۶ و شرح دقیق خدمات انجامشده تنظیم شود.
در خصوص مهریه نیز پنج سکه و دو میلیون تومان وجه نقد، در صورت درج در عقدنامه و پرداخت نشدن، همچنان طلب خانم از همسر متوفی محسوب میشود. پنج سکه قابل مطالبه است و مبلغ نقدی نیز با توجه به شاخص قانونی و تاریخ فوت شوهر محاسبه میشود. این مطالبات باید پیش از تقسیم باقیمانده ترکه پرداخت شوند. مواد ۸۶۸ و ۸۶۹ قانون مدنی نیز پرداخت دیون متوفی را پیش از استقرار مالکیت وراث نسبت به ترکه مقرر کردهاند.
در مورد خسارت تأخیر تأدیه نیز باید دقت کرد که مطالبه آن برای نفقه معوقه خودکار نیست و شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، از جمله مطالبه طلب، تمکن مدیون و امتناع از پرداخت، باید بررسی شود. در خصوص نفقه نیز رویه قضایی درباره زمان تعلق خسارت تأخیر یکسان نیست.
نکته دیگر اینکه چون متوفی دارای فرزند بوده، سهمالارث همسر اصولاً یکهشتم از اموال منقول و یکهشتم از قیمت اموال غیرمنقول است. این سهمالارث جدا از مهریه و سایر مطالبات مالی ایشان است.
برای بررسی دقیقتر و امکان محاسبه مطالبات، لطفاً مشخص کنید آیا در تمام این ۳۳ سال همسرش هیچ هزینهای بابت مسکن، خوراک و پوشاک پرداخت نمیکرده یا فقط پول نقد مستقلی به خانم نمیداده است؟ همچنین تصویر قسمت مهریه عقدنامه و تاریخ دقیق فوت همسر برای محاسبه مبلغ نقدی لازم است.
