تعیین مالکیت مستثنیات اراضی ملی در صورت وجود سابقه زراعت قدیمی
سلام یک ملک مشاع خلع ید شدیم که نصفش در منابع طبیعی هستش و حکم داده اینجوریه (با لحاظ مستثنیات منهای منابع طبیعی )آیا مستثنیات به زارعی که سابقه زراعت قدیم الایام داشته میرسد یا به مالک
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
نکته مهم این است که مستثنیات منابع طبیعی لزوماً به زارع تعلق نمیگیرد؛ بلکه مستثنیات بودن، وضعیت حقوقی زمین را از حیث خارج بودن از اراضی ملی مشخص میکند، نه اینکه مالک آن چه کسی است.
برای تعیین مالک باید سابقه مالکیت و وضعیت حقوق زارع بررسی شود. اگر زمین دارای سند مالکیت به نام شخص یا وراث او باشد و زارع صرفاً در گذشته در آن کشتوکار کرده باشد، اصولاً مالکیت مستثنیات متعلق به مالک یا وراث قانونی اوست. سابقه زراعت بهتنهایی موجب انتقال مالکیت به زارع نمیشود.
اما اگر زارع در اجرای قانون اصلاحات ارضی، صاحب نسق شناخته شده و زمین یا حقوق مالکانه آن به موجب اسناد و مقررات مربوط به او واگذار شده باشد، موضوع متفاوت است و ممکن است مالک تمام یا بخشی از زمین باشد. همچنین ممکن است زارع حقوقی مانند حق نسق، حق ریشه یا حقوق زارعانه داشته باشد.
مطابق رأی وحدت رویه ۶۸۱ دیوان عالی کشور و نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۳۳۱۸، تشخیص مستثنیات از اراضی ملی با موضوع اثبات مالکیت اشخاص متفاوت است؛ یعنی حتی اگر دادگاه زمینی را مستثنیات تشخیص دهد، مالکیت شخص مدعی باید جداگانه احراز شود.
پایگاه خبری اختبار+2
در مورد پرونده شما، عبارت «با لحاظ مستثنیات منهای منابع طبیعی» بهتنهایی نشان نمیدهد که مستثنیات به زارع تعلق گرفته یا مالک. باید منطوق حکم و نظریه کارشناسی بررسی شود.
برای اینکه بتوانم دقیقتر پاسخ بدهم، سه موضوع را مشخص کنید که آیا زارع موردنظر دارای نسق زراعی یا سند اصلاحات ارضی است یا صرفاً سابقه کشت و کار قدیمی دارد؟ سند مالکیت ملک به نام چه کسی است؛ مالک فعلی یا وراث و آیا در رأی دادگاه صرفاً حکم خلع ید صادر شده یا مالکیت زارع و مستثنیات نیز مورد رسیدگی قرار گرفته است این سه موضوع تعیین میکند که مستثنیات متعلق به مالک است یا زارع میتواند نسبت به آن ادعای مالکیت داشته باشد.
