تخلفات صورت گرفته در شرکا تعاونی
عضو سهامداریکه فوت شده و بدون تعیین عضویت و شفاف سازی از سهام وی توسط مدیریت شرکت، اقداماتی صورت گرفته از طرف دیگر اعضا حقوق آنها را بخطر انداخته من جمله واگذاری سهام خود به دیگر افرادیکه تایید عضویت آنها قبل از انتقال سهام بدرستی برای وراث عضو متوفی روشن نیست و سپس بعد از پنج سال از گذشت تغییرات ایجاد شده در مدیریت را توسط روزنانه متوجه شده و نام مورث خود را در اداره ثبت شرکاها حذف شده میبینند و عضویتی نیز به وراث تعیین نشده و شفافیتی صورت نگرفته. با این حال اعضای قدیمی شرکا همگی فوت گشته اند و تنها مدارک موجود جهت اثبات عضویت متوفی در دست وراث برگه صورتجلسه ورود مورثشان در دهه پنجاه میباشد... درخواست رویت اسناد و مدارک از ادارات تعاون و ثبت شرکتها داده شده و مخالفت صورت میگیرد و شرکت پاسخگو نیست. پرونده کانل شرکت توسط توسط مدیر پیشین به مدیر خود خوانده فعلی تحویل و همین موجب احساس تملک و چیرگی براموال شرکت را در او ایجاد نموده... اموال غیر منقول شرکتی با بیش از ۵ دهه فعالیت امحا شده و هیچ اثری از آن یافت نمیشود.
تکلیف وراث بیخبر چیست که اینگونه حق و حقوقشان بدلیل عدم اطلاع و سوء مدیریت مدیران حفظ نگشته است...؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام و وقت بخیر؛
موضوعی که مطرح کردهاید صرفاً حذف نام یک عضو متوفی از فهرست شرکا نیست؛ نگرانی جدیتر این است که در فاصله فوت عضو تا تغییرات مدیریتی، بدون تعیین تکلیف حقوق وراث، ترکیب اعضا تغییر کرده، سهام به اشخاص جدید منتقل شده و وضعیت اموال و داراییهای چندینساله شرکت نیز نامشخص مانده است. اگر این اقدامات بدون رعایت تشریفات قانونی انجام شده باشد، امکان اعتراض و پیگیری حقوقی وجود دارد.
نکته مهم به نفع وراث این است که اگر شرکت موردنظر تعاونی ثبتشده باشد، طبق ماده ۱۴ قانون بخش تعاونی اقتصاد، در صورت فوت عضو، وراثی که واجد شرایط قانونی و اساسنامهای باشند، عضو تعاونی شناخته میشوند. اگر وراث تمایلی به ادامه عضویت نداشته باشند یا واجد شرایط نباشند، طبق ماده ۱۵ همان قانون، سهم و حقوق و مطالبات عضو متوفی باید بر اساس اساسنامه و قرارداد محاسبه و پس از کسر بدهیهای احتمالی به وراث پرداخت شود. بنابراین مدیریت نمیتواند بدون تعیین تکلیف حقوق مالی و عضویتی متوفی، صرفاً نام او را از سوابق حذف کند و حقوق وراث را نادیده بگیرد.
در خصوص انتقال سهام به افراد جدید نیز موضوع قابل بررسی است. ماده ۲۲ قانون مذکور انتقال سهام به اعضای دیگر یا افراد جدید واجد شرایط را با رعایت مقررات قانونی مجاز دانسته است. همچنین طبق ماده ۳۷، بررسی درخواست عضویت و تصمیمگیری درباره انتقال سهام از وظایف هیئتمدیره است. بنابراین باید مشخص شود افراد جدید با چه مدارکی پذیرفته شدهاند، چه مصوبهای وجود داشته و انتقال سهام بر چه مبنایی انجام شده است.
پیشنهاد میکنم در این مرحله صرفاً به مکاتبات عادی با شرکت اکتفا نکنید. با ارائه گواهی انحصار وراثت، گواهی فوت و صورتجلسه ورود مورث در دهه پنجاه، اظهارنامه رسمی برای شرکت ارسال کنید و درخواست ارائه دفتر ثبت اعضا، سوابق سهام، صورتجلسات هیئتمدیره و مجامع عمومی، مدارک انتقال سهام، اسناد پذیرش اعضای جدید، صورتهای مالی و اسناد مربوط به املاک و نقلوانتقالات شرکت را مطرح کنید.
همزمان شکایت مستندی به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان ارائه دهید و درخواست بازرسی ویژه از عملکرد مدیریت، بررسی نحوه حذف عضو متوفی، بررسی انتقال سهام و رسیدگی به وضعیت اموال غیرمنقول شرکت را مطرح کنید. طبق بند ۱۷ ماده ۶۶ قانون بخش تعاونی، وزارت تعاون در صورت احراز تخلف مدیران میتواند موضوع را به دادگاه صالح اعلام کند و در صورت احراز تخلف، امکان تعلیق مدیران و تعیین افراد موقت برای تشکیل مجمع عمومی و انتخاب هیئتمدیره جدید وجود دارد.
اگر شرکت و اداره مربوط همچنان از ارائه اسناد خودداری کنند، میتوانید در دعوای حقوقی درخواست کنید دادگاه اسناد مشخص موجود نزد شرکت را مطالبه کند. ماده ۲۰۹ قانون آیین دادرسی مدنی درباره ارائه سند موجود نزد طرف مقابل و ماده ۲۱۲ درباره مطالبه اسناد و اطلاعات موجود در ادارات دولتی به درخواست طرف دعوا، ظرفیت قانونی این پیگیری را فراهم میکنند.
در صورت اثبات تخلف، حسب نتیجه بررسی، خواستههای حقوقی میتواند شامل اثبات حقوق و سهام مورث، تعیین تکلیف عضویت وراث یا مطالبه ارزش سهام و حقوق مالی متوفی، ابطال تصمیمات و نقلوانتقالات غیرقانونی و مطالبه خسارت باشد. اگر اسناد جعلی، صورتجلسات خلاف واقع یا تصرف و انتقال متقلبانه اموال نیز احراز شود، موضوع قابلیت بررسی کیفری جداگانه خواهد داشت.
یک نکته بسیار مهم را هم در نظر داشته باشید: املاک ثبتشده به نام شرکت، مستقیماً ملک مشاع وراث نیستند؛ زیرا شرکت تعاونی شخصیت حقوقی مستقل دارد. اما ارزش سهام، حقوق عضویت و مطالبات مورث متعلق به وراث است و اگر اموال شرکت برخلاف قانون و به زیان آن منتقل شده باشد، باید مسئولیت مدیران و اعتبار آن معاملات بررسی شود.
به نظر من در این پرونده، قبل از طرح دعوای ابطال اسناد یا مطالبه خسارت، باید یک تصویر کامل از وضعیت حقوقی و مالی شرکت در زمان فوت مورث و زمان تغییرات مدیریتی به دست آورید. بهخصوص سوابق سهام و املاک شرکت باید بررسی شود تا مشخص شود چه چیزی، در چه تاریخی و با مجوز کدام مرجع منتقل شده است.
برای تعیین دقیق مسیر دعوا، سه موضوع اهمیت اساسی دارد: تاریخ فوت مورث، نوع دقیق شرکت و اینکه آیا تعاونی مسکن، تولیدی یا تعاونی از نوع دیگری بوده است، و اینکه آیا وراث پس از فوت مورث هیچگاه درخواست رسمی ادامه عضویت دادهاند یا خیر.
