طلاق به دلیل اعتیاد و رفتار خشونت آمیز زوج
خانم دارای سه پسر ۳، ۶ و ۱۶ ساله و حدود ۲۰ سال است ازدواج کرده. شوهر او حدود شش سال است که مخدر شیشه مصرف می کند.
پلیس او را در حال مصرف مخدر شیشه در خیابان گرفته. پرونده تشکیل نداده ( فرد دستگیر کننده حاضر به شهادت است) و مصرف در خانه توسط پسر بزرگ‌تایید می شود. بارها ترک کرده ولی باز مصرف را شروع کرده.
دچار توهم شدیداست و در بیمارستان روانی بستری شده ( دکتر تایید کرده است این موضوع حاصل از مصرف مواد است ولی در نامه فعلا بستری را تایید کرده و گفته حاضر است در صورت درخواست دادگاه شهارت دهد)
دارای سابقه کیفری بواسطه حمل مواد ( تریاک) است. و الان با پا بند و وثیقه پدر همین خانم آزاد است.
دو بار به خاطر حمل تریاک در ایست بازرسی دسگیر شده بار اول ۲ کیلو و بار دوم ۲.۴ کیلو. هر دوبار محکوم شده ولی بار اول زندان نر فته. بار دوم ۵۸ ماه حکم قطعی گرفته و زندان رفته سه ماه داخل بوده و الان با پابند آزاده.
چند روز پیش که پسر بزرگ برای بردن وسایلش به خانه می رود پدرش به او حمله می کند و محکم دستش را دور گردن پسرش می اندازد و فشار می دهد و می گوید "تو را می کشم چون تو هم مثل آنها همه جا شنود گذاشتی". پسر به مرحله تنگی نفس می رسد تا بالاخره می تواند خود را نجات دهد.
شرایط برای زن و دو پسر کوچک بسیار خطرناک و غیر ممکن شده است و. الان خانه پدرش است.
لطفا راهنمایی بفرمایید چطور می تواند درخواست طلاق دهد بنحوی که حضانت بچه های کوچکش هم در شرایط این اعتیاد و توهم به پدر نرسد.
ضمنا شوهر پرداخت خرجی ندارد. ۱۱۰ سکه مهریه دارد. یک اظهار نامه برای عدم پرداخت نفقه برای شوهر رفته.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود؛
این پرونده از نظر حقوقی چند محور مهم دارد و با توضیحاتی که داده‌اید، صرفاً یک اختلاف خانوادگی ساده نیست. وجود اعتیاد به شیشه، توهم، سابقه محکومیت مواد مخدر، بستری روان‌پزشکی، عدم پرداخت نفقه و همچنین درگیری فیزیکی با فرزند، مواردی هستند که می‌توانند در پرونده طلاق و حضانت اهمیت زیادی داشته باشند.
برای طلاق، مسیر اصلی برای زوجه میتواند درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج باشد. در این مسیر باید نشان داده شود ادامه زندگی مشترک برای زن با مشقت شدید و غیرقابل تحمل همراه شده است. مواردی مثل اعتیاد مضر زوج، رفتارهای خطرناک ناشی از مصرف مواد، سوءرفتار، ترک انفاق و ایجاد ناامنی برای زن و فرزندان، از موضوعاتی هستند که باید با مدارک در پرونده مطرح شوند.
اقداماتی که بهتر است انجام شود بابت درگیری اخیر با پسر، فوراً موضوع از طریق کلانتری یا دادسرا ثبت شود و در صورت امکان گزارش پزشکی قانونی برای آسیب یا آثار درگیری گرفته شود. شهادت پسر بزرگ، گزارش مأموران و هر مدرک دیگری اهمیت دارد، مدارک مربوط به بستری روان‌پزشکی و نظریه پزشک که ارتباط وضعیت او با مصرف مواد را تأیید می‌کند، تهیه و ارائه شود، سابقه محکومیت‌های مواد مخدر و پرونده‌های کیفری از طریق استعلام قضایی قابل بررسی است و باید در پرونده طلاق مورد اشاره قرار گیرد و اظهارنامه نفقه و مدارک عدم پرداخت هزینه‌های زندگی نیز نگهداری شود و در صورت ادامه عدم پرداخت، مسیر مطالبه نفقه و ترک انفاق بررسی شود.
در مورد حضانت، نکته مهم این است که حضانت فقط بر اساس سن کودک تعیین نمی‌شود؛ مصلحت و سلامت کودک هم اهمیت دارد. اگر مادر بتواند ثابت کند پدر به دلیل مصرف شیشه، توهم، رفتار خشونت‌آمیز یا شرایط روانی، محیط امنی برای نگهداری فرزندان فراهم نمی‌کند، این موضوع میتواند در تصمیم دادگاه درباره حضانت مؤثر باشد. مدارکی مثل بستری روانی، سابقه مواد، گزارش درگیری با فرزند و شهادت افراد مطلع در این بخش اهمیت زیادی دارد.
در مورد مهریه ۱۱۰ سکه نیز زن میتواند آن را مطالبه کند و درخواست طلاق باعث از بین رفتن مهریه نمی‌شود. همچنین اگر شوهر نفقه پرداخت نمی‌کند، این موضوع جداگانه قابل پیگیری است.
با توجه به خطر مطرح‌شده (حمله به پسر و تهدید به کشتن)، بهتر است موضوع امنیتی را تا زمان رسیدگی قضایی جدی بگیرند و بدون برنامه و بدون ثبت مدارک، دوباره زن و بچه‌ها را در معرض همان شرایط قرار ندهند.
برای تنظیم مسیر دقیق‌تر، چند نکته مهم است آیا در حال حاضر زن و دو فرزند کوچک با حکم یا دستور خاصی در منزل پدر زن هستند یا صرفاً به دلیل ترس منزل را ترک کرده‌اند و پسر ۱۶ ساله حاضر است در مرجع قضایی درباره حمله و تهدید پدر شهادت بدهد. همچنین آیا همسر برای طلاق اقدام کرده یا هنوز فقط اظهارنامه نفقه ارسال شده.
پسر شهادت می دهد که به او حمله شده و اقدام تنها ارسال اظهار نامه بوده
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اگر تا الان فقط اظهارنامه نفقه ارسال شده، هنوز عملاً دادخواست طلاق و حضانت مطرح نشده و با توجه به رفتار اخیر پدر، بهتر است موضوع بیش از این بدون ثبت قضایی باقی نماند. حمله به پسر و تهدید به کشتن، مخصوصاً در کنار مصرف شیشه و توهم، اگر فقط شفاهی باقی بماند بعداً اثبات آن سخت‌تر می‌شود.
پسر ۱۶ ساله چون خودش مستقیماً مورد حمله قرار گرفته، میتواند ماجرا را در مرجع قضایی بیان کند و بهتر است بابت همین اتفاق شکایت و گزارش رسمی ثبت شود. این موضوع در کنار سوابق مواد مخدر، بستری روان‌پزشکی و مدارک اعتیاد میتواند هم در دعوای طلاق به علت عسر و حرج و هم در موضوع حضانت مؤثر باشد. اعتیاد زیان‌آور و بیماری روانی مؤثر در سلامت کودک صراحتاً از مواردی است که دادگاه میتواند به استناد آن درباره حضانت تصمیم دیگری بگیرد.
در مورد دو فرزند ۳ و ۶ ساله نیز فعلاً مادر تا هفت‌سالگی اولویت حضانت دارد و بعد از هفت‌سالگی هم در صورت اختلاف، حضانت خودکار به پدر داده نمی‌شود و دادگاه باید مصلحت کودک را بررسی کند. با شرایطی که از پدر گفته‌اید، مدارک اعتیاد، توهم و خشونت در این تصمیم بسیار مهم خواهد بود.
بنابراین قدم بعدی صرفاً ارسال اظهارنامه دیگری نیست؛ باید دادخواست طلاق به علت عسر و حرج مطرح شود و هم‌زمان درباره حضانت فرزندان و با توجه به فوریت شرایط، امکان درخواست دستور موقت حضانت نیز وجود دارد تا قبل از صدور رأی نهایی وضعیت بچه‌ها تعیین تکلیف شود.