عدم تحویل کالا پس از پرداخت وجه در معامله شفاهی
کسی که از من جنس گرفته و من بهش پول دادم ولی هیچ مدرکی اعم از چک، دست نوشته، سفته یا هرچیزی بجز صحبت کردن بین ما نیست، و البته کالا هم قاچاق بوده و بصورت واسطه به دستم رسیده باشه، ولی در این بین یک سری جنس به دستم نرسیده میتونم طرف رو محکوم کنم؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
اول گفته تان کمی گنگ است شخصی از شما جنس گرفته و شما پول داده اید؟ فکر کنم منظورتان این بوده که از کسی جنس خریده اید و بخشی از آن به دست شما نرسیده است. من مبنا رو بر این اساس می گذارم. شما هم برای اثبات پرداخت پول مشکل دارید و هم خود موضوع معامله (کالای قاچاق) می‌تواند علیه شما اثر بگذارد. یعنی حتی اگر بتوانید ثابت کنید پولی پرداخت کرده‌اید، چون موضوع معامله خارج از مسیر قانونی بوده، مطالبه شما مثل یک خرید و فروش عادی بررسی نمی‌شود.
اما اینکه هیچ قرارداد، چک، رسید یا نوشته‌ای ندارید، به معنی این نیست که هیچ راهی ندارید. اگر بتوانید ثابت کنید بین شما و آن شخص رابطه مالی وجود داشته، موضوع قابل بررسی است؛ مثلاً پیام‌ها، چت‌ها، تماس‌ها، رسید کارت‌به‌کارت، واریز بانکی، شاهد، اقرار طرف مقابل یا هر قرینه‌ای که نشان دهد پول از شما گرفته و در مقابل تعهدی داشته است.
برای عنوان «کلاهبرداری» هم صرف اینکه کالا تحویل نشده، همیشه کافی نیست. باید ثابت شود طرف مقابل از ابتدا با فریب و قصد بردن مال شما وارد معامله شده؛ مثلاً کالایی وجود نداشته، اطلاعات خلاف واقع داده یا از ابتدا قصد انجام تعهد نداشته است. اگر فقط یک معامله انجام شده و بعد به هر دلیل کالا تحویل نشده، ممکن است موضوع بیشتر اختلاف مالی و قراردادی باشد تا کلاهبرداری.
از طرف دیگر، چون گفتید کالا قاچاق بوده، این بخش می‌تواند موضوع را پیچیده کند. دادگاه ممکن است بررسی کند که اصل توافق درباره چه چیزی بوده و آیا موضوع معامله از نظر قانونی قابل حمایت بوده یا خیر. بنابراین بهتر است قبل از هر اقدامی مشخص شود دقیقاً چه کالایی بوده، چه مبلغی پرداخت کرده‌اید و پرداخت از چه طریقی انجام شده است.
فعلاً بهترین کار این است که هر چیزی که از رابطه شما باقی مانده جمع کنید؛ مخصوصاً گردش حساب، پیام‌ها و هر مکالمه‌ای که در آن درباره قیمت، مقدار کالا، زمان تحویل یا دریافت پول صحبت شده است. بدون این مدارک، اثبات ادعا خیلی سخت‌تر می‌شود.
اگر بگویید پول را چطور پرداخت کردید (کارت‌به‌کارت، نقدی یا روش دیگر)، حدود مبلغ چقدر بوده و آیا پیام یا چت بین شما وجود دارد یا نه، می‌شود دقیق‌تر گفت مسیر کیفری کلاهبرداری قابل طرح است یا باید از مسیر دیگری اقدام کرد.
بله رسید و مدارکی هست ولی خودم برای تحویل گرفتن کالاها اغلب نمیرفتم، و ماشین میفرستادم، و با وجود قاچاق بودن حمل کالا ( پلی استیشن) این امکان وجود داره که طرف بگه ارسال کردم ولی چون هیچ ضمانتی بابت رسیدنش نداده اصلا بگه فرستادم کالا ها را؟
پاسخ تکمیلی ایران لگال:
اگر اختلاف شما بر سر این باشد که شخص پول گرفته و کالا را تحویل نداده یا بخشی از تعهد را انجام نداده، موضوع فقط با عنوان «قاچاق بودن کالا» تمام نمی‌شود و رفتار و قصد طرف مقابل هم باید بررسی شود. به عقیده من فعلا روی این موضوع قاچاق بودن حساس نشوید. درسته کالا قاچاق بوده اما کالای غیر قانونی محسوب نمی شود، من ابتدا برداشتم چیزی فراتر بوده.
حال در مورد اینکه طرف بگوید من فرستادم، صرف ادعا کافی نیست. کسی که مدعی انجام تعهد است باید بتواند انجام آن را با قرائن و مدارک نشان دهد؛ مثلاً مشخصات ارسال، تحویل به راننده، رسید دریافت کالا، پیام هماهنگی تحویل یا هر مدرکی که نشان دهد کالا واقعاً از اختیار او خارج و تحویل شده است. البته چون شما خودتان راننده را می‌فرستادید، باید مشخص شود آن راننده کالا را از او تحویل می‌گرفته یا فقط برای حمل کالاهایی که قبلاً آماده شده بودند اقدام می‌کرده است.
برای قوی‌تر شدن پرونده، مدارکی مثل رسیدهای پرداخت، پیام‌های مربوط به تعداد دستگاه‌ها، قیمت، زمان ارسال، هماهنگی با راننده، نام راننده‌ها، مقصد کالاها و هر گفت‌وگویی که نشان دهد هنوز بخشی از کالا تحویل نشده، اهمیت زیادی دارد. اگر او در پیام‌ها یا صحبت‌ها قبول کرده باشد که مقداری کالا باقی مانده یا بدهکار است، این می‌تواند از خود بحث ارسال مهم‌تر باشد.
در مورد مسیر کیفری هم باید دقت کرد؛ صرف اینکه کالا نرسیده، همیشه کلاهبرداری را ثابت نمی‌کند. باید مشخص شود آیا از ابتدا قصد فریب داشته یا بعداً در انجام تعهد دچار اختلاف شده‌اید. اگر مدارکی دارید که نشان دهد از ابتدا پول گرفته ولی کالایی در کار نبوده یا اطلاعات خلاف واقع داده، وضعیت کیفری قوی‌تر می‌شود.
یک نکته تعیین‌کننده این است که وقتی راننده می‌رفت، آیا رسید تحویل از طرف او می‌گرفتید یا خیر؟ و الان اختلاف دقیقاً روی چه تعداد پلی‌استیشن است؟ یعنی طرف می‌گوید همه را تحویل داده ولی شما می‌گویید اصلاً نرسیده از نظر عددی صحبت چه مبلغی است؟ خودش قبول دارد بخشی مانده؟ این تفاوت در مسیر پرونده خیلی اثر دارد.