آیا رابطه و وعده ازدواج می‌تواند طرف مقابل را ملزم به عقد کند؟
سلام وقتتون بخیر
من دوساله با یک پسری در رابطه بودم و همه چی جدی پیش می‌رفت ، خانواده ها در جریان بودن و قرار بود بعد چند سال رسمی بشه همه چی
متاسفانه حدود ده روز پیش من یه مزاحم داشتم که پارتنرم و خانواده ایشون فکر کردن که من خیانت کردم ، این فکر از ذهن پارتنرم تا حدودی رفع شد اما مادرشون میگه من از چشمم افتادم و راضی نیست که ما باهمیم باشیم
ما حدودا از یکسال گذشته باهم رابطه جنسی داشتیم بارها و بارها، دیروز متاسفانه مادرم متوجه شدن بعد از کلی دعوا قرار شده امروز مادر پارتنرم بیاد خونمون تا درمورد این موضوع صحبت بشه
ازتون سوال دارم اینکه اگه پارتنرم منو نخواد و یا بخاطر حرف مامانش مجبور بشه بگه منو نمیخاد و گردن نگیره، آیا من با عکسهایی که از رابطه جنسیمون دارم میتونم اقدام به شکایت کنم تا ایشون مجبور بشه گردن بگیره و عقد رسمی کنیم؟؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
درود فراوان؛
بدترین راه حل این است که عکس‌های رابطه را وسیله‌ای برای مجبور کردن ایشان به ازدواج قرار بدهید؛ چون اگر رابطه با رضایت دو طرف بوده، این تصاویر الزام قانونی برای ازدواج ایجاد نمی‌کنند و مطرح‌کردنشان بدون بررسی ممکن است برای خود شما هم تبعاتی داشته باشد. اما اگر منظورتان این است که بدانید در صورت انکار ایشان چه حقوقی دارید، اول باید مشخص شود رابطه با رضایت بوده یا تحت اجبار، تهدید یا فریب خاصی اتفاق افتاده است.
اما در مورد اصل ازدواج، حتی اگر دو سال رابطه داشته‌اید، خانواده‌ها در جریان بوده‌اند و ایشان بارها وعده ازدواج داده باشد، قانون امکان «مجبور کردن به عقد» را نمی‌دهد. ماده ۱۰۳۵ قانون مدنی صریحاً می‌گوید وعده ازدواج علقه زوجیت ایجاد نمی‌کند و هر یک از طرفین تا زمانی که عقد واقع نشده می‌تواند از ازدواج منصرف شود. از طرف دیگر، رضایت زن و مرد نیز شرط نفوذ عقد است.
بنابراین عکسهایی که از رابطه دارید ممکن است حسب موضوع پرونده به‌عنوان قرینه یا دلیل مورد بررسی قرار بگیرند، اما دادگاه به استناد آنها حکمی صادر نمی‌کند که این مرد باید با شما ازدواج کند. اگر رابطه جنسی با رضایت هر دو و بدون وجود عقد بوده، وارد کردن تصاویر و جزئیات رابطه به پرونده موضوع حساسی است؛ قانون برای روابط جنسی خارج از علقه زوجیت مقررات کیفری دارد و در جرایم منافی عفت نیز شیوه تحقیق محدودیت‌های خاص خودش را دارد.
یک کار را هم انجام ندهید، به ایشان یا خانواده‌اش نگویید «اگر با من ازدواج نکنی عکس‌ها را نشان می‌دهم یا منتشر می‌کنم». تهدید به افشای راز برای وادار کردن دیگری به انجام کاری می‌تواند خودش عنوان کیفری پیدا کند، و انتشار یا در دسترس دیگران قراردادن تصاویر خصوصی بدون رضایت نیز مستقلاً قابل مجازات است.
موضوع فقط در چند حالت مسیر متفاوتی پیدا می‌کند؛ مثلاً اگر رابطه بدون رضایت شما یا با اجبار و تهدید بوده، اگر در زمان رابطه زیر سن قانونی بوده‌اید، یا اگر واقعاً بین شما عقد موقت یا دائم شرعی خوانده شده ولی ثبت نشده است. در این حالت‌ها نباید پرونده را صرفاً به عنوان «پسری که قول ازدواج داده و حالا منصرف شده» بررسی کرد.
پس برای جلسه امروز، بهتر است مسئله عکس‌ها را به شکل تهدید مطرح نکنید. اگر ایشان رابطه را انکار کرد، قبل از هر شکایتی اصل عکس‌ها، پیام‌های مربوط به وعده ازدواج و گفت‌وگوهای دو طرف را حفظ کنید و ابتدا مشخص شود دقیقاً با چه عنوانی قرار است اقدام شود؛ چون شکایت صرفاً برای وادار کردن او به عقد، نتیجه‌ای که مدنظر شماست ایجاد نمی‌کند.