توقیف سهم الارث با وجود اعسار و پرداخت اقساط
راننده اتوبوس هستم تصادف کردم و بدهکار مالی شدم و بازداشت شدم هنوزم بازداشتم چند تا پرونده داشتم برای همشون اعسار قبول شده دارم وقاضی اجرا احکام درحالیکه من اصلا خبر نداشتم سهم الارث من رو گذاشته روی یه پرونده درحالیکه ابدا نمی‌دونستم اقساطم روهم ماه به ماه به روز دارم پرداخت میکنم
حالا دستور داده که اون سهم الارث رو بدن به شاکی که در یک شعبه دیگر اجرای احکام هست و اصلا به این قاضی ربطی ندارد لازم به ذکر است که این قاضی فامیل داماد و زن برادر من هست که مشکل داریم باهم
به این شاکی اجازهٔ ورود به منزل داده شده تا بیاد من منزل رو صورت برداری کنه درحالی که من برای این شاکی اعسار زدم و قبول شده و هرچقدر برای گرفتن شماره حساب به جهت واریز پیش پرداخت تلاش کردم تا به الان شماره حسابی ندادن
راه حل چیه چیکار باید بکنم چطور امکان داره قاضی یه شعبه به یه شاکی که در شعبه دیگه هست اجازه دسترسی به سهم الارث من رو بده
پاسخ حقوقی ایران لگال:
سلام، وقت بخیر.
موضوع شما را باید فوری پیگیری کنید؛ چون یک تصور اشتباه می‌تواند باعث شود سهم‌الارثتان قبل از اعتراض مؤثر، وارد مرحله ارزیابی و وصول طلب شود. متأسفانه قبول‌شدن اعسار و اینکه اقساط را مرتب می‌پردازید، به‌تنهایی مانع توقیف مالی نیست که بعداً از شما پیدا شده؛ قانون صراحتاً اجازه می‌دهد بخش پرداخت‌نشده محکومیت از سایر اموال شناسایی‌شده وصول شود. اما اینکه یک شعبه بتواند سهم‌الارثی را که در پرونده دیگری توقیف شده، بدون رعایت تقدم توقیف‌ها مستقیماً به طلبکار پرونده دیگر بدهد، بحث جداگانه‌ای است و این قسمت را باید فوراً بررسی و در صورت تخلف به عملیات اجرایی اعتراض کنید که در ادامه عرض می نمایم.
اینکه طلبکار شما در شعبه دیگری است، لزوماً مانع توقیف سهم‌الارث نمی‌شود. شعب اجرای احکام می‌توانند با یکدیگر مکاتبه کنند و اگر مالی قبلاً در پرونده دیگری توقیف شده باشد، طلبکار بعدی می‌تواند نسبت به «مازاد ارزش آن مال» درخواست توقیف کند. ماده ۵۴ قانون اجرای احکام مدنی دقیقاً این وضعیت را پیش‌بینی کرده است. با این حال، توقیف‌کننده مقدم و ترتیب قانونی وصول مطالبات باید رعایت شود و نمی‌توان طلبکار قبلی را نادیده گرفت.
بنابراین اولین کار شما این است که از هر دو اجرای احکام، کتبی تصویر دستور توقیف سهم‌الارث، تاریخ توقیف، ارزش‌گذاری سهم، شماره پرونده‌ای که توقیف برای آن انجام شده و دستور اخیر مبنی بر پرداخت به شاکی دیگر را بگیرید. اگر سهم ابتدا برای پرونده دیگری توقیف شده، اعتراض کنید که تقدم توقیف و میزان مازاد دقیقاً مشخص شود. قانون برای مالی که قبلاً توقیف شده امکان توقیف مازاد را پذیرفته، اما این به معنای تحویل بی‌قیدوشرط تمام مال به طلبکار دوم نیست.
هم‌زمان در همان شعبه اجرای احکامی که دستور مورد اعتراض را داده، «اعتراض به عملیات اجرایی و درخواست رفع اشکال از اجرا» را کتبی ثبت کنید و مشخصاً بخواهید تا تعیین تکلیف تقدم توقیف‌ها و پرونده‌های متعدد، از انتقال یا پرداخت سهم‌الارث جلوگیری شود. اختلافات ناشی از اجرای حکم طبق مواد ۲۵ و ۲۶ قانون اجرای احکام مدنی توسط دادگاهی که حکم تحت نظر آن اجرا می‌شود تعیین تکلیف می‌شود.
در مورد ورود به منزل هم طلبکار شخصاً حق ندارد هر زمان خواست وارد منزل شود و برای خودش اموال را صورت‌برداری کند. صورت‌برداری و توقیف باید در قالب عملیات رسمی اجرا توسط دادورز یا مأمور اجرا انجام شود. محکوم‌له می‌تواند هنگام عملیات حضور داشته باشد، اما تنظیم صورت اموال وظیفه مأمور اجراست. ضمن اینکه اثاث ضروری زندگی و ابزار ضروری کار جزء مستثنیات دین هستند و اصولاً نباید برای بدهی توقیف شوند.
این موضوع برای شما به‌عنوان راننده اهمیت بیشتری دارد؛ اگر وسیله یا ابزار مشخصی برای امرار معاش شما ضروری باشد، ماده ۲۴ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی ابزار ضروری کار را در زمره مستثنیات دین قرار داده است. البته اینکه خودروی خاص یا وسیله مشخص شما واقعاً مشمول این عنوان باشد باید با مدارک شغلی و شرایط استفاده اثبات شود.
در مورد ارتباط قاضی با داماد یا زن برادرتان هم صرف فامیل‌بودن با بستگان شما برای رد قاضی کافی نیست. ماده ۹۱ زمانی رد دادرس را مقرر کرده که مثلاً بین قاضی و یکی از طرفین پرونده قرابت قانونی تا درجه مقرر، دعوای شخصی یا نفع مستقیم وجود داشته باشد. اگر ارتباط قاضی در واقع با خودِ شاکی یا یکی از اصحاب پرونده است، یا دلیل مشخصی از نفع شخصی و تعارض منافع دارید، آن موضوع را جداگانه و مستند مطرح کنید؛ صرف اختلاف خانوادگی شما با بستگان قاضی کافی نیست.
نکته دیگر اینکه اگر برای پیش‌قسط اعسار شماره حساب نداده‌اند، درخواست کتبی بدهید که شماره حساب یا شیوه قانونی تودیع وجه اعلام شود و حتماً رسید ثبت درخواست را نگه دارید. نباید بعداً طوری جلوه کند که شما از پرداخت پیش‌قسط خودداری کرده‌اید، در حالی که برای پرداخت مراجعه کرده‌اید.
اگر بفرمایید سهم‌الارث دقیقاً «سهم از یک خانه» است یا پول/ملک دیگری، و اینکه اولین بار کدام شعبه و در چه تاریخی آن را توقیف کرده، می‌شود دقیق گفت طلبکار شعبه دوم فقط حق توقیف مازاد را داشته یا امکان وصول مستقیم از همان سهم هم برایش وجود داشته است.