ادعای وراث نسبت به زمینی که به فرزند هبه شده

وقت بخیر؛

اگر پدرتان هیچ مدرکی از هبه نداشته باشد، خطر این است که وراث از نظر ثبتی بگویند زمین هنوز مال پدربزرگ بوده و جزو ترکه است. اما اگر واقعاً پدربزرگ در زمان حیات زمین را تحویل پدرتان داده، پدر شما هم حدود ۵۰ سال در آن خانه ساخته و زندگی کرده، ادعای وراث به این سادگی قابل قبول نیست و در ادامه مسیری که برای احقاق حقوقتان باید طی نمایید روشن خواهم نمود.

در هبه، مهم‌ترین موضوع فقط نوشته و سند نیست؛ «تحویل گرفتن و تصرف» هم اهمیت زیادی دارد. یعنی اگر پدربزرگ زمین را به پدرتان داده، پدرتان آن را در اختیار گرفته، خانه ساخته و سال‌ها بدون اعتراض پدربزرگ و خانواده در آن زندگی کرده، این‌ها می‌تواند دلیل قوی بر تحقق هبه و خروج مال از ترکه باشد.

اما چون سند یا نوشته ندارید، بار اثبات روی پدرتان است. باید مدارک و قرائن جمع شود؛ مثل شهادت همسایه‌های قدیمی، بزرگان محل، اقوامی که از واگذاری زمین خبر دارند، قبض‌های آب و برق و گاز قدیمی، پروانه ساخت یا مدارک دهیاری و شهرداری، عکس‌های قدیمی، سابقه سکونت، و هر مدرکی که نشان دهد پدرتان سال‌ها مالکانه و با اجازه پدربزرگ در آنجا تصرف داشته است.

اگر هبه و تحویل زمین ثابت شود، وراث نمی‌توانند بعد از فوت پدربزرگ آن را جزو ماترک بدانند؛ چون مالی که در زمان حیات به طور صحیح هبه و تحویل شده، دیگر ارث محسوب نمی‌شود. ولی اگر دادگاه بگوید هبه ثابت نشده، ممکن است اصل زمین را جزو ترکه بداند.

حتی در فرضی که زمین جزو ترکه شناخته شود، خانه‌ای که پدرتان با هزینه خودش ساخته موضوع جداگانه‌ای است و پدر شما می‌تواند درباره اعیانی، هزینه ساخت و حقوق ناشی از تصرف طولانی دفاع و مطالبه داشته باشد.

پس پاسخ قطعی این است که ادعای وراث فقط به دلیل نداشتن سند حتماً درست نیست؛ ولی پدرتان باید سریع مدارک تصرف ۵۰ ساله و شهادت شهود را جمع کند و در صورت طرح دعوا، دفاع را روی هبه، تحویل زمین، ساخت خانه با اجازه پدربزرگ و تصرف طولانی بدون اعتراض بگذارد.