قرارداد امانی طلا و وصول چک ضمانت
اگر در متن قرارداد امانی طلا در قسمت تضمین ایفای تعهد به این صورت تظیم شده باشد که:
امانت گیرنده یک فقره چک به تاریخ وصول۱۴۰۴/۶/۶به مبلغ۷۰۰میلیون تومان به عنوان ضمانت بازگرداندن۱۰۰گرم طلا به امانت دهنده تحویل داده است.در صورت عدم بازگرداندن طلا در موعد مقررامانت دهنده میتواند چک را وصول نموده و تمامی هزینه های مرتبط از جمله خسارت تاخیر را از این مبلغ کم کسر کند.
چک را به اجرا گذاشته و حکم محکومیت گرفته و بابت استرداد طلا هم اقدام کرده ایاد در صورت پاس شدن چک بازهم میتواند حکم محکومیت به استرداد طلا بگیرد؟
پاسخ حقوقی ایران لگال:
وقت بخیر؛
در این وضعیت، نکته اصلی این است که باید ماهیت چک و هدف قرارداد امانی بررسی شود. اگر در قرارداد صراحتاً نوشته شده که چک فقط بابت «ضمانت بازگرداندن ۱۰۰ گرم طلا» صادر شده و در صورت عدم بازگرداندن طلا امکان وصول آن وجود دارد، وصول چک اصولاً جایگزین خودکار تعهد اصلی (بازگرداندن طلا) نمیشود؛ مگر اینکه طرفین در قرارداد صراحتاً توافق کرده باشند که با پرداخت مبلغ چک، تعهد استرداد طلا خاتمه پیدا میکند.
در فرضی که چک وصول شود، باید بررسی شود مبلغ ۷۰۰ میلیون تومان دقیقاً چه چیزی را پوشش میدهد. اگر این مبلغ طبق قرارداد به عنوان خسارت ناشی از عدم بازگرداندن طلا، هزینهها و خسارت تأخیر تعیین شده باشد، امانتگیرنده میتواند دفاع کند که با پرداخت مبلغ مقرر، خسارت قراردادی جبران شده و مطالبه مجدد همان تعهد باعث دریافت دو برابر خسارت میشود. اما اگر ارزش واقعی ۱۰۰ گرم طلا بیشتر از مبلغ چک باشد یا چک صرفاً «تضمین» اجرای تعهد بوده باشد، ممکن است امانتدهنده همچنان بتواند اصل استرداد طلا یا جبران ارزش آن را مطالبه کند.
بنابراین پاسخ قطعی بستگی به متن کامل قرارداد دارد؛ ولی صرف اینکه چک پاس شده باشد، لزوماً باعث از بین رفتن حق طرح دعوای استرداد طلا نمیشود. دادگاه بررسی میکند که آیا مبلغ چک بدل از خود طلا بوده یا فقط تضمین انجام تعهد بوده است.
نکته مهم دفاعی برای امانتگیرنده این است که در صورت پرداخت وجه چک، باید در پرونده استرداد طلا مطرح شود که پرداخت بر اساس همان تعهد قراردادی انجام شده، مبلغ وصولی بابت عدم استرداد طلا و خسارات قراردادی بوده و مطالبه همزمان مبلغ چک و اصل طلا میتواند موجب دریافت مضاعف شود.
اگر هدف شما دفاع در پرونده است، باید متن دقیق بندهای قرارداد امانی، مبلغ روز طلا در زمان وصول چک و اینکه در حکم چک چه عنوانی آمده (اصل مبلغ یا خسارت) بررسی شود.
