فروش چند باره ملک و مسئولیت پرداخت رهن مستاجر
بنده مستاجر هستم و تا آخر پاییز قرارداد در سامانه خودنویس در یک املاکی ۵ ساله نوشتم. مالک یه ماه پیش تماس گرفت منزل فروخته ولی اونی که خریده میگه مستاجر باید خالی کنه . موجر به من گفت خالی کن منم بابت همکاری گفتم مشکلی نیست کل پول رهن و یه خسارت جزیی بهم بده منم یه ماه بعد از دریافت پول تخلیه میکنم.
رفتیم املاکی که قرارداد رهن اونجاست اما شروع کردن موجر و صاحب ملک (البته من سند رسمی ایشون ندیدم که خریده و اونم چیزی نشون نداد) به سنگ اندازی که یه چک بده بابت اطمینان یا نصف پول بگیر من قبول نکردم و گفتم توافق کردیم از قبل و زیر یا ادامه قرارداد اجاره امضا میزنم.
اما اونا گفتن قبول نیست باید بریم املاکی که خونه فروخته شده یعنی املاکی که جدید و قرارداد مالک اصلی با خریدار گفتن بیا اونجا و زیر اونا امضا بزن که هم پول رهن مشخص بشه و هم تضمین بدی که خالی میکنی من قبول نکردم.
تا اینکه دوباره پیام داد مالک اول که خونه دو دست چرخیده و وظیفه اون نبوده به من بگه برا تغییر مالکیت و امضا برم املاکی که خرید فروش کردن وگرنه مسئولیتی بابت رهن من دیگه نداره. سوالم اینه چرا ایشون اصرار دارن من به املاکی خرید فروش برم و نرم به املاکی قبلی که قرارداد رهن اونجاست و آیا من باید داخل قرارداد رهن بنویسم و مالک جدید بشناسم یا طبق گفته موجر و املاکی جدید و صاحب خانه جدید برم املاکی جدید و مبایعنامه خرید فروش اونها امضا بزنم . نمیدونم چکار کنم اون مرتب پیام های استرس زا و تهدید کننده می‌فرسته و من میترسم به دردسر بیفتم.
پاسخ حقوقی ایران لگال:
با سلام؛
به نظرم می آید که اصرار آنها برای اینکه شما به املاکی محل تنظیم مبایعه‌نامه خرید و فروش بر بروید، احتمالاً به این دلیل است که می‌خواهند موضوع تخلیه و تحویل ملک را به معامله خودشان مرتبط کنند و یک نوشته جدید از شما بگیرند که در آن تعهد به تخلیه، زمان تحویل یا شرایط جدید درج شود. اما شما الزامی ندارید هر نوشته‌ای را که برایتان می‌آورند امضا کنید، مخصوصاً اگر مفاد آن با قرارداد اجاره فعلی شما متفاوت باشد یا باعث شود از حقوق خود صرف‌نظر کنید.
از طرف دیگر، اگر مالک تغییر کرده باشد، قرارداد اجاره شما معتبر است اما موضوع ودیعه شما باید دقیقاً روشن شود. باید مشخص شود مالک جدید چه کسی است، آیا انتقال رسمی یا قانونی انجام شده و مسئول بازگرداندن مبلغ رهن چه کسی خواهد بود که این موارد حتما در هنگام فروش بین مالک و خریدار جدید روشن شده است زیرا حتما خریدار جدید اطلاع داشته که ملک در اختیار مستاجر است.
پس بهتر است هیچ چیزی را تحویل ندهید و هیچ تعهدی برای تخلیه امضا نکنید مگر اینکه شرایط آن کاملاً مشخص باشد؛ یعنی مبلغ کامل ودیعه، زمان پرداخت، تاریخ دقیق تخلیه و مسئولیت طرف مقابل در قرارداد ذکر شود.
در نتیجه بهتر است که ابتدا قرارداد اجاره موجود در سامانه خودنویس و مدارک پرداخت رهن را نگه دارید و از پیام‌ها و درخواست‌های مالک و خریدار جدید نیز عکس بگیرید. اگر توافقی برای تخلیه دارید، بهتر است همان توافق در قالب یک نوشته رسمی و با حضور طرفین و با ذکر کامل مبلغ رهن و زمان تحویل تنظیم شود، نه اینکه صرفاً در املاکی دیگر برگه‌ای امضا کنید که ممکن است بعداً علیه شما استفاده شود.
همچنین از مالک جدید بخواهید مدارک مالکیت یا انتقال خود را ارائه کند تا مشخص شود با چه شخصی طرف هستید. تا زمانی که موضوع مالکیت و تعهد بازپرداخت رهن روشن نشده، امضای هرگونه تعهد جدید یا چک ضمانت بابت تخلیه می‌تواند برای شما ریسک ایجاد کند.